Gdyby tylko przewidywania stały się rzeczywistością…

Gdybym tylko wiedział, że tak będzie…

Autobus podskakiwał na wybojach. Kierowca klął, omijając kałuże, czasem nawet wyjeżdżał na przeciwny pas. Ludzi w autobusie było mało, dzień roboczy przecież.

Kazimierz patrzył przez okno na sczerniały, osiadły śnieg. Jeszcze trochę i stopnieje całkiem, a lato tuż-tuż. Na kolejnej dziurze autobus znów podskoczył, a kierowca splunął przez zęby.

— Tak to się bez kół zostanie.

Wreszcie przed nimi pojawił się cmentarz, za ogrodzeniem ciemniały rzędy nagrobków.

Za każdym razem, gdy tu przyjeżdżał, Kazimierz czuł ciężar nieuniknionej beznadziejności i ulotności życia. Myśleć, że kiedyś i on tu spocznie, nie chciał. Nie przychodził tu z potrzeby serca, ale z obowiązku. Tak trzeba – odwiedzać groby bliskich w określone dni. Zawstydził się swoich myśli i głośno westchnął.

Autobus zatrzymał się przed bramą. Drzwi z hukiem się otworzyły, pasażerowie wysiedli, przeciągając nogi. Ludzie od razu skierowali się ku sztucznym kwiatom ustawionym wzdłuż płotu. Kazimierz też szedł powoli, wypatrując żywych kwiatów. Od jaskrawych, woskowanych płatków aż oczy bolały. Na końcu zobaczył kobietę, przed którą stało wiadro z czerwonymi goździkami.

Kupił cztery i wszedł na cmentarz. Ścieżki tonęły w kałużach. Omijał je, ale pod rozmiękłym śniegiem też chlupało. Żałował, że założył stare zimowe buty.

Doszedł niemal do skraju lasu i skręcił w lewo. Grób żony znalazł od razu po krzyżu. „Trzeba postawić nagrobek. A może poczekać? Syn później od razu dla nas obojga zrobi?” Wokół już nie było tymczasowych krzyży. Spojrzał na rozciągające się przed nim miasto umarłych. Od jesieni, gdy był tu ostatnio, przybyło nowych grobów.

Przestąpił niskie ogrodzenie i stanął w rozmokły śnieg, udeptując go. Czuje, że i tak przemoczył nogi.

— Cześć, Jadziu.

Z wyblakłej fotografii w ramce koło krzyża uśmiechała się do niego żona. Kochał to zdjęcie. Zapamiętał ją właśnie taką, choć na fotografii miała zaledwie trzydzieści sześć lat.

Przypomniał sobie tamte urodziny. Rano pobiegł po kwiaty, a gdy wrócił, Jadzia już wstała, ubrana w nową sukienkę. Podarował jej złote kolczyki. Włożyła je od razu i uśmiechała się radośnie. Zdążył zrobić zdjęcie w tej chwili. Jakby to było wczoraj…

— Wszystkiego najlepszego. Dziś skończyłabyś pięćdziesiąt sześć lat. — Kazimierz zastanawiał się, gdzie włożyć goździki.

Cały grób pokryty był sztucznymi kwiatami wbitymi w ziemię. One nie zblakły, nie zwiędły, jakby ktoś przyniósł je wczoraj.

Kazimierz pochylił się, wyrwał spod śniegu gałązkę żółtych kwiatów tuż przed krzyżem, wetknął je w śnieg u stóp grobu. Na ich miejsce położył goździki. Ziemia zamarznięta, łodygi kruche – nie przebiją, a śnieg i tak stopnieje, kwiaty opadną. Wyglądały skromnie wśród krzykliwych sztucznych bukietów. Ale przynajmniej żywe.

— Tęsknię za tobą. Ale nie mogę tu często przychodzić. Nie gniewaj się. To ja powinienem tu leżeć, nie ty. A życie zdecydowało inaczej…

Mówił długo, opowiadał nowiny, patrząc na portret, aż nogi całkiem zdrętwiały. Ciszę raz po raz przerywało krakanie wron. I robiło się jeszcze smutniej.

— Idę już, Jadziu. Założyłem stare buty i przemoczyłem nogi. I nikt mnie już nie połaje. Przyjdę po Wielkanocy, jak będzie sucho. Wtedy uporządkuję grób, przyniosę nowe zdjęcie, takie samo. Jesteś tu tak piękna. Wybacz mi wszystko. — Westchnął, przestąpił ogrodzenie i nie oglądając się, poszedł ku wyjściu.

Na przystanku czekało już kilka osób. Gdy wsiadł do autobusu, palców u nóg prawie nie czuł.

Ledwie dotarł do domu. Natychmiast zdjął mokre buty i skarpety, zagotował wodę na herbatę i wypił dwie szklanki z miodem. Włożył suche wełniane skarpety, włączył telewizor i położył się na kanapie. Leciał jakiś film. Od herbaty zrobiło mu się ciepło i sennie…

***

Ewa przyszła do nich na budowę po technikum. Młoda, wielkooka, z piegami na nosie, a uśmiech jak wiosenne słońce wychylające się zza chmur. Kazimierz nie mógł oderwać od niej wzroku. Ma żonę, syn w trzeciej klasie, a tu dziewczyna przykuwa uwagę. I co zrobić, gdy ciągle ją widzi? Nie odwróci się przecież.

Pewnego dnia, niedługo przed świętami, spotkali się na przystanku. Ewa otulała się w kołnierz płaszcza. W jej oczach odbijały się światła latarni. Kazimierz zerkał na nią ukradkiem. Gdy podjechał autobus, przepchał się i wszedł za nią, siadając obok.

— Cześć, Ewo. Do domu? — zapytał, by zacząć rozmowę.

— Tak. A ty?

— Ja też. — Kazimierz zawahał się. — Choinkę już ubraliście?

— Nie. Tata zawsze kupował żywą. Leżała na balkonie. A trzydziestego grudnia stroiliśmy ją razem. I ten zapach w domu! Od razu robiło się świątecznie.

— Właśnie dziś jest trzydziesty grudnia. Masz żywą choinkę na balkonie? — dopytywał.

Ewa roześmiała się dźwięcznie. Kazimierz patrzył na nią z zachwytem.

— Rodzice daleko, a ja mam sztuczną. Jak wrócę, wyjmę z pudła, zbiorę i ubiorę. Na pewno powieszę cukierki. Tak mama robiła. Potem popijam herbatę i będę się nią zachwycać. — Znowu się zaśmiała.

Kazimierz wyraźnie widział pokój, choinkę, rozpromienioną Ewę sięgającą po bombkę… A w kuchni cicho bulgocze czajnik…

— Mogę do ciebie wpaść? W gości? — zapytał nagle, sam zaskoczony.

— Po co? — Ewa zmieszała się.

— Pomogę ci ubierać. Potem napijemy się herbaty. — Zawstydził się swojej śmiałości. Co ona teraz o nim pomyśli? Szybko dodał:

— Tak ładnie powiedziałaśKazimierz zamknął oczy, czując, jak kolejna samotna noc wsysa się w ściany mieszkania, jak echo wszystkich niewypowiedzianych słów i niewybranych dróg, które na zawsze zostawiły ślad w jego sercu.