Dziedzictwo

W starej, przestronnej warszawskiej kamienicy panował niecodzienny ruch. Raz po raz dzwonił domofon, otwierały się drzwi, a do środka wpadał kolejny krewny. Tym razem pojawił się potężny mężczyzna w garniturze od Lipsego, którego marynarka naprężała się na wydatnym brzuchu.

Blada, niepozorna kobieta skrzywiła się w wymuszonym uśmiechu, a gospodarz podniósł się z kanapy i ruszył na powitanie.

– Krzysztof! Myślałem, że nie przyjedziesz. – Mężczyźni wymienili uścisk dłoni. – Siadaj, opowiadaj, jak tam życie.

Kobieta z niezadowoleniem odsunęła się na drugi koniec kanapy, ustępując miejsca braciom.

*„Żona Janusza? Tyle lasek miał, a ożenił się z taką…”* – Krzysztof nie znalazł odpowiedniego słowa.

Domofon znów zadzwonił. Wszyscy trzej zwrócili głowy w stronę drzwi. Czekali tylko na jedną osobę. W progu stanął wysoki mężczyzna w czarnych spodniach i granatowym golfie, pod którym biel koszuli wyglądała jeszcze wyraźniej.

Bogdan przywitał się oschle, rozejrzał i zajął zniszczony fotel w przeciwległym rogu pokoju.

*„No proszę, jaki z niego elegant”* – pomyślał Krzysztof.
Poznał go od razu, choć nie widzieli się od trzydziestu lat. I oto zebrali się – trzej bracia, trzej spadkobiercy. Zlecieli się jak wrony na padlinę. Krzysztof liczył, że poza nim nikt się nie zjawi, na pewno nie Bogdan.

Wszyscy otrzymali zaproszenie, by pożegnać się z Anną Janiną. Tak właśnie napisano: *„aby się pożegnać”*. Dla przypomnienia podano adres – gdyby ktoś zapomniał.

Krzysztof od lat mieszkał w Szczecinie z rodziną. Dobra posada, mieszkanie, samochód, dwie córki, jedna już nawet wnuka urodziła. Nie potrzebował ciotczynego spadku. Przyjechał tak, z ciekawości.

Dawniej mieszkanie wydawało mu się ogromne. Bał się ciemnych kątów, wielkiego stojącego zegara i ciężkich mebli.

Gdy ojciec spadł z rusztowania na budowie i zginął, matka sczerniała z żalu. Jak sama podniesie trzech chłopaków? Najmłodszy, Janusz, miał ledwie pięć lat. Żyli biednie i ciężko. Aż pewnego dnia zjawił się stryj, o którym dzieci nawet nie słyszały, i zaproponował, by zabrać przynajmniej dwóch starszych na jakiś czas.

On i jego żona nie mieli dzieci. Matka się pozbiera, przyjedzie po nich. Stryj dał jej trochę pieniędzy i zabrał chłopców. Matka z rozpaczy sięgnęła po butelkę i wkrótce umarła.

Ciocia Anna okazała się surowa i zimna. Karmiła, ubierała, starała się ich pokochać. Najstarszy, Krzysztof, szybko pojął, że to szansa na lepsze życie. Starał się przypodobać stryjowi i jego żonie.

A Bogdan? Ten zamykał się w sobie, nie chciał budować relacji z nową rodziną. Po maturze nie poszedł na studia, w przeciwieństwie do Krzysztofa. Wrócił do rodzinnego miasta, do mieszkania rodziców. Znalazł pracę, uczył się zaocznie. Stryj początkowo przesyłał mu pieniądze, ale Bogdan odsyłał je z dopiskiem, że nie potrzebuje.

Krzysztof na ostatnim roku studiów ożenił się i wyjechał do Wrocławia, do rodziny żony. Najmłodszy, Janusz, rósł na hulakę – w rodzinie musi być czarna owca.

*„Mieszkanie wymaga remontu. Potem można sprzedać z zyskiem. A mebli już takich nie robią – solidny PRL-owski antyk. W gablocie czeski kryształ. Pewnie są też pieniądze na kontach, chociaż mogły przepaść w latach dziewięćdziesiątych…”* Krzysztof ocknął się, uświadamiając sobie, że się zagalopował.

Rozglądając się, raz po raz spoglądał na Bogdana. Ten siedział obojętny, z nogami wyciągniętymi przed siebie. Janusz szeptał coś z żoną, zerkał na braci. *„Bogdan odludek, niemiły ani stryjowi, ani ciotce. Janusz swoją część zmarnuje…”* Krzysztof uważał, że to on najbardziej zasługuje na spadek.

Drzwi otworzyła sympatyczna dziewczyna. Pewnie opiekunka ciotki. Gdy tylko Krzysztof o niej pomyślał, do pokoju wjechał wózek inwalidzki, na którym siedziała staruszka. Głowa opadła jej na pierś, nogi przykrywał gruby koc.

Dziewczyna ustawiła wózek tak, by staruszka wszystkich widziała. Na jej tle wyglądała jeszcze ładniej i młodziej. Dla braci widok żywej ciotki był zaskoczeniem.

Krzysztof próbował obliczyć, ile mogła mieć lat. Wychodziło na to, że dobrze ponad osiemdziesiąt. I dlaczego sądził, że umarła? W telegramie napisano, że zapraszają go, by *„się pożegnać”*. Stąd jego przekonanie, że już nie żyje.

Z ciekawością i jakimś lękiem przyglądał się ciotce, jej pomarszczonej twarzy w brunatnych plamach. Szare włosy sterczały w różnych kierunkach. Zniekształcone artretyzmem dłonie z nabrzmiałymi żyłami spoczywały na podłokietnikach. Patrzył i nie mógł dojść do siebie. Poznawał i nie poznawał. Czas nie oszczędził niegdyś dumnej i eleganckiej kobiety, którą pamiętał.

– Anna Janina cieszy się, że was widzi – rzuciła pogodnie dziewczyna.

– Na jej prośbę odnalazłam was wszystkich i zaprosiłam. Wybaczcie, jeśli mój telegram został źle zrozumiany. Chciała was zobaczyć, by załatwić sprawę spadku i uniknąć późniejszych sporów.

– Ciekawe. Czyli nasze życzenia zostaną wzięte pod uwagę? – ożywił się Krzysztof.

– Niezupełnie. Może napijecie się herbaty? Pomożecie? – zwróciła się do żony Janusza.

– A pani kim jest? – zatrzymał ją Krzysztof.

– To Weronika, moja wnuczka – niespodziewanie zachrzęścił głos Anny Janiny.

Krzysztof wlepił w nią wzrok, potem spojrzał na Bogdana. Ten siedział spokojnie. Za to Janusz wiercił się na kanapie.

*„Córka Janusza? Kolejna spadkobierczyni. To zupełnie nie w porę. Trzeba będzie udowodnić pokrewieństwo”* – myślał Krzysztof, patrząc na plecy Weroniki.

W pokoju zostali tylko bracia i ciotka.

– DzięWeronika i Bogdan zostali na tej starej, pachnącej drewnem i rodzinnymi tajemnicami działce, nieświadomi, że ciotka Anna Janina, choć odeszła, wciąż obserwowała ich z portretu na ścianie, uśmiechając się pod nosem, bo dokładnie taki finał zaplanowała.