Człowiek z zagadkowymi zdolnościami: Odkryj tajemnice Czukrowania!

Byłem na oddziale położniczym w szpitalu w Warszawie, patrząc na wykres serca płodu podczas porodu. EKG dziecka było zupełnie prawidłowe. Patrzyłem na tę linię wyjeżdżającą z aparatu niczym wąż i myślałem o tym, jak nasza położna, pani Zofia, musiała wypisać ciężko chorego noworodka do domu. Teraz musiałem skontaktować się z inną położną z ginekologii, aby zabezpieczyć przyjęcie w oddziale ratunkowym.

Czy naprawdę tak źle? Proszę, powiedz mi spojrzała na mnie zaniepokojona przyszła mama, Anna, wpatrując się w moje oczy. Co wyświetla monitor? Czy coś jest nie tak? dodała, przyglądając się mojej skoncentrowanej twarzy.

Najtrudniejsze w naszej profesji jest umiejętność trzymania twarzy. Całe życie uczymy się diagnozować, składać drobne informacje w całość, by w końcu zobaczyć pełny obraz. Uczymy się obserwować, cierpliwie czekać, nie wtrącać się niepotrzebnie i w jednej chwili podjąć właściwą decyzję. Żadna aktorska szkoła nas nie przygotowała.

Tak więc po wyczerpującej operacji, w nocy, z lodowatą wodą przemywającą oczy, nie zdążywszy wywietrzyć krwi, która wpadła przez okrągłe otwory w obuwiu, ruszam do przyjęć i z autentycznym uśmiechem podchodzę do nowego pacjenta. To właśnie najważniejsze z szczerym uśmiechem pokazać przerażonej, zagubionej osobie przywiezionej karetką, że jest bezpieczna, że cieszymy się z jej przyjścia i że jesteśmy tu, by pomóc, ulżyć i wyleczyć.

Nigdy nie uczono nas, że chory człowiek jest przerażony! Bez względu na to, jak bardzo jesteśmy profesjonalistami i jak radzimy sobie w najtrudniejszych sytuacjach, musimy umieć trzymać twarz, bo strach zniekształca rzeczywistość własną i cudzą. Za progiem szpitala chorują rodzice, dzieci zgubiły klucze i siedzą na schodach, czekając na kogoś, w oddziale intensywnej terapii nie stabilizuje się ciężarną z nienarodzonym płodem, a pielęgniarka w sali operacyjnej wpada w kryzys nadciśnieniowy.

Wszystko to wiruje w naszej głowie, ale gdzieś ponad tym, ponad naszą twarzą… Trzymać twarz jest niezwykle trudne, zwłaszcza gdy wyczuwasz, że katastrofa nastąpi za piętnaście minut. Pokonać własny lęk, wydać wszystkie niezbędne polecenia, spokojnie i jasno wytłumaczyć pacjentce, co się dzieje i dlaczego tak pośpiesznie, uspokoić ją i jej bliskich, uzyskać zgodę na operację i biegnąć w stronę sali.

Biegam, rozbierając się w biegu, trzymając twarz. Potem schodzę ze sceny, nie do sali, a za kulisy. Najtrudniej, gdy katastrofa już się wydarzyła wtedy również trzeba trzymać twarz, zapomnieć o zimnie w sercu i rozmawiać, rozmawiać, rozmawiać. Z pacjentami, z ich rodzinami, z nieznajomymi, z samym sobą, z Panem Bogiem, z zamrożonymi myślami, z przełożonymi, znów z rodzinami pacjentów, znów z sobą

Dopóki nie wypuszczę tego niewygodnego bólu w klatce i nie uda mi się wziąć pełnego oddechu, uświadamiając sobie, że kolejny dyżur pozostawił mi własną bliznę na sercu. Po godzinie, schodząc na konsultację do kolejnego chorego, trzymam twarz, trzymam się mocno, niepostrzeżenie wycierając pot pod lewą obojczykiem.

Bo

Lekarze się mylą. Absolutnie wszyscy. Nawet ci, co od Boga. Bo są ludźmi. Nie popełniają błędów jedynie ci, którzy nie pracują. Nawet najprecyzyjniejszy sprzęt zawodzi, bo został zrobiony przez człowieka. A człowiek pomylić się może.

Najstraszniejsze jest zrozumieć, kiedy popełniłeś błąd. Ciągle wracasz w myślach do momentu, w którym mógłbyś postąpić inaczej. Ale nie ma odpowiedzi, jaki byłby wynik, gdybyś to zrobił. I już nigdy go nie zobaczysz!

Kiedy patrzyłeś na zupełnie prawidłowe EKG zmęczonymi, zamglonymi oczami? Twoje oczy przyzwyczaiły się do tej zmęczenia przez lata. Kiedy nie zwróciłeś uwagi na w pełni prawidłowy wynik badań, na który nikt by nie zwrócił? Kiedy dawkowałeś leki ściśle według protokołów? Kiedy nie przybiegłeś na czas albo przybiegłeś za wcześnie? Kiedy patrzyłeś na rentgen i nie zobaczyłeś? Czy zobaczyłeś coś niewłaściwego? Co się stało z twoim wzrokiem? Był taki sam jak wczoraj, miesiąc temu.

Kiedy przypadkowo ręka ze skalpelem się poślizgnęła i przycisk z naczynia się odleciał? Dlaczego wczoraj, przedwczoraj, rok temu ten przycisk nie odleciał? Może dlatego, że sześć dyżurów w dwa tygodnie to dużo? A w domu leży matka po udarze. Ale już przywykłeś, że w medycynie czas jest względny, a wszyscy bliscy od lat zajmują honorowe miejsce na ostatnim miejscu.

Czy najgorsze jest to, że nie rozumiesz, co zrobiłeś źle? Bo wtedy może się to powtórzyć. Ile jeszcze książek trzeba przeczytać, szkoleń odbyć i nocy nie spać, by to się nie zdarzyło? Kto to potrafi określić? Jak odgonić myśl, że istnieje jeszcze statystyka?

Straszna medyczna statystyka, bezdusznym głosem liczb mówiąca, że na tysiąc porodów, operacji, zabiegów przypada trzy, pięć, dziesięć powikłań. Na całym świecie. Każdego dnia. Każdego miesiąca. Każdego roku. Musi być czyjeś życie, czyjeś zdrowie, czyjaś tragedia. Tak czyjaś.

Co ma zrobić lekarz, który wpadł w tę statystykę? Stać przed konkretnymi ludźmi, przepełnionymi żałobą, i powiedzieć: To ja. Wasz zabójca. Czy ktoś może wyobrazić sobie siebie w takiej sytuacji? Gdy setki, a nawet tysiące nieszczęśliwych ludzi patrzą na ciebie I ty jesteś dla nich jedyną przyczyną ich niezmierzonego bólu.

To ja. Zniszczcie. I dlaczego, gdy lekarz pomyli się raz, zapomina się o dziesiątkach tysięcy razów, kiedy miał rację? Lekarze popełniają błędy, bo są ludźmi. Bogowie nie popełniają błędów. To ich świat, ich stworzenie, ich statystyka. Im więcej pracuję, tym bardziej rozumiem, że tylko wybrani mogą pojąć ich zamysł. My nie jesteśmy wybrani. Jesteśmy zwyczajni. Zwyczajni ludzie. Zwyczajni lekarze.