Człowiek w Poszukiwaniu Pasji: Odkrywanie Wartości w Życiu Codziennym

30 listopada 2025 dziennik

Dzisiaj zeszłam do sali położniczej, by obejrzeć zapis serca płodu podczas porodu. Kardiogram maluszka był wprost idealny. Patrzyłam, jak linia fali wije się po ekranie monitora i jednocześnie myślałam o sytuacji, w której nasza położna z oddziału położniczego musiała wypisać ciężko chore dziecko do domu. Teraz muszę porozmawiać z inną położną z ginekologii i zapewnić, że oddział przyjęć będzie gotowy na przyjęcie kolejnych pacjentek.

Czy wszystko jest w porządku? spytała zaniepokojona przyszła mama, wpatrując się we mnie w oczy. Co widzicie na monitorze? Czy coś jest nie tak? dodała, szukając w moim spojrzeniu pewności.

Najtrudniejsze w zawodzie lekarza to umieć trzymać twarz. Całe życie uczymy się, jak stawiać diagnozy, składać drobne elementy w całość, obserwować, cierpliwie czekać i nie ingerować, dopóki nie będzie to konieczne, a potem podjąć właściwą decyzję w ułamku sekundy. Aktorstwo nigdy nie było częścią naszego programu nauczania.

Po trudnej operacji, w środku nocy, kiedy oczy pokryły się lodowatą wodą, nie zdążywszy wydychać, wycierałam krew, która przeszła przez szczeliny w butach, i zszedłam na oddział przyjęć. Tam, z prawdziwym uśmiechem, przywitałam nowego pacjenta, którego przywiozła karetka pogotowia. Musiałam pokazać przerażonej, zdezorientowanej osobie, że jest w bezpiecznym miejscu, że jesteśmy tu, by pomóc, ulżyć i wyleczyć.

Nikt nie uczy nas, że chorzy boją się. Bez względu na to, jak bardzo jesteśmy profesjonalistami, musimy umieć zachować spokój, bo strach zniekształca rzeczywistość własną i cudzą. Za progiem szpitala chorują rodzice, dzieci zgubiły klucze i siedzą na schodach, czekając na kogoś; w reanimacji nie stabilizuje się ciężko w ciąży z nienarodzonym płodem, a w sali operacyjnej pielęgniarka przeżywa kryzys nadciśnieniowy. To wszystko wiruje w naszej głowie, a jednak nad tym wszystkim ponad naszą twarzą czai się inny wymiar.

Trudno jest utrzymać twarz, zwłaszcza gdy wiesz, że za piętnaście minut może nastąpić katastrofa. Muszę przełamać własny lęk, wydać niezbędne polecenia, spokojnie wyjaśnić pacjentce, co się dzieje i dlaczego pośpieszymy, uspokoić ją i jej bliskich, uzyskać zgodę na operację i ruszyć w stronę karetki, rozbierając się w biegu wciąż trzymając twarz.

A gdy już zejdę ze sceny i nie pójdę na widownię, a za kulisy, najtrudniej jest, gdy katastrofa już się wydarzyła. Wtedy trzeba dalej trzymać twarz, zapomnieć o zimnie w sercu i rozmawiać z pacjentem, z jego rodziną, z nieznajomymi, ze sobą samym, z Bogiem, z zamrożonymi myślami, z przełożonymi, znowu z rodziną pacjenta, znowu ze sobą. Dopóki nie pozwolę, by ból w klatce piersiowej zniknął i nie złapię pełnego oddechu, świadoma, że kolejny dyżur zmarzł już w moim sercu.

Po godzinie, schodząc na konsultację do kolejnego pacjenta, trzymam twarz, trzymam się za wszelką cenę, niepostrzeżenie pocierając skórę pod lewą obojczykiem. Bo lekarze się mylą. Wszyscy. Nawet ci od Boga. Są ludźmi. Nie popełniają błędów tylko ci, którzy nie pracują. Nawet najdokładniejsze maszyny zawodzą, bo są wytworzone przez ludzi. A pomyłki są naszą naturą.

Najgorsze jest uświadomić sobie, kiedy popełniliśmy błąd. Wciąż wracam w myślach do momentu, w którym mogłem postąpić inaczej. Nie ma odpowiedzi, co by wtedy się stało. Już nigdy nie dowiem się.

Patrzyłem na zupełnie prawidłowy kardiogram zmęczonymi oczami. Moje oczy przyzwyczaiły się do tej zmęczenia przez lata. Nie zwróciłem uwagi na normalny wynik badań, którego nikt by nie zauważył. Obliczyłem dawkowanie leków zgodnie z protokołem. Nie przybiegłem na czas, albo przybiegłem za późno. Nie zobaczyłem na zdjęciu rentgenowskim tego, co powinienem, albo zobaczyłem coś niepoprawnego. Czy to wina, że ręka przypadkowo zetknęła się ze skalpelem, a klips z naczynia wypadł? Dlaczego wczoraj, przedwczoraj, rok temu ten klips nie wypadł?

Może dlatego, że sześć dyżurów w dwa tygodnie to dużo? A w domu leży moja mama po udarze. W medycynie czas jest względny, a bliscy od lat czekają na godną pożegnanie.

Najstraszniejsze jest nie zrozumieć, co właśnie zrobiłem nie tak, bo wtedy błąd może się powtórzyć. Ile jeszcze książek trzeba przeczytać, szkoleń przejść i nocy nie spać, by tego uniknąć? Kto to potrafi określić? A statystyka? Straszna medyczna statystyka, bezduszny głos liczb, mówi, że na tysiąc porodów, operacji, zabiegów przypadają trzy, pięć, dziesięć komplikacji na całym świecie, każdego dnia, każdego miesiąca, każdego roku. To czyjeś życie, czyjeś zdrowie, czyjaś tragedia. Czyjeś.

Co ma zrobić lekarz, który znalazł się w tej liczbie? Stać przed ludźmi, którzy stracili wszystko, i powiedzieć: To ja. Wasz zabójca. Czy ktoś potrafi wyobrazić sobie taką scenę? Gdy setki, tysiące nieszczęśliwych ludzi patrzą na ciebie, a ty jesteś jedyną przyczyną ich nieopisanego cierpienia. To ja. Zniszczyć.

Dlaczego, gdy lekarz pomyli się raz, zapominają o dziesiątkach tysięcy razy, kiedy miał rację? Lekarze popełniają błędy, bo są ludźmi. Bogowie nie mylą się. To ich świat, ich stworzenie, ich statystyka. Im więcej pracuję, tym bardziej rozumiem, że tylko wybrani mogą pojąć ich zamysł. My nie jesteśmy wybrani. Jesteśmy zwyczajni. Zwykli ludzie. Zwykli lekarze.