Ciocia Renata Mam 47 lat. Jestem zwyczajną kobietą — można powiedzieć, szarą myszką. Nie wyróżniam się urodą, nie mam zgrabnej figury. Samotna. Nigdy nie byłam mężatką i nie chcę, bo uważam, że wszyscy mężczyźni są tacy sami — liczy się dla nich tylko pełny brzuch i kanapa. Zresztą nigdy nikt mi się nie oświadczył, nawet nie chciał się spotykać. Moi rodzice są już w podeszłym wieku i mieszkają w Olsztynie. Jestem jedynaczką — bez rodzeństwa, a z kuzynostwem nie mam kontaktu i nie zamierzam go nawiązywać. Od 15 lat mieszkam i pracuję w Warszawie. Pracuję w biurze, każdy dzień wygląda tak samo: praca-dom. Mieszkam w zwykłym bloku na typowym osiedlu. Jestem zgryźliwa, cyniczna, nie lubię ludzi. Zwłaszcza dzieci. Na Święta Bożego Narodzenia pojechałam do Olsztyna odwiedzić rodziców — jeden raz do roku wracam do domu. Tak też zrobiłam w tym roku. Gdy wróciłam, postanowiłam umyć lodówkę i wyrzucić stare mrożonki — pierogi, kotlety, kupowałam, ale nie smakowały mi, więc leżały. Zgarnęłam wszystko do pudełka i poszłam wyrzucić. W windzie był chłopiec, na oko siedem lat — kilka razy widziałam go z mamą i malutkim dzieckiem. Pomyślałam: „No tak, kolejna młoda matka”. Patrzył na moje pudełko. Wysiedliśmy, szłam do śmietnika, a on za mną. Cichutko zapytał: „Czy mogę wziąć?” Powiedziałam, że to stare. Ale w końcu wzruszyłam ramionami: skoro chce, niech bierze, przecież nie jest zepsute. Odchodziłam od śmietnika, kiedy spojrzałam za siebie. On delikatnie układał woreczki i tulił je do siebie. Zapytalam, gdzie jest jego mama – powiedzial, że jest chora, siostrzyczka też. „Mama nie może wstać” — dodał. Weszłam z powrotem do mieszkania, wstawiłam obiad. Siedziałam, myśląc tylko o nim. Coś mnie poruszyło — nie byłam nigdy wrażliwa, nie miałam potrzeby pomagać. Ale zebrałam, co miałam w domu — kiełbasę, ser, mleko, ciastka, ziemniaki, cebulę, a nawet kawałek mięsa z zamrażarki. Wyszłam, ale zorientowałam się, że nie wiem, gdzie mieszkają. Tylko że wyżej niż ja. Zaczęłam chodzić po piętrach — po dwóch otworzył mi ten chłopiec. Z początku nie rozumiał, potem cicho cofnął się, przepuszczając mnie do środka. W mieszkaniu było bardzo skromnie, ale czyściutko. Ona leżała z podkurczonymi nogami przy dziecku. Na stole misa wody i szmatki — zbijanie gorączki. Dziewczynka spała, oddychała ciężko. „Macie jakieś leki?” — zapytałam chłopca. Pokazał stare, przeterminowane tabletki, które już dawno powinny być wyrzucone. Podeszłam do dziewczyny i dotknęłam czoła — gorące. Otworzyła oczy, spojrzała nieprzytomnie. „Gdzie jest Antek?” Wyjaśniłam, że jestem sąsiadką. Zapytałam o objawy ich choroby, zadzwoniłam po karetkę. Zanim przyjechali lekarze, napoiłam ją herbatą z kiełbasą. Jadła łapczywie, musiała być głodna. A jeszcze karmiła piersią! Lekarze zapisali masę leków dla małej, nawet zastrzyki. Kupiłam wszystko w aptece, a w sklepie mleko, dania dla dzieci, a nawet maskotkę — jakąś absurdalną, cytrynową małpę. Nigdy nie kupowałam prezentów dla dzieci. Ma na imię Ania, ma 26 lat. Pochodzi spod Olsztyna, z jakiejś wsi. Matka i babcia były warszawiankami, ale mama wyjechała za mąż pod Olsztyn. Gdy Ania się urodziła, ojciec zginął porażony prądem. Matka została sama, szybko się stoczyła. Sąsiedzi znaleźli babcię w Warszawie, ta zabrała dziewczynkę. Babcia była surowa, skąpa, dużo paliła. W wieku 16 lat Ania poszła do sklepu do pracy, najpierw jako pomoc, potem kasjerka. Rok później babcia umarła, Ania została sama. W wieku 18 lat poznała chłopaka, obiecał ślub, ale gdy zaszła w ciążę — znikł. Pracowała do końca ciąży, po porodzie zostawiała dziecko samo i sprzątała klatki schodowe. Dziewczynkę miała w tragicznych okolicznościach: właściciel sklepu zgwałcił ją, potem zrobił to jeszcze kilka razy, grożąc wyrzuceniem z pracy. Gdy dowiedział się, że jest w ciąży, rzucił jej 1000 zł i kazał zniknąć. Tę historię usłyszałam tamtego wieczora. Dziękowała za wszystko, powiedziała, że się odwdzięczy sprzątaniem, gotowaniem. Przerwałam jej i wyszłam. Nie spałam całą noc, myśląc po raz pierwszy, po co żyję i jaka jestem. Dlaczego nie dbam o rodziców, nie dzwonię, nie kocham, nie żałuję. Oszczędzam pieniądze, które leżą – dla kogo? A ktoś inny nie ma na chleb, nie ma za co się leczyć. Rano Antek przyniósł mi talerz z placuszkami — i uciekł. Stałam z tym talerzem w rękach, a ciepło puszystych placków jakby mnie ożywiało. Chciałam płakać, śmiać się i jeść jednocześnie… Niedaleko bloku jest małe centrum handlowe. W sklepie dziecięcym właścicielka, nie wiedząc, jakie rozmiary kupić, zgodziła się pójść ze mną — może liczyła na większy zarobek, może przejęła się moją historią? Po godzinie cztery wielkie torby z ubrankami stały u nich, kupiłam też kołdry, poduszki, pościel. Nawet witaminy. Chciałam kupić wszystko. Poczułam, że jestem komuś potrzebna. Minęło już 10 dni. Dzieciaki wołają na mnie ciocia Renata. Ania jest niesamowitą złotą rączką, a moje mieszkanie stało się przytulne. Dzwonię do rodziców, wysyłam SMS-y o treści „POMAGAM” dla chorych dzieci. Nie rozumiem, jak mogłam wcześniej tak żyć. Teraz po pracy biegnę do domu, bo wiem, że ktoś na mnie czeka. I jeszcze jedno — wiosną jedziemy razem do Olsztyna. Bilety na pociąg już kupione.

Ciocia Rita

Mam 47 lat. Jestem zwyczajną kobietą. Można powiedzieć taka szara myszka. Nie jestem ładna, nie mam zgrabnej figury. Samotna. Nigdy nie byłam mężatką i w sumie nie chcę tego, bo uważam, że mężczyźni są prawie wszyscy tacy sami tylko zjeść i przewracać się na kanapie. Zresztą nikt mi nigdy niczego nie proponował. Ani ślubu, ani nawet randki. Moi rodzice, już starsi ludzie, mieszkają w Olsztynie. Jestem jedynaczką. Żadnych sióstr, braci. Mam kuzynostwo, ale nie utrzymuję kontaktu. Nie chcę.

Od piętnastu lat mieszkam i pracuję w Warszawie. Pracuję w jednym biurze, codziennie praca dom. Mieszkam w zwyczajnym wielopiętrowym bloku na Targówku.

Jestem zgryźliwa, cyniczna, nikogo nie kocham. Nie lubię dzieci. Na Święta Bożego Narodzenia pojechałam do Olsztyna odwiedzić rodziców. Raz w roku wracam do domu. Wróciłam do Warszawy, zdecydowałam się umyć lodówkę. Postanowiłam wyrzucić stare mrożonki pierogi, kotlety schabowe. Jakoś kiedyś kupiłam, nie smakowały, tak leżały. Zebrałam wszystko do pudła, wyszłam z tym do śmietnika. Zamówiłam windę i w środku spotkałam chłopca, może siedmioletniego. Widziałam go kilka razy z matką i takim małym dzieckiem przy piersi. Pomyślałam nawet: „Cóż, narobiła sobie dzieciaków” Patrzył w moje pudło i milczał. Wysiedliśmy, szłam w stronę śmietników, a on za mną. I nagle cicho pyta: „Czy mogę wziąć?” Mówię mu, że to stare rzeczy! Ale potem myślę: jak chce, niech zabiera, przecież niezgniłe! Odeszłam już od kontenera, ale spojrzałam za siebie. On zbierał te torebki ostrożnie, zamykał i przytulał do siebie.

Spytałam: „A gdzie twoja mama?” Odpowiedział: „Chora jest. Siostrzyczka też. Mama nie wstaje”. Odwróciłam się i wróciłam do mieszkania. Postawiłam garnek z obiadem na kuchence i usiadłam.

Siedziałam tak i myślałam. Coś mnie gryzie. Mały nie wychodził mi z głowy. Nigdy nie byłam litościwa, nie przychodziła mi do głowy chęć pomagania. Ale coś mnie popchnęło. Szybko zebrałam z domu co było do jedzenia: kiełbasę, ser żółty, mleko, herbatniki, ziemniaki, cebulę, nawet kawałek mięsa wyciągnęłam z zamrażarki. Wybiegłam, przy windzie się ocknęłam, że nawet nie wiem, na którym mieszkają! Wiedziałam tylko, że wyżej ode mnie. Zaczęłam chodzić po piętrach. Miałam szczęście dwa piętra wyżej otworzył mi drzwi ten chłopiec. Na początku nie zrozumiał, a potem po prostu się cofnął i wpuścił mnie do środka.

W środku było bardzo biednie, ale bardzo czysto. Matka leżała na łóżku, skulona, dziecko przy piersi. W misce na stole woda z szmatkami widać, próbowała zbić gorączkę. Dziewczynka spała, a w klatce piersiowej coś jej charczało. Spytałam chłopca: „Leki macie?” Pokazał mi jakieś stare tabletki już dawno powinni je wyrzucić. Podeszłam do matki, dotknęłam głowy gorąca. Otworzyła oczy, spojrzała niezrozumiale. Nagle usiadła: „Gdzie Antek?” spytała. Powiedziałam, że jestem sąsiadką. Zapisałam objawy jej i dziecka. Zadzwoniłam po pogotowie. Czekając podałam jej herbatę i kiełbasę. Jadła bez słowa, widać bardzo głodna. Jak ona miała jeszcze czym karmić dziecko?

Przyjechali lekarze, obejrzeli, zapisali masę leków, zastrzyków dla małej. Poszłam do apteki, wykupiłam wszystko. Odwiedziłam sklep mleko, kaszki dla dzieci, chrupki. Nawet maskotkę kupiłam. Taką śmieszną, jaskrawo żółtą małpkę. To pierwszy prezent, jaki kupiłam dziecku.

Ona ma na imię Ania, ma 26 lat. Mieszkała kiedyś w Radomiu, nawet nie w samym mieście, tylko na obrzeżach. Matka i babcia były warszawiankami, ale matka wyszła za mąż za kogoś spod Radomia. Przeprowadzili się tam, ona pracowała w fabryce, ojciec jako technik. Gdy Ania się urodziła, ojca zabił prąd w pracy. Matka została bez pracy, bez pieniędzy, z niemowlakiem. Zaczęli się kręcić różni znajomi, matka popadła w alkoholizm w trzy lata. Sąsiedzi odnaleźli babcię w Warszawie, ona wzięła Anię do siebie. Gdy skończyła 15 lat, babcia opowiedziała jej wszystko, nawet to, że matka zmarła na gruźlicę. Babcia była oschła, skąpa i ciągle paliła papierosy.

Ania mając 16 lat poszła do pobliskiego sklepu najpierw jako pakowaczka, potem kasjerka. Rok później babcia umarła, Ania została sama. W wieku 18 lat spotkała chłopaka, obiecywał ślub, ale jak tylko zaszła w ciążę zniknął. Pracowała do końca ciąży, zbierała każdy grosz, bo wiedziała, że nie ma na kogo liczyć. Gdy urodziła, już po miesiącu zostawiała dziecko samo w domu i myła klatki schodowe. Córkę miała przez przypadek właściciel sklepu, do którego wróciła po urlopie, raz ją zgwałcił wieczorem, potem robił to już bez skrupułów, grożąc, że ją wyrzuci z pracy i nigdzie nie dostanie roboty. Gdy dowiedział się o ciąży, dał jej dziesięć tysięcy złotych i kazał nigdy więcej nie wracać.

Tę historię opowiedziała mi tamtej nocy. Podziękowała za wszystko, chciała się odwdzięczyć sprzątaniem albo gotowaniem. Przerwałam jej podziękowania i wyszłam. Całą noc nie spałam. Zastanawiałam się, po co ja właściwie żyję dlaczego taka jestem, że nie troszczę się o rodziców, nie dzwonię, nikogo nie kocham, nikogo nie żałuję. Odkładam pieniądze spora kwota się już uzbierała, ale nie mam na kogo wydać. A tu los zupełnie obcy ludzie nie mają co jeść, za co się leczyć.

Rano przyszedł Antek, wręczył mi talerz z gorącymi racuchami i uciekł. Stałam w drzwiach z tą miską ciepło od racuszków ogrzewało mnie, jakby zaczynałam odtajać. Chciało mi się wszystkiego naraz płakać, śmiać się i jeść

Niedaleko bloku, przy bazarku, jest mały sklep z dziecięcymi rzeczami. Właścicielka nie mogła się połapać, jaki rozmiar wybrać, i w końcu sama poszła ze mną do nich! Nie wiem, może liczyła na dobry utarg, skoro zobaczyła moje zaangażowanie, może też ją to poruszyło. Po godzinie u Ani piętrzyły się cztery torby pełne ubrań dla dziewczynki i dla chłopca. Kupiłam jeszcze kołdrę, poduszki, pościel. Nabrałam jedzenia. Nawet witaminy. Chciałam kupić wszystko czułam się komuś potrzebna.

Minęło już dziesięć dni. Wołają do mnie ciociu Rito. Ania jest prawdziwą artystką od domowych robótek. Moje mieszkanie zmieniło się jest o wiele przytulniej Zaczęłam dzwonić do rodziców. Wysyłam sms-y z hasłem „DOBRO” na leczenie chorych dzieci. Nie rozumiem, jak wcześniej żyłam. Codziennie po pracy pędzę do domu. Wiem, że ktoś na mnie czeka. A wiosną jedziemy razem do Olsztyna. Wszyscy. Bilety na pociąg już są.