Ciepło obcej duszy: opowieść w wiejskim domu

Adam postawił ciężkie wiadra z wodą na ławce w sieni u babci Bronisławy i już miał wyjść, ale staruszka mocno złapała go za rękaw, milcząco wskazując w stronę domu. Posłusznie wszedł za nią i usiadł na szerokiej ławce przy drzwiach, czekając, co powie.

Bronisława, nie mówiąc ani słowa, wyjęła z pieca żeliwny garnek, rzuciła okiem na stare zegary na ścianie, jakby sugerując, że pora obiadu, i nalała do głębokiej miski aromatyczny bigos z kiszonej kapusty. Dodała kawałek boczku, cebulę i pajdę razowego chleba z chrupiącą skórką. Po chwili namysłu postawiła na stole butelkę domowej bimberki. Jej zgarbione plecy, owinięte wełnianym szalem, wyglądały na kruche, ale w filcowych kapciach poruszała się pewnie, mimo gorąca w izbie.

Adam, ściszając głos, zaczął mówić:

– Bigos zjem z przyjemnością, ale pić – darujcie. Przysiągłem, babciu Bronisławo, że ani kropli więcej do ust nie wezmę. Całowałem ikonę, obiecałem księdzu. Po tamtym razie, jak się upiłem i Zosię o zazdrość podejrzewałem, w świetlicy taki raban narobiłem – sam nie wiem, jak do aresztu nie trafiłem. Za połamane krzesła musiałem słono zapłacić. Matka powiedziała, że plecy ci bolą, więc przyszedłem wodę przynieść. Teraz zjem, drzewa narąbię, a może jeszcze jakąś robotę znajdziecie. Mama, jak tylko zobaczy, że przy telewizorze usiadłem, od razu wymyśla zajęcie, jakby z palca wyssała.

Adam roześmiał się z własnego żartu, ale zaraz zakrztusił się bigosem. Bronisława, nie tracąc zimnej krwi, zaczęła uderzać go po plecach małymi piąstkami, jakby wbijała gwoździe w deskę. Chłopak, odkasławszy, dalej zajadał bigos z boczkiem i cebulą, a potem, z przebiegłym mrugnięciem, zapytał:

– Babciu, a jak ty śpisz? Plecy się prostują, czy łukiem leżysz?

Bronisława spojrzała na niego swoimi jasnymi, niebieskimi oczami, w których mignął uśmiech, i machnęła ręką, jakby odganiając pytanie.

– A widzę, że w młodości to była z ciebie piękność! – kontynuował Adam, wskazując na stare zdjęcie na ścianie. – Włosy gęste, brwi jak dwie tęcze nad czołem, a oczy – jak gwiazdy w nocy. Moja Zosia też urodą nęci! Chcesz, wymienię ci jej zalety, a ty palce składaj. Tylko boję się, że palców nie starczy: ładna, postawna, skromna, dobra, pracowita, porządna, oszczędna, śpiewa jak słowik, tańczy – że oko się raduje, nie skąpa, za mąż nie wychodziła, nie pije, nie pali, po cudzych podwórkach się nie wałęsa. No jak, babciu? Palce się skończyły?

Adam zauważył, jak oczy Bronisławy rozbłysły śmiechem. Jej pierś zadrżała, ale głosu nie było – tylko ciepło w spojrzeniu.

– Co za oczy, babciu, takie jasne, żywe, jakby nie na twój wiek! – zachwycił się. – Zosię znasz?

Bronisława rozłożyła ręce i wzruszyła ramionami, jakby mówiła: „Kto was tam rozgryzie, jacy jesteście”.

– Pewnie, że nie tacy jak wy – ciągnął Adam. – Wy rodziców słuchaliście, baliście się sprzeciwić. A my? Wystarczy, że coś nie po naszej myśli – i już gęba do uszu, prosto w wir. U nas na wszystko własne zdanie. Ojciec, zanim coś zrobi, zawsze ze mną radzi. A mama w ogóle za głowę domu mnie uważa. Bracia po miastach się porozjeżdżali, ja najmłodszy, dopóki się nie ożenię, z rodzicami mieszkam. Ale chcę wesele wyprawić, dzieciaków narobić. Zosia u mnie – oj, jaka! Ja weterynarz, naukowo powiem: zdrowa, urodzi tyle, ile zechce. No co, palce już na pewno się skończyły?

Adam najadł się solidnie, a od piecowego żaru zrobiło mu się sennie. Mimo bólu pleców u Bronisławy w izbie było czysto jak w muzeum. Szczególnie rzucało się w oczy ogromne łóżko z puchową pierzyną, górą poduszek i koronkowym kapą. Adam z rozmarzeniem westchnął:

– Żeby mi takie łóżko na pierwszą noc poślubną! Choć może i nie – na takiej pierzynie ugotowałbym się jak jajko i o wszystkim bym zapomniał.

Roześmiał się i dodał:

– Zosia niedługo skończy studia, wróci na wieś, i urządzimy wesele. Uczy się na felczerkę. Wyobraź sobie, jak fajnie: ja zwierzęta leczę, ona ludzi. Chociaż mama czasem ojca bydlakiem nazywa. A co, my wszyscy czasem nie lepsi. Słyszałaś, jak Jasiek motocykl Tadeuszowi ukradł i w stawie utopił? To nie bydlak? A Piotrek na stodole palił, o mało chałupy nie spalił. Też niezły numer!

Ale największy drań to Wojtek. Chodził z Kasią, oszukał ją, zaszła w ciążę, a on z miasta narzeczoną przywiózł. Kasia mało nie oszalała, myśleli, że ręce na siebie nałoży. A wczoraj idzie, uśmiechnięta, brzuch do przodu, mówi, że chłopak będzie, Bóg dał na szczęście. A ja myślę: jak ten Wojtek obok jej domu przejdzie, wiedząc, że jego synek tam rośnie? A ja Zosi nigdy nie zostawię! Patrzę na nią – i chce się tak objąć, żeby we mnie stopniała, żebyśmy stali się jednym. Ale ona dziewczyna surowa, przed ślubem – ani myśl. Ten ślub jak granica, a przez nią ciągnąć jej nie będę. Felczerka z niej będzie pierwszorzędna, twoje plecy w mig wyprostuje. Zastrzyki robi – komar bardziej boli. A ja czasem myślę: jak nam PGR dom przydzieli, to będę za tobą, babciu, tęsknił. Mieszkać przecież nie obok będziemy. Ale nic, zawsze przyjdę pomóc, pogadać. Co tam jeszcze dobrego masz?

Bronisława z wprawą chwyciłBronisława szybko sięgnęła po patelnię i wyjął z pieca rumiane placki ziemniaczane, pachnące cebulą i skwarkami.