Bez duszy – opowieść o utracie tożsamości w polskiej rzeczywistości

Bez duszy
Wiesz co, Basia, muszę Ci opowiedzieć o tym, co dziś przeżyłam.
Jadwiga Zielińska właśnie wróciła do domu była u fryzjerki.
Mimo swoich lat, skończyła właśnie 68, nie odpuszcza sobie wizyt u swojej ulubionej Stasi, robi sobie porządnie włosy, paznokcie, te drobne zabiegi sprawiają, że od razu ma lepszy humor i więcej energii do życia.
Jadwigo, jakaś Twoja krewna była.
Mówiłem, że wrócisz później, obiecała jeszcze zajrzeć poinformował ją mąż, Zygmunt.
Krewna?
Przecież nie mam już żadnych krewnych!
Może jakaś szósta woda po kisielu pewnie przyszła o coś prosić.
Trzeba było powiedzieć, że wyjechałam w Bieszczady na rok burknęła Jadwiga niezadowolona.
No jak tak można?
Po co kłamać?
Wydawała się Twoja wysoka, postawna, trochę podobna do Twojej mamy, niech odpoczywa w pokoju.
Poza tym, dobrze ubrana, kulturalna kobieta, nie wygląda na osobę z prośbami próbował uspokoić Zygmunt.
Po niecałej godzinie ktoś zadzwonił do drzwi i Jadwiga sama przyszła otworzyć.
Widziałam, że ta kobieta rzeczywiście przypomina Jadwigi mamę elegancka, drogie płaszcze, kozaczki, rękawiczki, małe diamentowe kolczyki.
Jadwiga zna się na takich rzeczach.
Usadziła ją przy stole, który już był zastawiony.
No do rzeczy, skoro rodzina.
Jadwiga, bez żadnych panów i pań, widzę, że jesteśmy podobnego wieku.
Zygmunt, mój mąż, a Ty jakim cudem jesteś mi krewną?
pyta Jadwiga.
Kobieta się zawahała, zarumieniła się lekko.
Jestem Grażyna Grażyna Wiśniewska.
Tak, różnica wieku mała.
12 czerwca skończyłam 50 lat.
Ta data nie mówi Pani nic?

Jadwiga pobladła nagle.
Widzę, że Pani zrozumiała.
Tak, jestem Pani córką.
Proszę się nie martwić, nie chcę niczego.
Po prostu chciałam zobaczyć moją prawdziwą matkę.
Całe życie nie rozumiałam, czemu mama mnie nie kocha.
A jej już przecież od ośmiu lat nie ma.
Tata mnie zawsze lubił, zresztą też niedawno zmarł, raptem dwa miesiące temu.
W ostatniej chwili wszystko mi powiedział.
Prosił, żeby Pani mu wybaczyła emocjonalnie opowiadała Grażyna.
Nie wiem, co się dzieje, masz córkę?
spytał zszokowany Zygmunt.
Widocznie mam.
Wyjaśnię Ci później odparła Jadwiga.
Więc jestem Twoją córką?
Super!
Zobaczyłaś mnie?
Jeśli myślisz, że będę prosiła o przebaczenie, to się mylisz.
Nie czuję się winna stwierdziła chłodno, Mam nadzieję, że tata wszystko Ci powiedział.
Jeżeli myślisz, że obudzisz we mnie matczyne uczucia, to też nie ani trochę!
Przepraszam, ale nie mogę.
Czy mogę jeszcze kiedyś przyjechać?
Mieszkam niedaleko, w podwarszawskiej miejscowości, mamy duży dwupiętrowy dom, możesz przyjechać z Zygmuntem.
Może się przekonasz, że mam rodzinę, zawożę zdjęcia wnuka i prawnuczki, może zobaczysz?
zapytała cicho Grażyna.
Nie chcę.
Nie przyjeżdżaj.
Zapomnij o mnie.
Żegnaj odpowiedziała ostro Jadwiga.
Zygmunt zamówił Grażynie taksówkę i odprowadził ją.
Jak wrócił, Jadwiga już pozamiatała ze stołu i spokojnie oglądała telewizję.
Mocna jesteś!
Ty powinnaś wojskiem dowodzić.
Naprawdę nie masz za grosz duszy?
Całe życie próbowałem rozgrzać Twoje serce, a Ty zawsze miałaś twardą skorupę, ale aż tak, to się nie spodziewałem powiedział Zygmunt.
Poznaliśmy się, gdy miałam 28 lat, pamiętasz?
Wtedy, Zygmuncie, duszę ze mnie wydarto dużo wcześniej.
Jestem wiejską dziewczyną, zawsze marzyłam o ucieczce do miasta, dlatego najlepiej się uczyłam, jako jedyna z klasy dostałam się do uniwersytetu.
Gdy miałam 17 lat, poznałam Włodka.
Kochałam go szalenie.
Starszy ode mnie o 12 lat, ale nie przeszkadzało mi to.
Po biednym dzieciństwie miasto było dla mnie jak bajka.
Stypendium ledwo starczało.
Wiecznie głodna, więc każda wizyta z Włodkiem w cukierni czy lodziarni była dla mnie świętem.
Nic mi nie obiecywał, ale byłam pewna, że taka miłość musi doprowadzić do ślubu.
Kiedy zaprosił mnie na działkę, zgodziłam się bez wahania.
Myślałam, że teraz, gdy wszystko się wydarzyło, związał się ze mną na zawsze.
Spotkania na działce stały się rutyną.
Wkrótce stało się jasne, że będę matką jego dziecka.
Powiedziałam mu o tym był zachwycony.
Ja sama zapytałam, kiedy się pobierzemy?
Miałam już 18 lat, można iść z papierami do urzędu.
Obiecywałem Ci ślub?
odpierał pytaniem Włodek.
Nie obiecywałem, więc nie żenię się.
Poza tym, mam już żonę powiedział spokojnie.
A co z dzieckiem?
Co ze mną?

Co z Tobą?
Młoda, zdrowa, można by Ciebie odlać jako pomnik.
W uniwerku weźmiesz urlop, póki nic nie widać, ucz się, potem weźmiemy Cię do domu z żoną.
Nam nie udaje się mieć dzieci, pewnie przez to, że żona dużo starsza.
Jak urodzisz, dziecko weźmiemy.
Jak to będzie formalnie, nie Twoja sprawa.
Jestem ważny w urzędzie miasta, żona kieruje oddziałem w szpitalu.
O dziecko nie musisz się martwić.
Po porodzie odpoczniesz i wrócisz na studia.
Jeszcze Ci za to zapłacimy.
Nikt wtedy nie słyszał o surogatkach.
Ja chyba była pierwsza.
No i co miałam zrobić?
Wracać na wieś, skompromitować rodzinę?
Mieszkałam u nich w willi aż do porodu.
Włodkowa żona do mnie nie zaglądała, może zazdrosna była.
Córkę urodziłam w domu, z akuszerką wszystko elegancko.
Nie karmiłam jej piersią, od razu zabrali dziecko.
Już jej nigdy nie widziałam.
Tydzień później grzecznie mnie odstawili, Włodek wręczył pieniądze.
Wróciłam na studia, potem poszłam do zakładu.
Dali mi pokój w domu dla rodzin.
Najpierw byłam zwykłym majstrem, potem starszym majstrem kontroli jakości.
Miałam dużo znajomych, ale nikt mnie nie chciał, aż pojawiłeś się Ty, Zygmunt.
Miałam już 28 lat, nie chciałam, ale trzeba było.
A reszta już znasz.
Dobrze nam było trzy samochody zmieniliśmy, dom jak z marzeń, działka wypielęgnowana.
Co roku jeździliśmy na urlop.
Zakład się utrzymał w latach 90., bo robiliśmy specjalne części do traktorów, nikt nie wiedział, co w innych halach.
Cały czas zamknięty, otoczony ogrodzeniem i wieżami strażniczymi.
Na wcześniejszą emeryturę wyszliśmy.
Wszystko mamy.
Dzieci nie, i dobrze.
Jak widzę, jakie dzieci teraz są zakończyła swoją opowieść Jadwiga.
Źle z Tobą żyłem.
Kochałem Cię.
Całe życie próbowałem ocieplić Twoje serce, nie udało mi się.
Dzieci nie wyszło, ale nawet kotka czy psiaka nie przytuliłaś nigdy.
Siostra prosiła, żeby pomóc jej córce, nawet na tydzień nie chciałaś jej wpuścić.
Dziś przyjechała córka, jak ją przywitałaś?
Twoja krew, a Ty Wiesz co?
Jakbym był młodszy, to rozwód, a teraz za późno.
Zimno z Tobą, zimno odpierał zirytowany Zygmunt.
Jadwiga się przestraszyła.
Nigdy nie słyszała, żeby mąż mówił do niej tak ostro.
Całe jej spokojne życie rozsypała ta sprawa z córką.
Zygmunt przeniósł się na działkę.
Ostatnie lata mieszka tam.
Ma trzy psy wszystkie adoptowane, nie wiadomo ile kotów i kociąt.
W domu pojawia się rzadko.
Jadwiga wie, że jeździ do córki Grażyny, zna tam całą rodzinę, uwielbia prawnuczkę.
Zawsze był trochę dziwny, dziwny pozostał.
Niech robi jak chce myśli Jadwiga.
Nigdy nie miała ochoty poznać córkę, wnuka, prawnuczkę.
Wyjeżdża nad Bałtyk sama.
Odpoczywa, ładuje się i czuje się świetnie.