Albo mama, albo nikt — opowieść o Elenie, która miała dość bycia wieczną trzecią w swoim małżeństwie…

Albo mama, albo nikt

Kasia, powinniśmy dokupić jeszcze jeden bilet do teatru.

Katarzyna podniosła wzrok znad talerza. Obiad jeszcze parował, a Marek już siedział zapatrzony w ekran telefonu, stukał w niego z intensywnością, jakby rozstrzygał losy państwa.

Jeszcze jeden bilet? Ktoś się z nami wybiera?

Marek nawet nie spojrzał w jej stronę.

Mama bardzo chciała. Wczoraj jej opowiedziałem, że idziemy, i aż się zapaliła.

Katarzyna ostrożnie odłożyła widelec na brzeg talerza, wstała i odwróciła się do blatu, niby po szklankę wody. Twarz jej samoczynnie się wykrzywiła, a ona nawet nie próbowała tego powstrzymać. Najważniejsze, by Marek nie zauważył, bo nie miała ani siły, ani ochoty tłumaczyć, co jest nie tak

No tak. Mama chce. Oczywiście, że chce. Pani Jadwiga zawsze chciała.

Katarzyna stała przy zlewie, wlewała powoli wodę do szklanki, a przed oczami migały jej ślubne zdjęcia. Całe dwieście czterdzieści odbitek, które fotograf wręczył jej na pendrivie przewiązanym ładną wstążką. Katarzyna potem trzy wieczory przeglądała zdjęcia, z nadzieją, że znajdzie choć jedno, gdzie są z Markiem tylko we dwoje. Po prostu tylko oni, bez gości, bez rodziny. Nie znalazła.

Na każdym kadrze czaiła się Jadwiga: a to poprawia synowi krawat, a to obejmuje go ramieniem, a to stoi pomiędzy młodymi i uśmiecha się tak szeroko, jakby to był jej bal. Katarzyna wtedy jeszcze sądziła, że to przypadek, że fotograf wybrał akurat takie ujęcia. Teraz już w to nie wierzyła.

Teściowa od samego początku zachowywała się tak, jakby Katarzyna nie była żoną Marka, tylko współlokatorką dosadzoną na chwilę w jego życiu. Mieszkanie zresztą należało do Katarzyny jej własność, kupiona za jej pieniądze. Ale pani Jadwiga przychodziła, kiedy tylko chciała, bez zapowiedzi, z gotową opinią na każdy temat. Firanki nie takie. Garnek niewłaściwy. Mięso przesolone. Marek schudł. Marek blady. Marek za mało je.

Katarzyna upiła łyk wody i odstawiła szklankę…

Każde wyjście gdziekolwiek zmieniało się w powtarzający się sen. Kino w zeszłym miesiącu? We troje. Łyżwy na Nowy Rok? We troje. Nawet do tej małej kawiarni na Nowym Świecie, do której Katarzyna chciała wejść tylko z Markiem posiedzieć, porozmawiać. A Marek znów zaprosił matkę. Ta oczywiście przyszła, usiadła między nimi przy maleńkim stoliku, zamówiła herbatę z cytryną i przez czterdzieści minut trajkotała o swoim ciśnieniu i o sąsiadce, która zalała jej sufit…

Teatr. Ten spektakl wybierali specjalnie. Katarzyna czekała na ten dzień półtora miesiąca, udało jej się dorwać bilety do trzeciego rzędu na parterze. To miał być ich wspólny wieczór. Tylko ich.

Kasiu, czemu nic nie mówisz?

Marek wreszcie oderwał się od ekranu.

Rozumiesz, mamie naprawdę przykro być samej dodał tym tonem, który Katarzyna słyszała już tyle razy, że miała wrażenie, że mówi to automatycznie.

Katarzyna skinęła głową.

Dobra. Kup jeszcze jeden.

Co miała odpowiedzieć? Próbowała już o tym rozmawiać bez skutku. Każda rozmowa kończyła się tak samo: Marek się obrażał, zamykał w pokoju, potem rano Jadwiga wydzwaniała z pozycji świętej męczennicy i pytała, czy u nich wszystko w porządku. Zamknięty krąg, w którym Katarzyna dawno przestała szukać wyjścia.

Marek podziękował uśmiechem i znów utknął w telefonie…

…Trzeci rząd w parterze rzeczywiście był świetny, Katarzyna dobrze się postarała. Scenę widać było idealnie każdy detal dekoracji, każdą zmarszczkę na twarzach aktorów. Tyle że musiała się tym zachwycać sama, bo Marek od pierwszej chwili zwrócił się do matki i już swojej uwagi nie oderwał.

Pani Jadwiga siadła z prawej strony syna i natychmiast rozpoczęli analizę programu, potem komentowali foyer, potem pochylili się nad znajomym, którego teściowa rzekomo dostrzegła przy szatni. Katarzyna siedziała z lewej strony, gapiła się na kurtynę, choć spektakl się jeszcze nie zaczął. W przerwie Marek poszedł z matką do bufetu, a Katarzyna została na miejscu, bo nikt jej nawet nie zaproponował sama prosić się nie chciała. Wrócili, a Jadwiga opowiadała synowi pierwszy akt, jakby ten oglądał inny spektakl. Katarzyna przewracała w milczeniu program i myślała, że trzeci rząd jednak nie był wart takich pieniędzy.

W drodze powrotnej znowu byli we troje. Najpierw odstawili Jadwigę, a Katarzyna dziesięć minut czekała w aucie, aż Marek pomoże matce otworzyć drzwi, poprawi zamek, wysłucha coś na progu. Kiedy wreszcie wrócił za kierownicę, miał zrelaksowaną, zadowoloną twarz.

Udało się, co?

Katarzyna skinęła głową i spojrzała w okno. Nie miała najmniejszej ochoty na rozmowę, więc zrzuciła winę na zmęczenie, choć spać też jej się nie chciało. Rozmawiać z Markiem tamtego wieczora nie miało sensu, każde jej słowo rozproszyłoby się w powietrzu i zniknęło.

Przez kolejne dwa miesiące wszystko potoczyło się dokładnie tak, jak przewidziała. Jadwiga pojawiała się bez zapowiedzi, Marek coraz więcej czasu spędzał z matką, a Katarzyna coraz częściej zostawała sama we własnym mieszkaniu, słuchając śmiechów i rozmów w kuchni. Wspólne obiady coraz rzadsze, wspólne wolne dni obowiązkowe wizyty u teściowej lub kolejne wyjścia we troje. Katarzyna kładła się spać pierwsza i budziła się z tym samym ciężarem pod żebrami, który powoli stawał się codziennością.

…W połowie marca Katarzyna dostała premię w pracy, całkiem niezłą. Trzy dni chodziła z nią w głowie, zanim się odważyła. Piętnaście dni w Turcji. All inclusive. Morze, słońce, dobry hotel z pozytywnymi opiniami. Dobierała ofertę przez tydzień, porównywała pokoje, czytała recenzje, sprawdzała odległość do plaży. Miała nadzieję, że będzie to szansa na odbudowanie ich relacji, że uda się nareszcie pobyć we dwoje, przypomnieć sobie, jak to jest być parą.

Marek, wykupiłam nam wakacje oznajmiła Katarzyna wieczorem, kładąc mu przed nosem wydruk z rezerwacją. Turcja, piętnaście dni, czerwiec. Morze, plaża, wszystko w cenie. Wydałam premię, ale warto było.

Marek przerzucił wzrokiem kartkę, spojrzał na nią. Na twarzy cień radości, przytaknął.

Super. Fajnie, Kasiu.

Katarzyna odetchnęła. Może nie wszystko stracone. Może wystarczy wyjechać razem, zostawić wszystko za sobą, a wtedy… Usnęła tego wieczoru spokojniej niż przez ostatnie tygodnie.

Następnego dnia Marek wrócił z pracy, usiadł do stołu, poczekał, aż Katarzyna nałoży jedzenie, i oznajmił z chłodnym spokojem, kłując widelec między jednym a drugim kęsem:

Kasia, mówiłem mamie o Turcji. Też chciałaby jechać. Możesz zarezerwować jeszcze jeden wyjazd?

Widelec zadrżał w powietrzu. Katarzyna powolutku odłożyła go z powrotem na talerz i spojrzała na męża, próbując zrozumieć, czy to żart, czy naprawdę nie słyszy, co mówi.

Tym razem nie milczała.

Nie, Marek. Nie pojadę na wakacje z twoją mamą.

Marek przestał żuć i popatrzył na nią, jakby usłyszał obraźliwe słowo w kościele.

Kasiu, co z tobą? Mamie smutno, sama jest, nie była nad morzem od trzech lat. Co ci szkodzi?

Katarzyna podeszła do okna, przycisnęła dłonie do blatu, aż pobielały kostki. W niej coś się gotowało, coś, co gromadziło się miesiącami, aż wreszcie rosło w gardle.

Niech jedzie z koleżankami! Ma ich pięć, Marek, pięć koleżanek, które tydzień w tydzień siadają u niej na herbatce! Niech jedzie z nimi, niech da nam spokój!

Kasia, to moja matka, jak możesz…

Wiem, że to twoja matka! Katarzyna odwróciła się, a całe opanowanie, ćwiczone miesiącami milczenia, pękło. Doskonale wiem, bo jest obecna w naszym życiu dwadzieścia cztery godziny na dobę! Kino z nią, łyżwy z nią, teatr z nią, obiady z nią! Mam dość bycia drugą żoną w tym związku, rozumiesz?

Marek odsunął talerz i wstał, skrzyżował ramiona.

Jesteś bezduszna, Kasiu. Nie pojmujesz, co znaczy samotność.

Nie pojmuję! Katarzyna stanęła przed nim, oczy jej płonęły. I nie muszę! Jesteś moim mężem! Chcę z tobą jechać na normalne, romantyczne wakacje, gdzie przez chwilę będziemy tylko we dwoje! Nie siedzieć na plaży i słuchać, jak rozmawiacie o jej ciśnieniu, a ja patrzę w morze i czuję, jakbym nikomu nie była potrzebna!

Marek zmrużył oczy i odsunął się od niej krok w tył.

Jesteś okrutna. Wiesz co? Albo mama jedzie z nami, albo ja nigdzie nie jadę.

Katarzyna patrzyła na niego długo i cicho, aż coś w niej cicho pękło i zaskoczyło.

W porządku. W takim razie jadę sama.

Przeszła koło niego do sypialni, wyciągnęła walizkę spod łóżka i rzuciła ją na pościel. Marek pojawił się zaraz w drzwiach.

Kasiu, zwariowałaś? Przestań, porozmawiajmy spokojnie.

Zawsze rozmawiamy spokojnie, Marek, i za każdym razem kończy się na twojej mamie Katarzyna sięgnęła po sukienkę z wieszaka i ułożyła ją w walizce. Złożę pozew o rozwód. Nie mogę już żyć w trójkącie, gdzie jestem tylko dodatkiem.

Marek zamilkł, oparł się o framugę drzwi, i powoli docierało do niego, że Katarzyna nie żartuje, nie wywołuje awantury po prostu podjęła decyzję.

…Dwa miesiące później Katarzyna leżała na leżaku przy basenie w tureckim hotelu, tym samym, który wybierała godzinami, wpatrując się w zdjęcia i recenzje. Słońce muskało jej ramiona, znad morza dolatywał ciepły zapach soli, a lodowy koktajl w dłoni oblepiał się warstewką rosy. Nikt obok nie narzekał na przeciągi, nie powtarzał opowieści o sąsiadce ani nie pytał o ciśnienie. Nie było obok nikogo, i to było wspaniałe. Katarzyna zamknęła oczy, upiła łyk i pomyślała, że z tym wszystkim powinna była się uporać już dawno temu nie marnować dwóch lat dla kogoś, kto nigdy nie dojrzał.