Albo mama, albo nikt – historia małżeństwa, w którym zawsze jest ktoś trzeci.

Albo mama, albo nikt

Iga, trzeba by jeszcze jeden bilet do teatru kupić.

Iga oderwała wzrok od talerza. Kolacja nawet nie zdążyła wystygnąć, a Michał już siedział z telefonem, stukając energicznie w ekran, jakby podpisywał najważniejszy dokument tygodnia.

Jeszcze jeden bilet? Kto idzie z nami?

Michał nawet nie podniósł głowy.

Mama bardzo chce. Wczoraj jej powiedziałem, że się wybieramy, i od razu jej się bardzo zachciało.

Iga delikatnie odstawiła widelec na skraj talerza, wstała i odwróciła się do blatu kuchennego niby po szklankę wody. Twarz sama jej się wykrzywiła, nie próbowała nawet nad tym panować. Ważne, żeby Michał nie zauważył, bo tłumaczyć, co jest nie tak, nie miała już ani ochoty, ani siły

No pewnie. Mama chce. Zawsze chce. Halina Mazur zawsze chciała.

Iga stała oparta o zlew i nalewała wodę do szklanki. Przed oczami przemykały jej zdjęcia ślubne. Wszystkie dwieście czterdzieści, które fotograf wrzucił na pendrive owinięty w czerwoną kokardkę. Iga trzy wieczory przebierała te zdjęcia, szukając choć jednego, gdzie są tylko we dwoje. Bez gości, bez rodziny, bez tłumu. Nie było. Na każdym kadrze pojawia się Halina Mazur: a to poprawia synowi muchę, a to obejmuje go mocno, a to stoi na środku, rozpromieniona, jakby to był jej bal. Iga wtedy myślała, że to przypadek, wybór kadrów fotografa. Teraz już w takie przypadki nie wierzyła.

Teściowa od pierwszego dnia zachowywała się tak, jakby Iga była nie żoną Michała, a współlokatorką, która na chwilę zostaje w mieszkaniu. W dodatku tym mieszkaniem zarządzała de facto Iga, bo to ona kupiła je za swoje pieniądze. A jednak Halina Mazur przychodziła, kiedy chciała, nigdy nie pytając o zgodę, zaraz wytykała błędy. Firany za krótkie. Garnek do zupy nie taki. Schab przesolony. Michał schudł. Michał blady. Michał je za mało.

Iga upiła łyk wody i odstawiła szklankę…

Każde wyjście zamieniało się w powtarzalne przedstawienie. Kino w zeszłym miesiącu? We trójkę. Łyżwy na święta? We trójkę. Nawet do tej malutkiej kawiarni na ul. Piekarskiej, gdzie Iga chciała pobyć tylko z Michałem, on zaprosił mamę. Przyszła oczywiście, usiadła między nimi przy maleńkim stoliku, zamówiła herbatę z cytryną i przez czterdzieści minut opowiadała o ciśnieniu i sąsiadce, która znów zalała sufit.

Teatr. To miał być ich wieczór. Wybrała spektakl, czekała od półtora miesiąca, upolowała świetne miejsca w trzecim rzędzie na parterze. Wszystko specjalnie, tylko dla nich.

Iga, czemu milczysz?

Michał w końcu odkleił się od telefonu i spojrzał na nią.

Rozumiesz, mamie tak samotnie dorzucił nawykowo, jakby cytował ulubioną frazę. Iga w duchu zastanawiała się, czy on w ogóle zauważa, jak często to powtarza.

Iga odwróciła się do niego i przytaknęła.

Dobrze. Kup.

Co miała powiedzieć? Próbowała mówić wcześniej nie raz. Kończyło się zawsze tak samo: Michał obrażony zamykał się w sypialni, a rano Halina Mazur dzwoniła z pytaniem, czy wszystko w porządku tonem świętej oburzonej. Krąg, z którego Iga przestała próbować się wydostać.

Michał uśmiechnął się z wdzięcznością i wrócił do telefonu…

…Trzeci rząd był fantastyczny, Iga nie żałowała zachodu z biletami. Scenę widać jak na dłoni, każdy detal dekoracji, nawet zmarszczki na twarzach aktorów. Sęk w tym, że cieszyła się tym sama Michał od początku spektaklu rozmawiał tylko z matką.

Halina Mazur siedziała po prawej, od razu zaczęli szeptać o programie, potem o foyer, potem o kimś znajomym, którego Halina na pewno widziała przy szatni. Iga siedziała po lewej, patrząc w pustą scenę, choć spektakl jeszcze nie ruszył. W antrakcie Michał zabrał matkę do bufetu, Iga została, bo nikt jej nie zaprosił, a nie miała ochoty się narzucać. Wrócili, a Halina Mazur przez kolejne minuty szeptała synowi plotki o pierwszym akcie, jakby ten siedział w innym gmachu. Iga przekładała kartki programu i myślała tylko o tym, że te miejsca nie były warte tylu złotych.

Wracali także we trójkę. Najpierw zawożąc Halinę Mazur do bloku, a Iga przez dziesięć minut siedziała w aucie, czekając, aż Michał odprowadzi mamę, pomoże z zamkiem, pogada na klatce. W końcu wrócił, rozluźniony, zadowolony.

Świetnie nam poszło, prawda?

Iga kiwnęła lekko głową i odwróciła się w stronę okna. Nie chciało jej się już mówić. Wymówiła się zmęczeniem, chociaż nawet zasnąć nie mogła rozmowa z Michałem tamtego wieczoru wydawała się bezsensowna. Każde jej słowo leciałoby w próżnię.

Dwa kolejne miesiące upłynęły dokładnie tak, jak przewidywała. Halina Mazur pojawiała się regularnie, Michał coraz więcej czasu spędzał z mamą, a Iga coraz częściej siedziała sama w swoim własnym mieszkaniu, słuchając, jak śmieją się w kuchni, rozmawiają, planują. Kolacje we dwoje stawały się rzadkością; wspólne weekendy wyprawą do teściowej lub kolejnym trójką po mieście. Iga kładła się spać pierwsza i budziła się z ciężkością pod żebrami, która po tych tygodniach stała się znajoma jak własny cień.

…W połowie marca w pracy dali premię, całkiem sporą. Iga trzy dni zbierała się na decyzję. Piętnaście dni w Turcji. Wszystko w cenie. Morze, słońce, dobry hotel ze świetnymi opiniami. Tydzień przeglądała oferty, porównywała zdjęcia, czytała opinie na forach, sprawdzała odległość do plaży. To miała być ich szansa na nowy początek razem, nikt nie miał z nimi jechać.

Michał, kupiłam nam wyjazd powiedziała wieczorem, gdy siedli do kolacji, kładąc przed nim potwierdzenie z rezerwacji. Turcja. Piętnaście dni w czerwcu. Morze, wszystko opłacone. Wydałam premię, ale było warto.

Michał spojrzał na kartkę, potem na nią. Przez chwilę coś jakby błysnęło w jego oczach i kiwnął.

Wow. Super, Iga.

Iga westchnęła z ulgą. Może nie wszystko stracone. Może wystarczy wyjechać gdzieś daleko i wszystko się ułoży. Tamtego wieczoru zasnęła spokojniej niż przez ostatnie tygodnie.

Ale następnego dnia Michał wrócił z pracy, usiadł do stołu, poczekał, aż Iga rozłoży jedzenie i jak gdyby nigdy nic, pomiędzy jednym a drugim kęsem mielonego, wyrzucił:

Iga, mówiłem mamie o Turcji. Ona też bardzo chce jechać, możesz jeszcze jedną rezerwację zrobić?

Widelec zamarł w połowie drogi do talerza. Iga powoli odłożyła go i spojrzała na męża, próbując rozpoznać, żartuje czy naprawdę nie słyszy własnych słów.

Tym razem nie milczała. Nie tym razem.

Nie, Michał. Nie pojadę na wakacje z twoją mamą.

Michał przestał żuć i spojrzał na nią, jakby powiedziała coś zupełnie nie na miejscu, jak krzyk w pustym kościele.

Iga, czemu się burzysz? Mamie jest smutno samej, nie była nad morzem od trzech lat. Przecież ci nie żal?

Iga wstała, podeszła do okna, przycisnęła dłonie do blatu aż stawy pobielały. Coś się w niej podniosło, gorące i niepowstrzymane, zbierane przez długie miesiące.

Niech jedzie z koleżankami! Przecież ma ich z pięć, Michał! Pięć kobiet co piątek przy niej siedzi! Niech z nimi poleci nad morze, a nas zostawi w spokoju!
Ale to moja mama, Iga, nie możesz…
Wiem, że to twoja mama! Iga zwróciła się do niego, a cała oswojona powściągliwość miesięcy pękła. Dobrze o tym wiem, bo jest z nami non stop! Kino z nią, łyżwy z nią, teatr z nią, kolacje… Mam dosyć bycia drugą żoną w tym układzie, Michał, rozumiesz to w ogóle?!

Michał odsunął talerz, stanął, skrzyżował ramiona.

Jesteś zimna, Iga. Nie zrozumiesz, jak jej samotnie.
Nie zrozumiem! Iga stanęła naprzeciw. Oczy jej płonęły. I nie muszę rozumieć! Jesteś moim mężem! Chcę pojechać z tobą na normalne wakacje, gdzie wreszcie będziemy tylko MY! Nie na plażę, na której słucham jak plotkujesz z mamą o jej tabletkach!

Michał zmrużył oczy i cofnął się krok w tył.

Jesteś okrutna. Wiesz co? Albo mama jedzie z nami, albo ja nigdzie nie jadę.

Iga znieruchomiała. Spojrzała na niego, długo i uważnie. W środku coś w niej lekkim kliknięciem ustąpiło cicho i nieodwracalnie.

Dobrze. To ja pojadę sama.

Minęła Michała, poszła do sypialni, wyciągnęła walizkę spod łóżka i rzuciła ją na narzutę. Michał stał już w progu.

Iga, co ty robisz? Przestań, pogadajmy normalnie.
Cały czas rozmawiamy normalnie, Michał i każdy temat kończy się na twojej mamie. Iga zdjęła z wieszaka sukienkę i złożyła ją do walizki. Złożę pozew o rozwód. Nie chcę żyć w trójkącie, w którym jestem zbędna.

Michał milczał, oparty o futrynę. Po twarzy przesuwało mu się zrozumienie: Iga nie kłóci się, nie awanturuje. Już zdecydowała.

Dwa miesiące później Iga leżała na leżaku przy hotelowym basenie. Tym, który wybierała długo wg recenzji i zdjęć. Słońce grzało jej ramiona, powiew od morza wnosił słone powietrze, a w dłoni powoli topniał lodowy koktajl. Obok nikt nie tłumaczył dolegliwości serca, nie narzekał na przeciągi, nie opowiadał o telefonach od sąsiadek. Nikogo obok nie było i to było najwspanialsze. Iga napiła się, przymknęła oczy i pomyślała, że powinna była zdobyć się na ten krok dawno temu nie czekać dwa lata na to, aż ktoś dorosły zdecyduje się być dorosłym.