A ja swojego męża nigdy nie kochałam

A ja swojego męża wcale nie kochałem.

Ile razem przeżyliście?

No Sama policz, w siedemdziesiątym pierwszym wzięliśmy ślub.

I jak to nie kochałeś?

Na ławce przy grobie siedziało dwóch ledwie znających się kobiet. Każda przyszła uprzątnąć swoje miejsca, a potem mimochodem wdały się w rozmowę.

Twój mąż? zapytała kobieta w popielatym berecie, wskazując zdjęcie na nagrobku.

Mąż. Już rok Nadal się nie przyzwyczaiłem, tęsknię jak nie wiem. Chodzę tutaj, bo bardzo go kochałem zawiązałem chustę mocniej pod brodą.

Przez chwilę panowała cisza, w końcu tamta westchnęła i powiedziała:

A mnie ten mój nigdy nie był bliski.

Moja rozmówczyni spojrzała zainteresowana.

Ile lat razem byliście?

Od siedemdziesiątego pierwszego Tyle co wyliczysz.

Jak to się żyje, nie kochając? Tyle lat pod jednym dachem…

Z przekory wyszłam za niego. Podobał mi się jeden chłopak, ale odwrócił się do mojej przyjaciółki, to pomyślałem uprzedzę ich, wyjdę pierwszy za kogokolwiek. A tu Mietek ciapowaty, cały czas za mną chodził. Byłem mu potrzebny, więc tak jakoś wyszło…

I co potem?

No… O mało z własnego wesela nie uciekłem! Wioska bawiła się na całego, a ja płakałem. Myślałem, że młodość się skończyła. Patrzyłem na swojego przyszłego kurdupel, łysiejący, uszy jak u zająca, marynarka wisiała na nim jak na wieszaku. Uśmiechał się tylko, oczy wlepione we mnie Myślałem, na co mi to przyszło A sam sobie winien.

A dalej?

Zaczęliśmy mieszkać u jego rodziców. Oni jak on. Oczko w głowie. A ja byłem postawny, ciemne oczy, warkocz, piersi aż rozdzierały koszulę! Każdy widział, że nie jesteśmy parą.

Rano się budziłam buty domyte, teściowa Mietka kazała. Ja tylko fukałem, rozkazywałem, nawet krzyczałem na nią, bo samemu mi siebie żal było. I przez to się nie układało kto lubi, jak zięć taki?

W końcu Mietek powiedział: Jedźmy na Ziemie Odzyskane, zarobimy trochę, odłączymy się. Mnie wszystko jedno było. W głowie wciąż przewrót.

Wtedy cisnęli młodych do pracy na budowach Nowa Huta, Górny Śląsk! Sam bym nie dał rady, ale Mietek dopiął swego, dostaliśmy się do brygady, najpierw do Katowic, potem gdzieś pod Opole.

Jechało się osobno kobiety do jednego wagonu, mężczyźni do drugiego. Mietek został z pustymi rękami, bo ja miałem torbę, a przejść przez wagony się nie dało.

A mnie to niewiele obchodziło, od razu zakolegowałem się z dziewczynami. Bawiliśmy się, wszystkiego było pod dostatkiem na stole wszystko wspólne. Myśli Mietek przecież czymś się poczęstuje, poradzi sobie. Nawet ciasta, które teściowa przygotowała na drogę, rozdałem koleżankom.

On na peronie podchodzi po coś do jedzenia aż mi głupio. Mówię, że wszystko zjedliśmy, nie zostało nic. A on jakby nigdy nic pociesza mnie: Dobrze, że najedzone. U nas też jedzenia pod dostatkiem, mnie już brzuch pęka! i leci do swojego wagonu.

A ja wiem, że to nieprawda. Mietek nie umiał prosić obcych, nie był towarzyski. Wolał zjeść suchą piętkę niż poprosić o kromkę. Po prostu nie chciał mi robić przykrości Za chwilę już o nim nawet nie myślałem.

Na miejscu euforia rozlokowali nas w baraku, trzydzieści pięć kobiet w jednym pokoju, mężczyzn osobno. Obiecywali przyszłym rodzinom oddzielne izby ale mnie nie spieszyło się z nim być. Kiedy podchodził, odwlekałem, udawałem zajętego, zawsze coś na głowie, gniew w środku. Dziewczyny mi nawet zwracały uwagę: Twój mąż, a ty…

Stał pod oknem, czekał aż się pokażę, mimo że na zewnątrz wilgoć i marzanna w powietrzu, a ja nic. Myślałem nawet o rozwodzie. Dzieci Bóg nie dał przez dwa lata, o miłości nie wspominam. Co najwyżej spałem z nim z litości parę razy.

A potem pojawił się Grzesiek czarny, wysoki, z włosami jak fala. Praca była ciężka, byłem betoniarzem, ale żyliśmy wesoło. Było co jeść, czeskie piwo, pomarańcze, taka kiełbasa, jakiej w domu nigdy nie widziałem. Przyjeżdżali artyści z koncertami, tańce robili dla pracowników.

Z Grześkiem spotkałem się przez znajome dziewczyny. Sam podobał się wszystkim, ale spojrzał właśnie na mnie.

Zakochałem się. Szał!

Mietek przychodzi, prosi, wstydzi. A ja? Z głowy nie mogę wyrzucić Grześka.

Rozwodzę się z tobą mówię.

Wtedy i tak dostaliśmy pokój w baraku, tylko z cienką ścianką, ale już nie poszedłem do niego.

A Mietek zawsze był gdzieś w pobliżu. Idę z Grześkiem, a czuję jego spojrzenie za plecami. Ale miłość była zaślepiona.

Kobieta w czarnym szalu słuchała jak zaczarowana.

I jak to zniosłeś?

Znosil Kochał mnie. Potem Grzesiek zaczął się spotykać z Kasią, księgową, i mnie odstawił. Jak powiedziałem, że jestem w ciąży, to powiedział wszystkim, że to nie jego, że sama się do niego przyczepiłem, bo mąż mięczak.

Mietek się dowiedział, bo dobrodzieje donosili… Jego miłość do mnie chyba mu odebrała rozum. Poszedł bić się z Grześkiem. Pod stacją się to stało, nawet nie wiedziałem. Powiedziano mi, że go zabrali do szpitala. Jadę tam, po drodze klnę z kierowcą Jarkiem przecież to bez sensu. Gdzie on do Grześka. Jarek milczał chyba mnie osądzał, czułem to.

W szpitalu od razu w płacz. Leżał, twarz sina, napuchnięta, ledwo go poznałem, noga w gipsie.

Po co ci to było? pytam.

A on tylko: Dla ciebie!!!

Było mi siebie szkoda. Zwłaszcza, że ciężarne odsyłali ze strefy budowy. Dzieci tam niepożądane. To znaczy wracałem na wieś, tłumaczyć, że to nie Mietka dziecko… Kim by mnie uznali?… A, jak mam być szczery, do dziś nie jestem pewny czyje to dziecko. Z Mietkiem też spałem…

Chodziłem do szpitala, nosiłem paczki. Nie z miłości, z obowiązku.

Pamiętam, jak wstał na kulach, stoję z nim przy oknie, on w piżamie szpitalnej, jak dziadek zgryziony nieszczęściem. Patrzy przez szybę, mówi:

Nie zostawiaj mnie. Wyjedźmy stąd, będę ojcem, nikt inny.

A ja zamiast mu podziękować, tylko: Po co ci to?

Bo cię kocham odpowiada.

Odpowiedziałem odruchowo: Rób, jak chcesz.

Odwróciłem się, wyszedłem korytarzem, czułem, że patrzy za mną, czeka na jakiś gest. Ale nawet się nie odwróciłem, choć w środku cieszyłem się nie trzeba wracać na wieś, razem z dzieckiem raźniej.

Przenieśliśmy się potem na Pomorze. Mietek spokojny, ale w pracy go docenili. Po technikum mechanicznym od razu dostał awans został brygadzistą na hydroelewatorach, jeździł po okolicy, a do domu zawsze wracał z prezentami co najlepsze, mi przywoził.

Bo mam żonę i dziecko chwalił się wszystkim.

A ja? Ukrywałem wzrok. Dali nam mieszkanie w bloku, zostałem referentem w biurze.

W szpitalu urodził się syn od razu widać było, że Grześka czarny, pyzaty. Mietek nie pokazał po sobie nic, patrzył, uśmiechał się do dziecka, wycierał łzy kiedy odbierał nas ze szpitala.

Maks był trudnym dzieckiem… od urodzenia. Dla ciebie za grzech poczęty. Chorował, krzyczał. Mietek chodził przemęczony, przysypiał na stojąco. Ale ani słowa…

Po roku urodziłem córkę Mietka Marysia, po jego matce. Wtedy zrozumiałem, jak przykro mi było jego rodzinie, ale ojciec już nie żył, to choć matce sprawiłem radość.

Do Mietka nie czułem już nic. Ani miłości, ani nienawiści. Kiedy dzieci były małe, to nie było na nic czasu. Chciałem tylko, żeby pomógł. A on pomagał, i pranie zrobił, i sprzątał, żebym tylko wypoczął.

Kiedyś chciał nawet majtki mojego prać, musiałem mu miskę wyrwać, bo co ludzie powiedzą: brygadzista, a baba ciuchy pierze. A on:

Woda zimna, wolisz, żebyś się pochorowała? Mówią, co chcą!

Ledwo mu wtedy zabrałem, wkurzał mnie tą swoją troską.

Ta jego nadmierna miłość zaczęła mnie coraz bardziej drażnić z czasem.

A syn, Maks, w wieku trzynastu lat już był notowany na policji dla nieletnich. Tam, w komisariacie, poznałem młodego aspiranta dobry chłop, kawaler. Z Maksem umiał znaleźć wspólny język, czego Mietek nie potrafił. Maks ojca nie słuchał, wyzywał. Mietek był słaby nie potrafił ukarać, nie budził respektu. Ja czasami za pas sięgałem co miałem robić, skoro chłopak po kioskach kradł? Ojciec nie pozwalał, pas wyrywał.

Wtedy Mietka wysłali na szkolenie. Mieszkaliśmy już w Krakowie, dostaliśmy nowe M-4. Mietka wysłali do Warszawy na kurs.

Mówi: Jak powiesz, żebym nie jechał, to zostanę. Już wiedział, że coś jest nie tak u nas.

Mówię: Jedź.

Pojechał z bólem. A ten policjant namawiał: Rzuć go, rozwiedź się przecież go nie kochasz A ja…

Kobieta zamilkła, strzepała liście z ławki.

I co zrobiłeś?

Spojrzałem na rozmówczynię, brwi ściągnięte, wspomnienia były ciężkie.

Długo myślałem I wtedy Mietek przysłał list, trzymam go do dziś, nikt nie wie, a ja mam. Pisał, że rozumie, iż zniszczył mi życie, bo go nigdy nie kochałem, a tylko znosiłem. Napisał, że jeśli odpowiem, że go nie chcę nie wróci. Dzieci nie porzuci, połowę pensji będzie mi przysyłał, wszystkie rzeczy zostawi, życzył szczęścia. Dobry list. Ani wyrzutu, ani pretensji. Cały ból zostawił dla siebie, mnie kazał żyć dalej.

Z brzozy opadły żółte liście na ławkę. Był ciepły, jesienny dzień, błękitne niebo. Kobieta w czarnym szalu ocierała łzy.

Czemu płaczesz? zapytałem.

Tak jakoś Życie jest takie, że łzy same płyną. Mów, mów Odszedłeś? Do policjanta?

Oj, nie spałem nocami. Maks sprawiał coraz więcej problemów, sam się plątałem w życiu. List wertowałem, nie rozstawałem się z nim. W pracy miałem zaprzyjaźnioną brygadzistkę, starsza ode mnie. Powiedziała mi: Lidka, taka jesteś głupia takich facetów trzeba na rękach nosić.

I któregoś ranka ocknąłem się co ja wyprawiam! Przecież ten człowiek żyje dla mnie całe życie, a ja…

Przypomniałem sobie wszystko. Jak za mną łaził, jak pomagał. Jak raz do szpitala trafiłem po nieudanej operacji. Myślałem, że już wszystko stracone. Wszyscy szeptali, lekarze wymieniali się spojrzeniami.

Przenieśli mnie na oddział Mietek już czekał. I ten spokojny, cichy człowiek postawił cały oddział na nogi, nie opuszczał mnie, dłoń głaskał, sanitariuszkę zamówił, lekarstwa załatwił.

Gdyby nie on…

A drugi raz, przez pomyłkę, dostaliśmy paczkę przeznaczoną nie dla nas. Przyleciał helikopter z powiatu, zostawił produkty na śniegu, a listonoszka się pomyliła. W domu dopiero się zorientowaliśmy. Mietek przez wichurę, do sąsiedniej wsi ją zaniósł. Ile ja go odradzałem nie słuchał. „Ludzie czekali!” mówił. Wrócił z odmrożonymi policzkami, chory potem…

I zrozumiałem, że nikogo innego nie chcę, tylko jego.

Napisać list? Czy zrozumiałby? Przecież tyle lat dowodziłem mu, że nie ma dla mnie znaczenia. Da się napisać, co człowiek czuje?

Wiedziałem, że już postanowił odejść, myślał, że kocham kogoś innego.

Jesień była. Podobna jak dziś ciepła. Załatwiłem wszystko z dziećmi, z pracą, i ruszyłem na dworzec. Do Warszawy, do Mietka.

Pociąg wlókł się jak łamaniec, myślałem, że pobiegnę szybciej. W oczach miałem jego twarz znajomą, spokojną, tak bardzo potrzebną. I łysinę pokochałem, i uszy, i brzuszek wszystko!

W akademiku powiedzieli, że jest na zajęciach. Pojechałem tam, czekałem na schodach. Wyglądałem go, aż się doczekałem. Wyszedł z grupą w kaszkiecie, krótkim płaszczu, z teczką pod pachą, a ja osłupiałem ze szczęścia z miłości do własnego męża.

Minęli mnie w milczeniu, nie rozpoznał. Kiedy przeszli, zawołałem. Zatrzymał się. Patrzył na mnie, nie wierzył własnym oczom. I tak staliśmy, patrząc na siebie, a liście spadały, tak jak dziś…

Jego koledzy śmiali się: To się dopiero kochają sto lat razem, a jakby pierwszy raz się widzieli!

Szalik słuchaczki przesiąkł od łez. Wysmarkała się.

To do śmierci w miłości żyliście?

Do jakiej śmierci?

No przecież… kobieta wskazała na grób, przy którym się spotkaliśmy, Tu spoczywa twój…

A nie Tu leży nasz Maks, nasz syn. Umarł młodo, nawet czterdziestki nie dożył. Źle mu się powiodło w życiu. I w więzieniu siedział. Z Mietkiem przeżyliśmy przez to piekło. Potem zaczął pić, i

To twój mąż żyje?

Ży-je, dzięki Bogu! Zawiózł mnie tu, żeby posprzątać, sam pojechał załatwić sprawy. Córce pomagamy popatrzyłem na drogę a, właśnie idzie. Gadałem i nawet nie zauważyłem.

Podszedł podstarzały, przysadzisty mężczyzna w czarnej kurtce i skórzanej czapce. Twarz przyjazna, okrągła i dobra. Przywitał się serdecznie.

Zmęczyłeś się, Mietek? Pewnie biegałeś cały czas? zrzuciłem mu drobinki z ramienia.

Sam posprzątał cały grób, ale ja na niego uważałem ciężki śmieci sam zniosłem, bo plecy ma chore.

Poszliśmy potem razem pod rękę, żółtą aleją wśród grobów.

Przed zakrętem kobieta w berecie pomachała mi ręką, a za nią pomachał też jej mąż.

A ja, patrząc na zdjęcie Mietka na nagrobku syna, myślałem, że szczęście nie bierze się samo; trzeba je przyjąć do serca i pielęgnować. I tylko wtedy naprawdę jest kiedy się kocha i jest się kochanym.