A ja swego męża nigdy nie kochałam – Opowieść o długim małżeństwie bez miłości, wyborach na przekór …

Słuchaj, wiesz ja swojego męża to nigdy nie kochałam.
Tak mówisz? A ile razem przeżyliście?
No ślub wzięliśmy w siedemdziesiątym pierwszym, to sobie policz
Siedziały dwie kobiety na ławce przy grobie, prawie się nie znały. Każda sprzątała przy swoim, a potem tak się złożyło, że pogadały.
To mąż? podeszła jedna, wskazała na fotografię na pomniku; miała szary beret i miłe oczy.
Mąż. Rok już Nie mogę się przyzwyczaić, tęsknię tak, że sił brak. Ciągle tu przychodzę Bardzo go kochałam, poprawiła czarną chustkę pod brodą.
Obie milczały, aż ta druga westchnęła ciężko:
A ja swojego, wiesz, nigdy nie kochałam.

Tamta spojrzała na nią zaskoczona:
I tyle lat razem wytrwaliście?
Wytrwaliśmy Tak jak mówiłam, ślub w płaskim siedemdziesiątym pierwszym.
Ale jak to, jak można nie kochać i tyle lat żyć razem?
Oj Robiłam wszystko na przekór. Był wtedy chłopak, co mi się podobał, ale szybko poleciał do przyjaciółki. To postanowiłam pierwsza za mąż wyjść no i pojawił się Jerzy taki nieśmiały, potulny, wszędzie za mną łaził, a ja
I co?
Mało co z własnego wesela nie uciekłam. Cała wieś świętowała, a ja płakałam. Myślę sobie: koniec młodości. Popatrzę na męża chciałoby się wyć jak wilk. Chudy, niski, już wtedy lekko łysy, uszy sterczały, garnitur leżał na nim jak worek. Uśmiechnięty, szczęśliwy, wpatrzony we mnie jak w obraz Wiesz, sama sobie byłam winna.
I potem co było?
Zamieszkaliśmy u jego rodziców. Oni tak samo jak on obsypywali mnie troską, chyba za bardzo. Ja taka mocna byłam, włosy jak śliwki, warkocz, biust ledwo się w sukience mieścił, wszyscy widzieli, że nie jesteśmy dobraną parą.
Ranek a matka Jurka już mi buty myje, wszystko gotowe, jak w hotelu. Ja tylko nosa zadzierałam, gderałam, na matkę krzyczałam. Ale to wszystko dlatego, że siebie żałowałam bo nie kochałam No i trudno było, wiadomo nikt nie lubi takiej synowej.
W końcu Jurek mówi: to może pojedziemy na Ziemie Odzyskane, podpracujemy, zamieszkamy sami? Mnie tam wszystko jedno było, byle gdzieś wyjechać, wiatr w głowie.
A wtedy wszędzie trąbili o akcji na Ziemie Odzyskane! Jurek pozałatwiał, zapisali nas do brygady, przez Wrocław do Koszalina, dalej na Pomorze.
W pociągu rozdzielili kobiety w jeden wagon, mężczyźni w drugi. Jurek został bez jedzenia, ja miałam cały prowiant i, szczerze mówiąc, wszystko rozdałam dziewczynom. Nawet pierogi, co teściowa upiekła na drogę.
Jurek biegał na stacjach, coś do jedzenia pytał, aż głupio mi się zrobiło, jak zobaczyłam jego minę. Mówię, że zjedliśmy, nic nie ma, stękam. A on widzi, że mi przykro, i pociesza: Dobrze, że się najadłyście! U nas też częstują, już jestem najedzony! Po czym leci do swojego wagonu.
Wiedziałam, że zmyśla. Nie był nigdy duszą towarzystwa, nie potrafił do obcych zagadać, nawet chleba by nie poprosił. Po prostu mnie chciał uspokoić Za chwilę już nawet o nim zapomniałam.
Na miejscu rozlokowali nas w barakach trzydzieści pięć kobiet w jednym pokoju, faceci osobno. Tymczasowe warunki obiecywali pokoje dla rodzin. Mnie i tak nie zależało, tylko byle on mi się nie narzucał, ja udawałam, że zajęta, że się spieszę, że czasu nie mam. Dziewczyny mnie strofowały: to twój mąż, a ty
Często stał pod oknem, czekał aż się pokażę. A pogoda tam taka mglista, wilgoć, a ja nawet nie wyjdę.
Myślałam już nawet o rozwodzie. Dzieci nie było nam dane, choć dwa lata razem, a tu uczucia jak nie było, tak nie ma. Kilka razy spałam z nim w osobnych barakach, z litości.
A potem pojawił się Grzegorz. Przystojny, wysoki, czarne włosy, trochę taki zadziora. Pracy tam mieliśmy mnóstwo byłam betoniarką, ale żyło się weselutko. I zaopatrzenie było niezłe, i czeskie piwo na stołówce, i pomarańcze, i kiełbasa, jakiej w domu nie widziałam. Koncerty, tańce tylko dla naszej brygady.
Z Grześkiem się poznaliśmy dziewczyny mnie mu przedstawiły, choć same na niego miały oko, a on na mnie.
No i zakochałam się! Łeb mi urwało!
Jurek próbował rozmawiać, prosił, żebym się opamiętała, ale ja już tylko Grześka w oczach miałam.
Rozwodzę się z tobą! powiedziałam wtedy.
Oddzielny pokój dla rodzin dostaliśmy, ale ja już z nim nie zamieszkałam.
A Jurek mimo to był gdzieś obok. Idę z Grzegorzem, a czuję, że Juruś za nami. Ale świat już się dla mnie nie istniał byłam zakochana.
Czarna chustka słuchała w skupieniu
Jak on to zniósł?
Ty Zniósł. Bo kochał. A potem Grzesiek poszedł w tango z Kasią księgową. A mnie odstawił na boczny tor. Jak powiedziałam, że jestem w ciąży, to zaczął mnie przy wszystkich obgadywać, że niby sama się uwiesiłam na nim, bo mąż niedojda.
Jurkowi przekazali tacy to ludzie. Jemu chyba całą miłość ze mnie wycięło. Poszedł do Grześka się bić. Gdzieś za stacją to się stało, nawet się nie dowiedziałam od razu. Potem dali znać, że Go do szpitala zabrali.
Pojechałam. Całą drogę klęłam, opowiadałam o nim Sławkowi, kierowcy. Jaki sens, pytałam? Grzesiek kawał chłopa, a Jurek taki No ale Sławek tylko milczał, nawet patrzeć na mnie nie chciał.
A w szpitalu popłakałam się. Leży, twarz cała sina, spuchnięta, noga w gipsie.
Po co ci to było, Jurek?
A on:
Bo dla ciebie!
A mnie nagle siebie samej żal. Dzieci ciężarnych wtedy ze strachu odsyłali na wieś, wracaj, tłumacz komu to dziecko Jak uznają nie Jurka? A ja w sumie nie byłam pewna, czyje to dziecko. Bo i z Jurkiem wtedy było
Ale nosiłam mu jedzenie, odwiedzałam, nie z miłości raczej z obowiązku.
Pamiętam, jak już na kulach chodził, stałam przy oknie, on w tej szpitalnej piżamie, jak dziad, smutny jak nie wiem co. Patrzy przez okno, mówi:
Nie rozwódź się, zabiorę cię stąd, moje to dziecko będzie, nikogo innego.
A ja zamiast podziękować, tylko:
Po co ci to?
Bo kocham odpowiedział.
A ja jemu na to:
No, jak chcesz.
Odwróciłam się i wyszłam, czułam, że patrzy za mną, jakby czekał, że się odwrócę, a ja właśnie nie chciałam. A jednak cieszyło mnie, że nie wracam na wieś, że będzie łatwiej z dzieckiem u jego boku.
Potem zamieszkaliśmy na Dolnym Śląsku. Jurek niby cichy, ale w pracy szybko go docenili. Skończył technikum mechaniczne od razu został brygadzistą, jeździł po budowach, a jak wracał, zawsze coś dobrego przywiózł, nigdy nie zapominał o mnie.
Bo mam żonę, wiesz mówił. W ciąży jest.
Był dumny, a ja tylko oczy spuszczałam. Dali nam mieszkanie, ja zostałam referentką.
W szpitalu zaraz wiedziałam czarny jak diabli, Grzesiek musiał być ojcem. Ale Jurek nawet się nie zająknął, patrzył z uśmiechem, mało co nie popłakał się przy odbieraniu ze szpitala.
Maksio od urodzenia był trudny, w krzywdzie poczęty. Chorował, płakał, Jurek też zaniedbany, sypiał na stojąco. Ale nigdy słowa
Po roku urodziłam Marysię, już Jurkową. Imię po jego mamie. Wtedy trochę się ze swoją teściową przeprosiłam, chociaż teść już nie żył, to chociaż mamie zrobić przyjemność.
Do Jurka wtedy czułam już tylko pustkę. Nie kocham ani nie nienawidzę. Jak dzieci małe, człowiek tylko chce, żeby pomógł. A on wszystko wypierze, ugotuje, pościeli, spać da.
Pamiętam jak chciał prać bieliznę ledwo mu ten miedniczek wyrwałam. Co ludzie powiedzą, szef, a bawi się w babskie pranie.
Woda lodowata, ciężarne nie powinny marznąć! mówił. Niech gadają co chcą!
Byłam zła, bo robił wszystko jak kobieta.
I ta jego miłość czasami mnie doprowadzała do szału.
Maks już w wieku trzynastu lat na bakier z prawem. Łaziłam do kuratorki, a tam poznałam Darka fajny facet, wolny, polubiliśmy się. Z Maksiem dobrze się dogadywał, ten swojego ojca w ogóle nie słuchał. Jurek był za miękki, nie potrafił być surowy.
Jurek wtedy dostał skierowanie na szkolenie do Warszawy. My już mieszkanie w Nowym Sączu dostaliśmy, ładne, urządzone.
Jak powiesz, nie jadę mówił. Wyczuł już, że nam się sypie.
Odpowiedziałam: Jedź.
Pojechał ze smutkiem. A Darek zaraz był gotów: Rzuć go, rozwiedź się, przecież go nie kochasz
Przerwała na chwilę, otrzepała stół z liści.
I co? druga kobieta już się zbliżyła do niej, przeszły na ty.
Popatrzyła na nią ze zmarszczką między brwiami.
Myślałam, myślałam Aż Jurek przysłał list, trzymam go do dziś, nikomu nie pokazałam. Pisał, że wszystko zrozumiał że mu życia nie dawałam, bo nigdy nie kochałam, tylko znosił mnie z miłości. I że tak postanowił: jak mu napiszę, że nie chcę, nie wróci. Że dzieci nie zostawi, pensję podzieli, wszystko mi zostawi, szczęścia życzył, żeby mi się wszystko ułożyło. Dobry to był list. Bez żalu, bez pretensji. Cały ból zatrzymał dla siebie, a mi żebym żyła i się cieszyła.
Liście z brzozy sypały się na stół, był ciepły, jesienny dzień, niebo lazurowe. Kobieta w czarnym wylewała łzy i ocierała wierzchem dłoni.
Dlaczego płaczesz? spytała opowiadająca.
Tak się jakoś zebrało Wiesz, człowiek sobie życie przypomni i samo leci z oczu. Ale mów dalej Odeszłaś do niego? Do tego Darka?
Wiesz noce nie spałam. Maks wycinał numery, ja nie wiedziałam, co ze sobą począć. List miotałam w rękach. W pracy była taka Irena, starsza, polubiłyśmy się. Mówi: Lidka, ty głupia jesteś! Takich facetów szanować trzeba!
Pewnego rana wstałam zimno mi się zrobiło na duszy. Pomyślałam: co ja robię? Facet całe życie dla mnie, a ja
Wspominałam wszystko. Jak ganiał za mną, jak pomagał. Jak kiedyś wylądowałam w szpitalu, operacja poważna, już myślałam, że umrę. Jurek niby cichy, a wtedy wszystkich do pionu postawił, nie odszedł na krok, opiekował się, nawet pielęgniarkę opłacił, leki zdobył.
Gdyby nie on
Innyn razem pomyliliśmy paczki. Helikopter przyniósł żywność dla nas, a w śniegu pomieszali przesyłki. Zauważyliśmy w domu. Jurek poszedł w zamieć do sąsiedniej wsi oddać paczkę ludziom odradzałam mu, ale nie dał się przekonać. Ludzie czekali, mówił, a my Wrócił z odmrożonymi policzkami, zachorował
I wtedy zrozumiałam, że nikogo mi nie trzeba, tylko jego.
Napisać list? Po tylu latach? Przecież on się już pogodził, że kocham innego.
Jesień była taka sama jak dziś, ciepła. Dzieci pod opieką, w pracy dogadałam wszystko i wsiadłam w pociąg do Warszawy.
Pociąg się wlókł niemiłosiernie, jakbym mogła szybciej dotrzeć, byle tylko go zobaczyć. W oczach jego spojrzenie takie moje, jakby łatało mi duszę. Pokochasz wszystko łysinę, odstające uszy, brzuszek, wszystko.
W akademiku na portierni powiedzieli, że ma zajęcia, podali gdzie. Jadę, szukam go w metrze.
Nie wpuszczali do środka, czekałam na schodach, cała nerwowa, oczy wypatruję. I nie poznałam wyszedł z całą grupą, elegancki, w czapce, w trenczu, z teczką pod pachą. Zobaczyłam i zamarłam z tej miłości.
Już minęli, a ja stałam jak słup. Potem go zawołałam.
Odwrócił się, stanął, patrzył na mnie, nie wierzył własnym oczom. Tak staliśmy wśród opadających liści. Jego koledzy patrzą: No patrz, jaka miłość! Tyle lat razem, a tak się witają.
Chustka czarnej kobiety była już cała mokra od łez. Wysmarkała się.
I do końca już byliście razem?
Do jakiego końca?
No, tam machnęła ręką na grobek, przy którym druga pani sprzątała To twój?
Nie, nie To tu nasz Maksio leży, syn. Umarł młodo, nawet czterdziestki nie dożył. Zbłądził w życiu, nawet w więzieniu siedział. Z Jurkiem mieliśmy ciężko, pić zaczął i koniec.
To mąż żyje? ucieszyła się sąsiadka.
Żyje, dzięki Bogu! kobieta przeżegnała się. Przywiózł mnie tu, żebym ogarnęła, sam załatwia coś dla córki, pomaga. A tam, widzisz, już wraca. Zagadałyśmy się. Odwiozłby cię gdzieś?
Nie, nie, jeszcze tu zostanę. Dzięki.
Podszedł do nich mężczyzna już w wieku, ale krągły, łagodny, w czarnej kurtce i skórzanej czapce, pogodny.
Zmęczyłeś się, Jurku? żona otrzepała mu ramię z igieł.
Na synowskim grobie wszystko posprzątał, ale cięższy worek kobieta sama zabrała, bo kręgosłup u niego słaby.
I poszli sobie razem alejką na żółtym liściu, pod rękę, mijając groby.
Przy zakręcie kobieta w szarym berecie pomachała jej jeszcze, a mąż też podniósł rękę.
A kobieta patrzyła w zdjęcie męża na pomniku i myślała, że szczęście to nie jest coś, co istnieje samo z siebie trzeba je przyjąć do serca.
Jedno jest szczęście kochać i być kochanym.