Sąsiadka z działki uznała, że mój plon jest wspólny, ale szybko oduczyłam ją cwaniactwa – Polska wer…

Oj tam, Ewelinko, nie rób problemu, że dwie ogórki pożałowałaś, przecież ci one i tak przerośną, pożółkną, a mi wnuczki przyjechały im witamin brakuje. Nie bądź dusigroszem, powinniśmy się wspierać, mieszkamy przez płot!

Jadwiga, moja sąsiadka z działki, przechyliła się przez niziutką siatkę ogrodzeniową, która dzieli nasze ogródki. Jej szeroka twarz zastygła w przesadnie słodkim uśmiechu. W jednej ręce trzymała emaliowaną miskę, już do połowy wypełnioną moimi truskawkami, drugą wyciągnęła po porzeczki rosnące po mojej stronie.

Klęczałem akurat wśród marchewek, wyrywając maleńkie chwasty. Wolno wyprostowałem plecy, aż zakręciło mi się w kręgosłupie. Otarłem pot z czoła zabłoconym grzbietem dłoni i spojrzałem na sąsiadkę twardym wzrokiem. To swoi ludzie słyszałem już trzeci sezon odkąd z żoną kupiliśmy tę działkę, zmieniając zapuszczone chaszcze w wzorcowy ogród.

Jadwiga powiedziałem spokojnie, ale pewnie. Przecież ty też masz truskawki. Widziałem.

Ale gdzie tam…! machnęła ręką bez zmieszania. Takie malizna, kwaśne, jeszcze szkodniki zjadły. Ja nie umiem, jak ty, nawozić i doglądać. U mnie wszystko naturalne. A u ciebie zobacz! Truskawka wielka jak pięść! Szkoda, żeby się zmarnowały. A poza tym was tylko dwójka, po co wam tyle? Przecież się nie przejecie.

Westchnąłem głęboko. Logika Jadwigi była nie do przebicia. Według niej, jak ktoś ma czegoś dużo, to musi się podzielić z leniami, którzy nie chcą ruszyć palcem i tyle.

Ogródek Jadwigi był smutny: krzywe jabłonie z mchem, grządki widzące motykę tylko w święta, a wszędobylskie dmuchawce roznosiły się na pół kolonii działkowej. Sama właścicielka przyjeżdżała na działkę wyłącznie nabić akumulatory: leżała w hamaku, smażyła na cegłach tanie kiełbaski i słuchała Radia Zet przez stary boombox.

Ja natomiast kochałem ogrodnictwo. Każdą roślinę znałem z imienia, zamawiałem nasiona rzadkich odmian pomidorów przez internet, wstawałem o świcie, by otworzyć szklarnie, zasypiałem po zmroku dopiero gdy wszystko było dopilnowane. Każdy pomidor, każdy ogórek kosztował mnie godziny pracy, ból pleców i nieprzespane noce przy wiosennych przymrozkach.

Jadwiga, odstaw miskę powiedziałem. Zbieram truskawki na przetwory. Każda się liczy.

Oj, przestań już! przewróciła oczami. Sknera! Nie zbiedniejesz, tylko trochę dla wnuków. Chyba nie odbierzesz dziecku sprzed ust?

Szybko, zanim zdążyłem podejść do płotu, wrzuciła sobie do ust wielką truskawkę, ostentacyjnie ją przeżuła i z miską z łupem ruszyła w stronę swojej altanki.

Stałem na grządce, a we mnie narastała irytacja. Moja żona, Ania, wyszła z komórki z piłą do drewna. Widział tę scenę, ale wolał nie ingerować nie cierpiał babskich awantur.

Znowu Jadwiga podbiera? spytał, podchodząc bliżej.

Po staremu odpowiedziałem. Jak koza w cudzym ogródku. Ja tego nie zdzierżę, w zeszły weekend jeszcze cukinie ukradła, jak byliśmy w sklepie. Zdąży by przerosły tłumaczyła się. A teraz truskawki na bezczela zrywa.

Zrób wysoki płot z paneli, dwumetrowy poradził.

Nie da rady westchnąłem. W regulaminie ROD-ów tylko siatka lub płotek, cień nie może padać. Poza tym, nie mamy teraz pieniędzy, wydaliśmy na nową szklarnię.

Sytuacja robiła się coraz bardziej napięta. Lipiec był upalny, zbiory ogromne. Pomidory całymi kiściami się czerwieniły, ogórki aż trzeszczały, papryka dojrzewała w oczach. Im większy był urodzaj, tym częściej Jadwiga pojawiała się przy płocie.

Raz w sobotę przyjechała do niej cala banda gości z dziesięć osób, głośna muzyka, skrzynki piwa. Wieczorem, gdy podlewałem kwiaty, Jadwiga podeszła już mocno rozluźniona.

Ewelina! wrzasnęła przez płot. Ratuj, bo nam zakąski zabrakło! Daj trochę pomidorów, tych twoich malinowych, i pęczek natki. Do sklepu daleko, a impreza trwa.

Wyprostowałem się, trzymając wąż; podlewałem róże.

Jadwiga, moje pomidory jeszcze nie wszystkie dojrzały. Te, które mam, jutro zabieram do córki.

Nie opowiadaj! przechyliła się przez płot, wyraźnie podpiła. Przecież widzę całe kiście! Co, dla porządnych ludzi ci żal? Kupie ci potem czekoladę.

Nie dam, Jadwiga powiedziałem stanowczo.

Uśmiech jej gdzieś zanikł, oczy się zwęziły.

No, siedź sobie ze swoimi pomidorami! A żeby ci popękały wszystkie! Sąsiadka z ciebie jak z koziego ogona skrzypce… W życiu o nic nie poprosisz, taka dusigrosz i poszła do siebie ostentacyjnie tupiąc.

Przez całą noc od sąsiadki dochodziły szydercze komentarze i śmiechy. Wśród wykrzykiwanych słów usłyszałem: krakowska burżuazja…, za złotówkę dałby się pokroić…, nawet nie wiem, czy z krzaka, czy z chemii…. Było mi przykro, aż miałem ochotę rzucić łopatą i wyjechać.

Rano, wychodząc na ganek, zamarłem. Drzwi do nowej szklarni były uchylone. Serca mi zamarło. Podbiegłem do grządek.

Oczywiście najdorodniejsze pomidory oberwane, urwane liście, na ziemi niedojrzałe okazy. Ogórków też jakby mniej. Na grządce z natką pusta plama koper i pietruszka powyrywane z korzeniami.

Stałem patrząc na zniszczenia. To nie był zwykły rabunek. To było jawne lekceważenie mojego wysiłku, mojego czasu mnie.

Anka! zawołałem drżącym głosem.

Przyszła szybko, zmierzyła straty i pokręciła głową.

Ewelina, to już przestaje być śmieszne. To kradzież.

Jaka kradzież? Udowodnisz? Mam robić zdjęcia? Nie mamy kamer, Jadwiga powie, że to nie ona albo sami zerwaliśmy. Przecież ona zamęczy każdego dyskusją.

Podszedłem do płotu. U Jadwigi cisza wszyscy odsypiali. Na werandzie, wśród pustych butelek, stała miska z resztką sałatki w środku ewidentnie moje mięsiste pomidory i fragmenty natki.

Dobra, koniec. Już miarka się przebrała. Próbowałem po ludzku, będzie po mojemu. Ale sprytnie…

Co chcesz zrobić? Anka spojrzała niepewnie. Bez policji, błagam. Przez pomidory jeszcze skończymy na posterunku.

Kryminału nie będzie zaśmiałem się krzywo. Psychologia. I odrobina chemii.

Plan zrodził się natychmiast. Pojechałem do miasta, do marketu ogrodniczego. Wróciłem z zestawem: żółty kombinezon, maska, okulary, rękawice, opryskiwacz, parę paczek niebieskiego barwnika spożywczego i butelką najbardziej śmierdzącego szarego mydła w płynie.

Wieczorem, kiedy Jadwiga i goście pojawili się na tarasie, zacząłem show.

Ubrałem się w żółty kombinezon, założyłem maskę i gogle, Anka starą pelerynę i maseczkę. Poszliśmy do szklarni.

Wlałem barwnik i mydło do wiadra, zrobiłem lepką, niebieską ciecz, zapach miażdżył nozdrza. Użyłem opryskiwacza liście i owoce pokryły się sinymi plamami, wyglądało, jakby szklarnia przeszła skażenie radioaktywne.

Anka, trzymaj się z daleka! krzyknąłem głośno przez maskę żeby sąsiedzi słyszeli. To silny środek, tu nawet zbliżać się nie wolno!

Rozpylałem dalej. Jadwiga zainteresowana podeszła do płotu.

Ewelina, co ty tam robisz, pożar? Plaga robali? Co tu tak wali?

Podniosłem głowę, maski nie zdejmując.

Gorzej, Jadwiga! Znalazłem w internecie nową zarazę. Wirus z grzybem. Jak nie opryskasz, wszystko pójdzie na zmarnowanie w dzień. Musiałem kupić środek Agro-Schocker, eksperymentalny, ponoć niszczy wszystko, nawet owady i ptaki.

Wszystko?! Jadwiga pobladła.

I dla ludzi groźny, jak się zje za wcześnie. Trzeba czekać 21 dni. Inaczej zatrucie, oddział toksyczny, wątroba siada. Ale potem owoce bezpieczne. Ryzykuję dla plonów!

A jak dotknąć? szepnęła, łapiąc się za brzuch.

Dotknąć? Możesz, o ile zaraz rękę mydłem lub spirytusem potraktujesz. Jak barwnik dostanie się do śluzówki szkoda gadać… Kombinezon będę palił po wszystkim…

Wróciłem do oprysku każda łodyga była niebieska. Jadwiga patrzyła chwilę, potem powoli, bokiem wycofała się do siebie.

Słuchajcie! krzyknęła do gości. Nie jeść tej sałatki! Do śmieci! Jakiś gorzki posmak. Jeszcze nas wytruło.

Pod maską uśmiechnąłem się. Pierwszy etap Operacja Sknera się powiódł.

Cały następny tydzień Jadwiga trzymała się z daleka. Patrzyła na niebieskie pomidory z zabobonnym lękiem. Gdy jej wnuki zbliżały się do płotu, wrzeszczała:

Tu się nie podchodzi! Trucizna! Nawet nie oddychajcie w tę stronę!

Robiłem swoje. Wieczorami, gdy nikt nie widział, spłukiwałem barwnik z ogórków szkoda było zostawiać je w chemii. Chrupałem je przy kolacji z żoną, pomidory dla odmiany zostawiając niebieskie nawet ptaki się wystraszyły.

Ale Jadwiga była cwana. Po tygodniu strach jej nieco zelżał, podejrzliwość wzięła górę.

Ewelina! zawołała w sobotę rano. Ty papierowe ogórki zjesz, a swoich się boisz? Trzy tygodnie miałaś nie ruszać! Czy na ciebie ta trucizna nie działa?

Siedziałem na tarasie z kawą i ogórkiem.

Te są ze sklepu, Jadwiga. Własnych nie wolno, widzisz przecież kolor. Dziecko bym swoim nie dał. Te z Turcji, plastikowe, ale co zrobić?

Jadwiga zmrużyła oczy.

A czemu pomidory nadal niebieskie. Deszcz padał przecież.

Bo to środek nie do zmycia! Wnika głęboko w liście. Nanotechnologia!

Prychnęła i odeszła, burcząc pod nosem coś o chemikach i syfie na koloniach. Do grządek już się nie zbliżała.

Prawdziwy finał nastąpił w sierpniu kiedy przyszło zbierać plony. Po barwniku zostały tylko niewyraźne ślady.

Jadwiga uznała chyba, że zagrożenie minęło albo wygrała u niej chciwość.

Miałem pojechać do Krakowa na parę dni. Zostawiając dom, zawiesiłem wielką kłódkę na furtce, a na ogrodzeniu, od strony Jadwigi, dużą, zalaminowaną tabliczkę:

*Uwaga! Teren monitorowany. Ogródki zabezpieczone środkami agrochemicznymi III klasy niebezpieczeństwa. Spożycie plonów bez neutralizacji grozi powikłaniami układu pokarmowego. Zarząd ROD zawiadomiony. W przypadku wtargnięcia będzie wezwana policja.*

O kamerze skłamałem, ale administracja i chemikalia brzmiały groźnie.

Po dwóch dniach, wróciwszy na działkę, zastałem Jadwigę awanturującą się z prezesem ROD, panem Piotrem Dąbrowskim, człowiekiem poważnym.

Panie Piotrze, zobacz pan co ona wyprawia! Nas truje! Kamery na mnie kieruje! Wnukowi nie było dobrze od jej zapachów! Niech natychmiast zdejmie ten świr!

Prezes przetarł zmęczone okulary. Na mój widok odetchnął z ulgą.

Pani Ewelino, tu skarga… O te środki i monitoring.

Przywitałem się.

Żadnej zakazanej chemii nie używam, panie Piotrze. Tabliczka ostrzega przed złodziejami. Bo jak się grasują dwunożne szkodniki, to trzeba się zabezpieczać. A z brzuchem u wnuka to… gdyby Jadwiga z gośćmi nie podbierali, to by nie bolał.

Kto podbierał?! uniosła się Jadwiga. A udowodnij mi to! Nie złapałeś za rękę, nie jestem złodziejką!

Mam zapis z kamery skłamałem spokojnie. Przed wyjazdem pozdejmowałem atrapy, postawiłem prawdziwe. Z ruchem. Chcesz zobaczyć, Jadwiga, jak w zeszły wtorek sięgasz przez płot? I jak twoi goście wyrywają mój koper? Właśnie miałem iść na komisariat.

Blef ale efekt piorunujący. Jadwiga zbladła, poczerwieniała. Wiedziała, że sięgała, ale nie wiedziała, kiedy mogłem kamerę zamontować. Strach przed kompromitacją okazał się silniejszy.

A weź się udław swoimi pomidorami! Sama wyhoduję, jeszcze lepsze!

Odwróciła się na pięcie i trzasnęła drzwiami do altanki.

Prezes spojrzał najpierw na mnie, potem na tabliczkę, potem na niebieskawe pomidory. Uśmiechnął się pod wąsem.

Pani Ewelino, to naprawdę była taka trucizna?

Niebieski barwnik spożywczy i szare mydło, panie Piotrze. Na mszyce idealne. Na złodziei niezawodne.

No to nie mam pytań. Tabliczka może wisieć, na odstraszanie łobuzów.

Od tego dnia z Jadwigą nastała zimna wojna. Nie mówiła dzień dobry, odwracała się na widok, a po całych działkach opowiadała, że ma wiedźmę i trucicielkę za sąsiadkę. Mnie to nie przeszkadzało. Ważne, że plony zostały w całości.

Ale największe zaskoczenie przyszło wiosną. Gdy pojawiłem się na rozpoczęcie sezonu, zobaczyłem, że u Jadwigi praca wre. Stękając i klnąc, kopała grządki. Krzywo, byle jak ale własnymi rękami. Obok stały skrzynki z rozsadą cherlawe, wyciągnięte, kupione pewnie na przecenie, ale jej własne.

Podszedłem do płotu. Gdy mnie zobaczyła, uniosła łopatę jak włócznię.

Czego? Przyszedłeś pouczać?

Szczęść Boże w robocie, Jadwiga powiedziałem pojednawczo. Tutaj lepiej głębiej nie kopać, same gliny. Jeszcze trochę piasku by się przydało.

Sama sobie poradzę! odburknęła. Bez twoich eksperymentów wychowam po swojemu!

I dobrze uśmiechnąłem się. Własne zawsze smakuje najlepiej.

W połowie lata jej pierwsze pokrzywione ogórki i malutkie pomidory wyrosły. Chodziła wokół nich jak dumny ogrodnik. I co najważniejsze przestała zerkać przez płot. Okazało się, że kiedy człowiek sam się napracuje, to cudzych plonów jakoś już nie ciągnie. I każda truskawka staje się bezcenna.

Wieczorem widziałem, jak przegania chłopaków z sąsiedztwa, co wpadli po piłkę.

Wynocha, dzieciaki! Tu nie boisko! Tu się pracowało! Wszystko mi podeptacie!

Spojrzałem na żonę rozpalającą grilla i roześmiałem się.

Widzisz, Anka, zamiast wysokiego płotu lekcja życia. Praca jest najlepszym nauczycielem.

Jesienią, gdy kończyliśmy sezon, Jadwiga przyszła sama do płotu. W ręce trzymała słoik z mętną zalewą i trzema ogórkami różnej wielkości.

Masz mruknęła podając przez siatkę. Spróbuj. Moje. Z przepisu z gazety.

Wziąłem słoik jak najcenniejszy prezent.

Dzięki, Jadwiga. Na drugi rok dam ci trochę nasion, malinowych pomidorów. Tylko trzeba siać już w lutym. Jak chcesz, pokażę, jak się sadzi.

No… dobra powiedziała, próbując ukryć uśmiech. Jak nie żal.

Nie żal odpowiedziałem. Dla tych, którzy pracują, nic nie szkoda.

Staliśmy chwilę w ciszy, zerkając na złociste sady. Tabliczka już dawno zniknęła pod wpływem deszczu, ale niewidzialna granica wzajemnego szacunku została. I była lepsza niż jakikolwiek płot.

A pomidorów w tamtym roku zakonserwowałem najwięcej w życiu. Żaden się nie zmarnował.

Jeśli spodobała wam się ta historia, dajcie łapkę w górę i napiszcie, jak radzicie sobie z zuchwałymi sąsiadami na działce?