Mamo, uśmiechnij się Arina nie lubiła, gdy sąsiadki przychodziły i prosiły jej mamę, by zaśpiewała …

Mama, uśmiechnij się

Pamiętam czasy mojego dzieciństwa na wsi pod Opolem. Mieszkałam wtedy z rodzicami i młodszym bratem Stasiem w drewnianym domu z ogrodem. Mama, Janina, była duszą towarzystwa. Często sąsiadki, pani Zofia i pani Barbara, wpadały do nas na kawę i prosiły mamę, by zaśpiewała jakąś piosenkę.

Janka, zaśpiewaj, przecież masz taki piękny głos! I potańcz przy tym, tak jak to potrafisz zachęcały kobiety, a mama brała akordeon i zaczynały się śpiewy i tańce na podwórku. Czułam wtedy zażenowanie. Coś mi nie pasowało w tej wesołości, a miałam zaledwie dwanaście lat, piąta klasa.

Pewnego razu nie wytrzymałam i powiedziałam cicho:

Mamo, nie śpiewaj, nie tańcz. Wstydzę się przy sąsiadkach…

Nie rozumiałam wtedy swojego uczucia dzisiaj, gdy jestem dorosła i sama mam córkę, wciąż nie potrafię tego wytłumaczyć. Mama spojrzała na mnie lekko zaskoczona i spokojnie odpowiedziała:

Krysiu, nie wstydź się mojej radości. Kiedy będę starsza, już nie będę tak śpiewać i tańczyć. Jeszcze jestem młoda, pozwól mi się cieszyć.

Nie zastanawiałam się wtedy nad tym, nie doceniałam tego. Uważało się, że u nas zawsze będzie radośnie.

Jednak gdy byłam już w szóstej klasie, a Stasiek chodził do drugiej, wydarzyło się coś, co zmieniło nasze życie. Ojciec spakował walizki i odszedł. Nie powiedział dlaczego, zostawił nas bez słowa wyjaśnienia. Dopiero gdy dorosłam, zebrałam się na odwagę, by zapytać mamę:

Mamo, czemu tata od nas odszedł?

Jak będziesz dorosła, to ci opowiem odpowiedziała cicho.

Długo nie wiedziałam, co się stało. Dopiero później dowiedziałam się, że któregoś dnia mama wróciła niespodziewanie z pracy, bo zapomniała portfela. Zastała tatę z sąsiadką, panią Weroniką, w ich sypialni. Weronika mieszkała ledwie kilka domów dalej; oboje patrzyli na mamę bez cienia wstydu.

Wieczorem, gdy dzieci bawiły się na dworze, mama powiedziała krótko ojcu:

Spakowałam ci rzeczy, odejdź. Nigdy ci nie wybaczę zdrady.

Ojciec próbował tłumaczyć, prosił, by zapomnieć, przypominał o dzieciach. Mama była nieugięta. Wyszła przed dom i czekała, aż wyjdzie.

Płakała wiele wieczorów z rzędu. Jakoś damy sobie radę, mówiła, ocierając łzy. Nie wybaczę mu.

Nie wybaczyła. Została sama z nami. Przestała się śmiać i śpiewać. Podejmowała się każdej pracy, jaka się trafiła: sprzątała w szkole, a nocami dorabiała w piekarni. Była wiecznie zmęczona, cienie pod oczami pogłębiały się. Uśmiech zniknął z jej twarzy.

Ojciec zamieszkał u Weroniki, kilka domów dalej. Jej syn, Piotrek, był w wieku Stasia, chodzili do jednej klasy. Mama nigdy nie zabroniła nam widywać się z ojcem, czasem chodziliśmy do niego. Jednak na obiad zawsze wracaliśmy do domu. Weronika dzieci nie karmiła, nie angażowała się.

Bywało, że Piotrek wpadał z nami do naszej mamy na podwieczorek, a sąsiedzi patrzyli zdziwieni. Mama nas wszystkich nakarmiła, choć coraz rzadziej się odzywała, coraz bardziej zamknięta w sobie.

Wieczorami wracałam ze szkoły i próbowałam opowiadać jej różne historyjki, by ją rozbawić:

Mamo, wiesz, dziś Grześ przyniósł kociaka do klasy i na lekcji ten kotek miauczał, a pani Halina nie mogła zrozumieć skąd ten dźwięk. W końcu wygoniła Grzesia z kociakiem i zadzwoniła do jego mamy.

Mama kiwała głową, słuchała, ale jakby zza szyby. Widziałam, że jest jej ciężko.

Często słyszałam, jak wieczorami płakała, patrzyła w okno, zamyślona, zgarbiona. Dopiero po latach zrozumiałam, jak bardzo była wtedy zmęczona, jakim wysiłkiem było dla niej utrzymanie nas. Ale zawsze byliśmy czysto i schludnie ubrani. Nasze ubrania były poskładane i wyprasowane.

Pamiętam, jak czasem prosiłam:

Mamo, uśmiechnij się… tak dawno nie widziałam twojego uśmiechu.

Mama rzadko nas przytulała, choć czułam jej miłość zwłaszcza gdy zaplatała mi warkocze. Wtedy gładziła mnie smutna po głowie, jakby w tym dotyku chciała przekazać całą troskę. Wcześnie zaczęły jej wypadać zęby, nie miała pieniędzy na protezę.

Po szkole nie rozważałam żadnych studiów. Nie chciałam zostawić mamy samej wiedziałam, że bez pieniędzy nie mogę sobie na to pozwolić. Zatrudniłam się w sklepie spożywczym na rogu, żeby móc jej pomóc. Stasiek rósł, potrzebował coraz więcej nowego ubrania.

Któregoś dnia do sklepu wszedł mężczyzna, nie z naszej wsi, tylko z sąsiedniej, spod Kluczborka. Przedstawił się uśmiechając szeroko:

Jak masz na imię, piękna dziewczyno? Nowa jesteś tutaj? spytał.

Krysia. Nigdy wcześniej pana nie widziałam.

Jestem Michał, mieszkam osiem kilometrów stąd, odparł i tak zaczęła się nasza znajomość.

Michał coraz częściej przyjeżdżał do sklepu, czekał na mnie po pracy, zabierał na przejażdżki. Pewnego dnia zawiózł mnie do siebie do domu. Był już po rozwodzie, mieszkał z chorą matką. Pokazał mi gospodarstwo, duże podwórze, solidny dom. Uginał się stół pod swojskim jedzeniem biały ser, śmietana, mięso, słodkości.

Po kilku tygodniach zaproponował:

Krysia, wyjdziesz za mnie? Potrzebuję kogoś do pomocy, mama jest ciężko chora, ale ja się wszystkim zajmę…

Zgodziłam się, nie wahałam nawet przez chwilę. Nie bałam się pracy, dawniej wszystko musiałam robić sama z mamą.

Będę mieć przynajmniej do syta mięsa i śmietany! pomyślałam.

Po ślubie zamieszkałam z Michałem. Nie żałowałam dbał o mnie, kochał dzieci ponad wszystko. Stasiek szybko dorósł, uczył się w technikum samochodowym w Opolu, rzadko bywał w domu.

Miałam z Michałem dwóch synów, jeden po drugim. Nie pracowałam, bo z domem, dziećmi i gospodarstwem nie wyrabiałabym się. Teściowa zmarła po dwóch latach naszego wspólnego życia, więc zostałam sama z dziećmi i całym gospodarstwem. Michał często powtarzał:

Krysia, nie noś ciężkich wiader! Od tego jestem ja. Ty zajmij się krową, nakarm kury i kaczki, świnie ja nakarmię sam.

Przynajmniej raz w miesiącu zawoził mamie mięso, śmietanę, mleko. Po co ma kupować, skoro mamy swoje mawiał. Mama wszystko przyjmowała, dziękowała, ale jej uśmiech nigdy nie powrócił.

Bywałam u mamy często, żal mi jej było. Czułam, że stara się żyć, ale wewnętrznie jest martwa. Michał kiedyś poradził:

Może idź do księdza, poproś o modlitwę za mamę.

Ksiądz z naszej parafii obiecał pomóc, radził, by modlić się o dobrego człowieka dla mamy.

Pewnego dnia mama zadzwoniła:

Krysiu, pożyczysz mi trochę pieniędzy? Chciałabym wstawić zęby.

Byłam szczęśliwa! Od razu dałam jej tyle, ile trzeba, ale ona koniecznie chciała oddać.

W tym czasie mój mąż dużo pomagał swojemu wujkowi wujkowi Kazimierzowi, który po wielu perypetiach życiowych kupił dom w naszej wsi. Michał i ja kilka razy odwiedziliśmy go, zwłaszcza gdy zamieszkał tam na dobre.

I tak pewnego wieczoru Michał wrócił ze spotkania z wujkiem Kazikiem i mówi:

Mam wrażenie, że wujek chce się ożenić. Właśnie z kimś rozmawiał przez telefon…

I dobrze! Taki dom potrzebuje gospodyni.

Wkrótce przyszedł sam wujek Kazimierz z zaproszeniem:

Chciałbym was zaprosić do siebie. Spotkałem swoją pierwszą miłość ze szkoły. Jutro ją przeprowadzam, a pojutrze wpadnijcie na herbatę.

Gdy przyszliśmy do Kazika, w drzwiach domu stanęła moja mama. Uśmiechnięta, odmieniona, pełna życia.

Mamo! zawołałam Czemu nic nie powiedziałaś?

Bałam się mówić na zapas, a gdyby się nie udało?

Kazik wyjaśnił, że długo o tym marzył, ale oboje bali się, że coś pójdzie nie tak.

Mama była znów szczęśliwa, promieniała, a uśmiech wrócił na jej twarz na zawsze.

Dziękuję za przeczytanie tej historii i życzę wszystkim dobra na drodze życia.