Valeria zmywała naczynia w kuchni, gdy wszedł tam Jan. Wcześniej zgasił światło. – Jeszcze jasno, …

W kuchni pachniało świeżością płynu do mycia naczyń, kiedy Ludmiła szorowała garnki. Wtem do środka wszedł Jan. W pierwszej kolejności zgasił światło, nim jeszcze zamknął za sobą drzwi.

Jeszcze jasno. Nie ma potrzeby marnować prądu mruknął ponuro.

Chciałam nastawić pralkę powiedziała cicho Ludmiła.

Zrobisz to w nocy odpowiedział szorstko Jan. Prąd jest wtedy tańszy. I przestań odkręcać wodę jak na powódź. Zużywasz za dużo, Ludmiła. Za dużo. Nie rozumiesz, że tak marnujesz nasze pieniądze?

Jan zmniejszył strumień wody. Ludmiła spojrzała na męża z rezygnacją, wyłączyła kran, wytarła ręce i usiadła przy stole.

Jan, patrzyłeś kiedyś na siebie z boku? zapytała.

Każdego dnia. Zawsze wycedził gniewnie Jan.

I co wtedy widzisz? dopytała.

Jako człowieka czy jako męża? odpowiedział pytaniem na pytanie.

Jako męża i ojca.

Zwyczajny mąż, zwyczajny ojciec, jak każdy. Ani lepszy, ani gorszy. Nie rozumiem, po co ta rozmowa?

Chcesz mi powiedzieć, że wszyscy ojcowie i mężowie są tacy jak ty? dusiła się Ludmiła.

Czego właściwie chcesz? Awantury? odburknął Jan.

Ludmiła wiedziała, że nie ma już odwrotu. Trzeba mówić dalej. Musi doprowadzić to do końca. Może w końcu zrozumie, że życie z nim to męczarnia.

Wiesz, Jan, dlaczego jeszcze mnie nie zostawiłeś? zapytała cicho.

A czemu miałbym cię zostawiać? Jan uśmiechnął się krzywo.

Choćby dlatego, że mnie nie kochasz. Dzieci też nie kochasz.

Jan chciał coś powiedzieć, ale Ludmiła przerwała mu gestem.

I nie mów, że to nieprawda. Ty nikogo nie kochasz. Darujmy sobie takie dyskusje, nie ma sensu tracić czasu. Chcę ci coś innego powiedzieć. Dlaczego tak naprawdę ze mną trwasz?

No to dlaczego? syknął Jan.

Bo jesteś sknerą, Janie. Twoja chciwość sprawia, że nie rzucisz mnie choćby świat się kończył. Boją cię się utraty pieniędzy. Ile to już jesteśmy razem? Piętnaście lat? Na co minęło te piętnaście lat? Jaki mamy dorobek, poza tytułem małżonkowie i dwójką dzieci? Jakie są nasze osiągnięcia?

Jeszcze całe życie przed nami odburknął Jan.

Nie, Janie. To już nie całe życie. To, co zostało. Przez całe te lata nie byliśmy nad morzem. Nigdy. Nawet w Polsce. Żadnych wyjazdów, żadnych wakacji. Zawsze urlop w Warszawie. Nawet na grzyby nie pojedziemy za miasto. Dlaczego? Bo to kosztuje.

Bo odkładamy pieniądze rzucił Jan. Na przyszłość.

My? Może ty odkładasz.

Przecież dla was obruszył się Jan.

Naprawdę? Dla mnie i dla dzieci? Piętnaście lat skrzętnie zabierasz wszystkie wypłaty i swoją, i moją i trzymasz na swoim koncie dla nas?

A dla kogo? Jan spojrzał na nią. Wiesz, ile już tam jest na koncie dzięki mnie?

U nas czy u ciebie? powątpiewała Ludmiła. Ale wiesz co, może ja czegoś nie rozumiem To zróbmy próbę. Daj mi pieniądze. Kupię sobie i dzieciom nowe ubrania. Bo ja od ślubu chodzę w tym samym, a dzieci noszą rzeczy po kuzynach. I co najważniejsze wyprowadzę się z twojej mamy. Mam już dosyć tej ciasnoty.

Mama dała nam dwa pokoje powiedział Jan jadowicie. Nie masz powodu narzekać. A ubrania po kuzynach nadają się w sam raz.

A dla mnie? Czyja odzież jest w sam raz żony twojego brata?

Po co ci nowe ubrania? Jesteś matką dwojga dzieci, masz trzydzieści pięć lat. Myśl o ważniejszych sprawach.

O czym mam myśleć? zapytała chłodno.

O sensie życia. O tym, co wyższe, wartości duchowe! Trzeba wznieść się ponad żądze wyrecytował wyuczoną frazę.

Czyli trzymasz wszystko na swoim koncie na nasze szczęście. Żebym się duchowo rozwijała? upewniła się Ludmiła.

Bo wam nie można ufać. Od razu wszystko wydacie. Jak nam zabraknie, co wtedy? podniósł głos Jan.

I kiedy wreszcie zaczniemy żyć, Janie? Przecież już dziś żyjemy tak, jakby to twoje na czarną godzinę właśnie nadeszło!

Jan milczał, patrząc na żonę ponuro.

Nawet na mydle, papierze toaletowym i serwetkach oszczędzasz ciągnęła Ludmiła. Przynosisz z fabryki mydło i krem do rąk.

Grosz do grosza a będzie kokosza skwitował Jan. Najpierw trzeba dbać o drobnostki.

To ile jeszcze mamy czekać, powiedz mniej więcej dziesięć lat? Piętnaście? Ile musisz jeszcze oszczędzać, żebyśmy mogli zacząć żyć jak ludzie? Mam trzydzieści pięć lat, jeszcze nie czas?

Jan milczał.

Może czterdzieści? Wtedy już można? drążyła Ludmiła.

Cisza.

Głupio pytam… Czterdziestka to przecież dziecko. Pięćdziesiąt? To już dobry wiek, żeby żyć godnie?

Jan znów milczał.

Też za wcześnie. Słusznie. A jeśli w sześćdziesiątce? Zaczniemy, jak będziemy mieli wszystko odłożone? Kupimy sobie nowe rzeczy? Dzieci dostaną własne ubrania?

Jan patrzył bez słowa.

Wiesz, Janie, czego się boję? nagle w głosie Ludmiły zadźwięczał strach. Może nie dożyjemy sześćdziesiątki. Przez twoje skąpstwo, źle się odżywiamy, kupujemy byle co. Wiesz dlaczego jemy tyle? Bo tanie niezdrowe. To szkodzi zdrowiu. Ale powiem ci coś ważniejszego: nasze życie jest smutne. Nie zauważyłeś? Ze złym nastrojem długo się nie pożyje.

Gdybyśmy wyprowadzili się od mamy i zaczęli lepiej jeść, nie byłoby odkładania rzucił Jan.

Nie byłoby, zgodziła się Ludmiła. Dlatego odchodzę. Mam dość odkładania. Ty lubisz liczyć pieniądze, ja nie.

Jak ty sobie wyobrażasz życie? zbladł Jan.

Zupełnie zwyczajnie. Wynajmę mieszkanie dla siebie i dzieci. Moja pensja nie jest mniejsza od twojej. Na czynsz starczy, na jedzenie, na nowe rzeczy dla siebie i dzieci też. Najważniejsze nie będę słuchać codziennych kazań o prądzie, wodzie, gazie. Będę prała w dzień, nie w nocy. Jak zapomnę zgasić światło, trudno przeżyję. Papier toaletowy kupię najlepszy. Na stole zawsze będą papierowe serwetki. W sklepie biorę co chcę, nie czekam na promocje.

Ale ty nic nie odłożysz! Jan wściekł się.

Kto powiedział, że nie? Ludmiła uśmiechnęła się. Odłożę alimenty, które mi zapłacisz na dwójkę dzieci. A nawet jeśli nie, to trudno, bo nie chcę. Chcę żyć z dnia na dzień. A na weekendy będziesz mieć dzieci u siebie i u mamy. Zaoszczędzę na wyżywieniu! A w tym czasie pójdę do teatru, restauracji, na wystawę. Latem nad morze, nie wiem jeszcze gdzie, ale pojadę. Już niebawem.

Jan pobladł, oczy mu poczerniały. Przeliczył w głowie, ile zostanie mu po alimentach. Ale najbardziej bolały go te wyjazdy nad morze. Dla Janka to wyrzucanie jego pieniędzy w błoto.

Jednego nie powiedziałam kontynuowała Ludmiła. Konto, na którym trzymasz wszystkie pieniądze, dzielimy na pół.

Jak to na pół? nie zrozumiał Jan.

Po równo. Ile przez fifteen lat uzbierało się w banku? Myślę, że niemało. I te pieniądze też wydam. Nie będę oszczędzać na życie, Jan. Będę żyła już teraz.

Jan poruszał ustami bezgłośnie, próbując znaleźć słowa, ale nie mógł nic z siebie wydusić. Strach kompletnie go sparaliżował.

Wiesz, o czym marzę, Janie? zapytała cicho Ludmiła. Kiedy przyjdzie mój koniec, chcę, żeby na moim koncie nie było ani grosza. Wtedy będę wiedziała, że choć raz w życiu naprawdę żyłam.

Dwa miesiące później Jan i Ludmiła byli już po rozwodzie.