Ławeczka na podwórku Pan Wiktor Stepanowicz wyszedł na podwórko wczesnym popołudniem. Tępo pulsowało mu w skroniach — wczoraj skończył ostatnie sałatki, a dziś od rana rozbierał choinkę i chował bombki. W domu było zbyt cicho. Włożył czapkę, schował telefon do kieszeni i zszedł po schodach, opierając się zwyczajowo o poręcz. Styczniowe południe sprawiło, że podwórko wyglądało jak scenografia z filmu: odśnieżone alejki, nietknięte zaspy, nikogo wokoło. Wiktor Stepanowicz otrzepał ławkę przy klatce numer dwa. Śnieg miękko zsunął się z desek. Tu najlepiej się myślało, zwłaszcza gdy było pusto — można było posiedzieć pięć minut i wrócić do domu. — Nie przeszkadzam? — odezwał się męski głos. Wiktor Stepanowicz odwrócił głowę. Wysoki, w granatowej kurtce, około pięćdziesięciu pięciu lat, twarz wydawała się trochę znajoma. — Proszę siadać, miejsca wystarczy — odsunął się. — Z którego pan mieszkania? — Czterdzieści trzy, drugie piętro. Trzy tygodnie temu się wprowadziłem. Michał. — Wiktor Stepanowicz — uścisnął wyciągniętą dłoń. — Witam w naszej spokojnej okolicy. Michał wyciągnął paczkę papierosów. — Można? — Proszę, niech pan pali. Wiktor Stepanowicz nie palił już od ponad dziesięciu lat, ale zapach tytoniu niespodziewanie przypomniał mu redakcję lokalnej Gazety, gdzie spędził większość życia. Przez chwilę miał ochotę wciągnąć ten dym nosem, ale zaraz odgonił tę myśl. — Długo pan tu mieszka? — zapytał Michał. — Od osiemdziesiątego siódmego. Wtedy oddali cały blok. — Pracowałem kiedyś niedaleko, w Domu Kultury Hutnik. Jako realizator dźwięku. Wiktor Stepanowicz drgnął: — U pana Waleriana Zacharskiego? — Dokładnie! Skąd… — Pisałem o nim reportaż. W osiemdziesiątym dziewiątym jubileuszowy koncert robiliśmy. Pamięta pan, jak występował „Sierpień”? — Znam na pamięć! — uśmiechnął się Michał. — Ogromną kolumnę wtedy wnieśliśmy, zasilacz się iskrzył… Rozmowa popłynęła sama. Pojawiały się nazwiska i historie — śmieszne i gorzkie. Wiktor Stepanowicz łapał się na myśli, że już czas wracać, ale zawsze pojawiał się nowy temat: muzycy, sprzęt, kulisy. Dawno odwykł od długich rozmów. Ostatnie lata w redakcji pisał tylko pilne teksty, a po przejściu na emeryturę całkiem się zamknął. Przekonywał siebie, że tak spokojniej — nie być od nikogo zależnym, nie przywiązywać się. Ale dzisiaj coś w nim jakby zaczęło odtajać. — Wie pan — Michał zgasił trzeciego papierosa — mam w domu cały archiwum. Plakaty, zdjęcia. I kasety z koncertów, sam nagrywałem. Jeśli miałby pan ochotę… Po co mi to, pomyślał Wiktor Stepanowicz. Potem trzeba będzie chodzić, rozmawiać. Może będzie chciał się zaprzyjaźnić — porządek dnia runie. I co ja tam nowego zobaczę. — Możemy zobaczyć — powiedział. — Kiedy panu pasuje? — Choćby jutro, koło piątej? Akurat wrócę z pracy. — Dobrze — Wiktor Stepanowicz wyjął telefon, otworzył kontakty. — Niech pan zapisze numer. Jakby coś się zmieniło — proszę zadzwonić. Wieczorem długo nie mógł zasnąć. Przewijał w myślach rozmowę, wspominał szczegóły dawnych wydarzeń. Kilka razy chciał zadzwonić, odwołać, wymówić się. Nie zadzwonił. Rano obudził go telefon. Na ekranie: „Michał, sąsiad”. — Nadal aktualne? — głos w słuchawce zabrzmiał trochę niepewnie. — Tak — odpowiedział Wiktor Stepanowicz. — Będę na piątą. Ławeczka na podwórku — historia zimowej rozmowy sąsiadów, która budzi wspomnienia i na nowo otwiera serca

Ławeczka na podwórku

Wiktor Stefański wyszedł na podwórko krótko po pierwszej. W skroniach pulsowało mu wczoraj skończył ostatnią porcję sałatki jarzynowej, a dziś od rana rozbierał choinkę i upychał bombki do pudła. W domu było aż za cicho. Naciągnął czapkę, wcisnął telefon do kieszeni i powoli zszedł po schodach, jak zwykle trzymając się mocno poręczy.

Styczniowe południe na polskim blokowisku wyglądało jak statyczna scena z serialu telewizji publicznej: uprzątnięte ścieżki, nietknięte zaspy, ani żywej duszy. Wiktor Stefański otrzepał ławkę pod drugim wejściem. Śnieg zsunął się miękko z desek. Tu najlepiej się rozmyślało, szczególnie gdy wszędzie była taka cisza można posiedzieć pięć minut i wrócić do mieszkania.

Wolne obok? usłyszał za plecami męski głos.

Wiktor odwrócił się. Stał tam wysoki facet po pięćdziesiątce, granatowa kurtka, twarz jakby znajoma, choć nie mógłby przysiąc skąd.

Oczywiście, miejsca wystarczy odparł, przesuwając się na ławce. Z którego pan mieszkania?

Czterdzieści trzy, drugie piętro. Zamieszkałem z trzy tygodnie temu. Michał jestem.

Wiktor Stefański odruchowo uścisnął wyciągniętą dłoń. Proszę bardzo, witamy w naszym cichym zakątku.

Michał wyjął paczkę papierosów.

Może zapalić?

Ależ częstuj się, nie przeszkadza mi.

Wiktor nie palił od dobrych dziesięciu lat, ale ten duszący dym nagle przypomniał mu redakcyjne pokoje, w których przesiedział pół życia. Przez moment miał ochotę głęboko wciągnąć zapach, lecz odgonił myśl jak natrętną muchę.

Pan tu długo już mieszka? zagadnął Michał.

Od osiemdziesiątego siódmego. Wtedy wszystkie bloki w tej okolicy były świeżo po oddaniu.

A ja obok pracowałem, w Domu Kultury Metalowiec. Byłem tam dźwiękowcem.

Wiktor wyprostował się na ławce:

U pana Walerego Zacharskiego?

No właśnie! Pan go znał?

Pisałem reportaż o nim. W osiemdziesiątym dziewiątym mieli jubileuszowy koncert. Pamięta pan, jak Sierpień grał?

Pamiętam to jak dziś! roześmiał się Michał Przecież ja ten koncert od A do Z mogę powiedzieć! Kolumnę wnieśliśmy wielką jak lodówka, zasilacz iskrzył jak w chińskim markecie

Rozmowa sama płynęła dalej. Przewijały się nazwiska, anegdoty raz zabawne, raz takie na pograniczu serdecznej goryczy. Wiktor co chwilę myślał, żeby już wrócić do cichego mieszkania, ale za każdym razem rozmowa skręcała w nowy wątek: sprzęty, kabarety, kulisy ówczesnych dziwactw.

Odwykł już od dłuższych rozmów. Ostatnie lata w redakcji pisał tylko na czas i z marszu, a po przejściu na emeryturę skulił się w sobie i przekonywał, że tak lepiej żadnych zobowiązań, żadnych przywiązań. Teraz poczuł, jakby mu pod sercem coś zaczynało się rozmrażać.

Wie pan co Michał zgasił kolejną fajkę mam w domu całą teczkę archiwaliów. Plakaty, zdjęcia. Nawet koncertowe kasety, sam nagrywałem. Jeżeli miałby pan ochotę

A po co mi to przemknęło Wiktorowi przez głowę. Przecież potem będą zapraszać, dzwonić, może się zaprzyjaźnimy, a wtedy cały rytm dnia się posypie. No i co ja tam nowego zobaczę?

No, czemu nie, można podejrzeć odpowiedział. Kiedy panu pasuje?

Choćby jutro, po piątej? Wracam zawsze wtedy z roboty.

Dobrze Wiktor wyciągnął telefon, przestawiając okulary na nosie. Podaję numer. Jak coś się zmieni, to zadzwonimy.

Wieczorem długo nie mógł zasnąć. Przewijał w myślach rozmowę, odtwarzał detale dawnych czasów. Kilka razy zbierał się, by chwycić za telefon i odwołać spotkanie, zrzucić na jakieś sprawy. Nie odwołał.

Rano obudził go dzwonek. Na ekranie wyświetliło się Michał, sąsiad.

Dalej aktualne? głos trochę niepewny.

Tak, do piątej będę odpowiedział Wiktor Stefański.