Nie przeznaczenie… Pociąg sunął już drugi dzień, a pasażerowie zdążyli się poznać, wypić niezliczone filiżanki herbaty i rozwiązać kilka krzyżówek. Zaczęły się rozmowy o życiu. Syndrom towarzysza podróży najbardziej ujawnia się właśnie w pociągu — ludzie dzielą się historiami, których nigdzie indziej nie usłyszysz. Siedziałam na bocznym siedzeniu, a w sąsiednim przedziale trzy starsze panie wymieniały się przepisami na ciasto i sposobami na dzierganie skarpet na drutach. Pociąg wjechał na most z zapierającym dech widokiem: błękitne niebo, słoneczny dzień, szeroka Wisła z lekkimi falami i na wysokim, zielonym brzegu biały kościół z pozłacanymi kopułami. Panie zamilkły. Jedna przeżegnała się. — A ja wam teraz opowiem historię — odezwała się druga z nich. — Wierzyć czy nie, wasza sprawa…

Pociąg jedzie już drugi dzień. Pasażerowie zdążyli się już dobrze poznać, wypili niejedną filiżankę herbaty, rozwiązali kilka krzyżówek. Zaczynają się rozmowy o życiu, bo to właśnie w pociągach syndrom towarzysza podróży objawia się wyjątkowo mocno ludzie dzielą się opowieściami, których nigdzie indziej nie usłyszysz.

Siedzę na bocznym miejscu, a w sąsiednim przedziale trzy starsze panie wymieniają się przepisami na drożdżowe ciasto i technikami robienia skarpet na drutach. Pociąg wjeżdża właśnie na most, z którego rozciąga się piękny widok: czyste niebo, słoneczny, ciepły dzień, szeroka rzeka z lekkimi falami. Na wyniosłym, porośniętym soczystą trawą brzegu stoi biały kościół z pozłacanymi kopułami.

Panie milką na chwilę. Jedna z nich żegna się.

O, muszę wam coś opowiedzieć odzywa się druga. Chcecie, wierzcie, chcecie nie.

To było kilka lat temu, wiosną. Mieszkam sama, dzieci nie mam, męża pochowałam dawno. Wieś nasza niewielka, ale rozciągnięta po obu stronach Wisły. Żeby dojść do sklepu i na pocztę, trzeba przejść mostkiem na drugi brzeg. Tamtego dnia zadzwonił do mnie brat, że jedzie służbowo do Krakowa i specjalnie zboczy, żeby mnie odwiedzić. Nie widzieliśmy się z pięć lat, bo mieszka w Trójmieście.

Ucieszyłam się ogromnie! Pomyślałam muszę pospiesznie skoczyć do sklepu, kupić trochę produktów, mąki i cukru, upiec placka, żeby gościa poczęstować. Narzuciłam kubrak, nawet nie zapięłam, tylko opasałam w pasie, wskoczyłam w filcowe buty i biegnę.

Dobiegłam do rzeki, zatrzymałam się i myślę iść do mostu to spore nadłożenie drogi. A co będzie, jak przejdę po lodzie? Mimo ciepłych dni nocą było jeszcze mroźno. A tam, kawałek dalej, przy moście siedzieli wędkarze odważni chłopy z wędkami i całym sprzętem. Jak ich lód trzyma, to i mnie powinien siebie uważałam za lekką i zwinna, więc ruszyłam.

Ostrożnie zeszłam na rzekę. Robię krok, drugi lód nie pęka. Myślę dam radę, to przecież krótki odcinek, tu rzeka zawija, nie jest szeroko.

Uwierzcie albo nie, nawet nie od razu zarejestrowałam, że wpadłam pod lód kontynuuje kobieta. Nagle jakby mnie poparzyło, powietrze wyrwało się krótkim krzykiem i koniec. Szarpię się w górę, a kubrak ciągnie mnie w dół. Na szczęście nie był zapięty! W wodzie go zrzuciłam, łatwiej mi było wypłynąć. To jest taki strach, kiedy chwytasz się krawędzi lodu, on się kruszy z przeraźliwym trzaskiem, a ty znów wpadasz pod wodę. Wykrzyczeć nie mogę, głosu nie ma.

Widzę sąsiadka stoi na brzegu i patrzy na mnie uważnie. Macham, łapię się za nadzieję, że zawoła wędkarzy. Ale ona cofa się i odchodzi! Myślę sobie: To już ten koniec. Utonę, brat przyjedzie, nie zastanie mnie.

Ostatni wysiłek lód znów pęka. I nagle widzę biegnie ku mnie mężczyzna. Przed sekundą nikogo nie było, skąd się wziął? Jak mnie zauważył?

Pada na brzuch, wyciąga rękę, woła:

Chodź do mnie! Dasz radę, nie bój się!

Nie wiem, skąd miałam siły. Ale nagle lód pod mężczyzną też zaczął trzeszczeć. Pobiegł do brzegu, jednym ruchem wyrwał młodą brzózkę i wraca do mnie. Położył się na lodzie, podsuwa mi drzewko.

Chwytam za gałęzie, ale ręce się ślizgają, bo gałązki od wody na mrozie zalodzone.

Mężczyzna przyciągnął do siebie drzewko, odwrócił drugą stroną. Znów podaje je do wody i krzyczy:

Trzymaj się za korzeń! Za korzeń!

Złapałam za korzeń, a on wtedy jak rzepa mnie wyciągnął. Leżę na lodzie, łzy mi lodowacieją na policzkach. Widzę mężczyzna pochyla się nade mną.

No, żyjesz, pani? pyta.

Kiwam głową nie mogę wydusić słowa.

To dobrze mówi. Idź do domu, nie bój się, nie rozchorujesz się.

Otarłam łzy, podniosłam się. Oglądam się nie ma już tego mężczyzny. Gdzie mógł zniknąć? Rzeka widoczna z każdej strony, do zakrętu daleko widziałam, jak wędkarze do mnie biegną.

Jeden z nich odprowadził mnie pod dom. Przebrałam się, napiłam się gorącej herbaty. Ale cóż, chce się czy nie, trzeba iść do sklepu.

Przeszłam tym razem przez most. Podchodzę pod sklep, a tam ta sąsiadka stoi przy schodkach. Patrzy na mnie jak na ducha, żegna się.

Ty co, nie utonęłaś jednak?

A czemu nie wezwałaś nikogo na pomoc? odbijam pytanie.

Pomyślałam, że jak pójdę, to razem wpadniemy, a do wędkarzy nie zdążę dobiec. Utoniesz znaczy tak ci pisane. Ale nie utonęłaś, więc dobrze się stało.

Brat był u mnie tylko jeden dzień, nie opowiadałam mu nic o całym zdarzeniu. Kiedy odjechał, poszłam po wsi pytam, może ktoś wie, kto wczoraj miał gościa. Pewne było, że to nie był nikt od nas, ani ubiór, ani twarz taki nie nasz, trochę jakby w ciemnym płaszczu z kapturem.

Domów niewiele, gości się zna, nawet rodzinę, co czasem przyjeżdża do sąsiadów. A tego mężczyzny nie widział nikt. Ja sama mam wrażenie, że go już kiedyś spotkałam, ale nie wiem gdzie. U nikogo nie był gość, nikt obcego nie widział.

Pojechałam do sąsiedniej wsi, do kościoła, postawić świeczkę za cudowne ocalenie. Wchodzę do środka i aż podcięło mi nogi. Z obrazu patrzy na mnie mój wybawca święty Mikołaj! Padłam przed ikoną, potem długo rozmawiałam z księdzem.

Takie rzeczy się zdarzają. I wiecie, naprawdę nie chorowałam po tym wypadku, nawet kataru nie miałam kończy swoją opowieść starsza pani. Chcecie, wierzcie, chcecie nie.