Sprzedany przyjaciel. Opowieść dziadka I on mnie zrozumiał! Wcale nie było wesoło, uświadomiłem sobie, że to był głupi pomysł. Sprzedałem go. Myślał, że to zabawa, a potem zrozumiał, że naprawdę go sprzedałem. Czasy zawsze dla każdego są inne. Dla kogoś all inclusive to żaden luksus, a ktoś inny marzy tylko o pajdzie czarnego chleba z kiełbasą. I my też różnie żyliśmy, raz lepiej, raz gorzej. Byłem wtedy mały. Wujek podarował mi szczeniaka owczarka, byłem szczęśliwy. Szczeniak przywiązał się do mnie, rozumiał mnie bez słów, patrzył mi w oczy i czekał na moją komendę. – Leżeć – mówiłem po chwili, a on kładł się, wiernie patrząc mi w oczy, gotów, wydawało się, zrobić dla mnie wszystko. – Baczność – rozkazywałem, a szczeniak wstawał na grube łapki i czekał, przełykając ślinkę. Czekał na nagrodę, na coś pysznego. A ja nie miałem czym go poczęstować. Sami wtedy głodowaliśmy. Takie były czasy. Mój wujek, wujek Staszek, brat mamy, który podarował mi szczeniaka, powiedział mi kiedyś: – Nie martw się, chłopaku, zobacz jaki on wierny i oddany. Sprzedaj go, a potem zawołasz, to ucieknie i wróci do ciebie. Nikt nie zauważy. A będziesz miał grosz – sobie i mamie coś kupisz, nawet jemu smakołyk. Słuchaj wujka, dobrze radzę. Spodobał mi się ten pomysł. Nie myślałem wtedy, że tak nie wolno. Dorosły poradził, niby żart, ale za to mogę kupić smakołyki. Wyszeptałem Wiernemu do ciepłego, kudłatego ucha, że go oddam, a potem zawołam i żeby wracał do mnie, uciekał od obcych. I on mnie zrozumiał! Szczeknął, jakby tak właśnie zamierzał zrobić. Następnego dnia założyłem mu smycz i zabrałem na dworzec. Tam wszyscy sprzedawali – i kwiaty, i ogórki, i jabłka. Ludzie wysiadali z pociągu, zaczęli kupować, targować się. Wyszedłem trochę do przodu, przyciągnąłem psa. Ale nikt nie podchodził. Prawie wszyscy już przeszli, gdy nagle jakiś mężczyzna o surowej twarzy zatrzymał się przy mnie: – Co tu robisz, chłopaku? Czekasz na kogoś, czy może psa chcesz sprzedać? Ładny szczeniak, wezmę go. – I wcisnął mi pieniądze do ręki. Oddałem mu smycz, Wierny zakręcił głową i wesoło kichnął. – No idź, Wierny, idź, przyjacielu, idź – wyszeptałem mu – zawołam cię, wróć. I poszedł z facetem, a ja, chowając się, śledziłem, dokąd prowadzi mojego przyjaciela. Wieczorem przyniosłem do domu chleb, kiełbasę i cukierki. Mama spytała surowo: – Ukradłeś komuś, czy co? – Nie, mamo, co ty. Rzeczy poniosłem ludziom na dworcu, dali mi. – No, synku, idź spać, zmęczona jestem, zjedz i chodź spać. Nawet nie spytała o Wiernego, nie była do niego przywiązana. Wujek Staszek zajrzał rano. Szykowałem się do szkoły, chociaż naprawdę chciałem biec do Wiernego, wołać go. – No i co – zaśmiał się – sprzedałeś przyjaciela? I pogłaskał mnie po głowie. Wyrwałem się i nie odpowiedziałem. Już i tak nie spałem całą noc, nie jadłem chleba z kiełbasą – nie mogłem przełknąć. Nie było wesoło, zrozumiałem, że to był głupi pomysł. Nie bez powodu mama nie lubiła wujka Staszka. – Głupawy on, nie słuchaj go – mówiła mi. Chwyciłem tornister i wybiegłem z domu. Tamten dom był trzy ulice dalej, dobiegłem do niego na jednym oddechu. Wierny siedział za wysokim płotem, przywiązany grubym sznurem. Wołałem go, ale patrzył na mnie smutno, położył głowę na łapach, merdał ogonem, próbował szczekać, ale głos mu zanikł. Sprzedałem go. Myślał, że to zabawa, a potem zrozumiał, że naprawdę go sprzedałem. Na podwórko wyszedł właściciel i surowo syknął na Wiernego. Ten podwinął ogon i zrozumiałem, że już po wszystkim. Wieczorem na dworcu pomagałem nosić bagaże. Płacili niewiele, ale zebrałem potrzebną sumę. Bałem się, ale podszedłem do furtki i zapukałem. Znajomy mężczyzna otworzył: – A, chłopaku, czego tu szukasz? – Proszę pana, ja się rozmyśliłem, tu są pieniądze z powrotem za Wiernego. – I oddałem mu pieniądze, które mi dał. Mężczyzna spojrzał na mnie spod byka, bez słowa zabrał pieniądze i odpiął psa. – Bierz, chłopak, bo tęskni. Nie będzie z niego stróża. Ale uważaj, może ci nie wybaczyć. Wierny patrzył na mnie smutno. Zabawa zamieniła się dla nas w ciężką próbę. Potem podszedł, polizał mnie po ręce i przytulił się nosem do brzucha. Od tamtej pory minęło wiele lat, ale wiem, że prawdziwych przyjaciół nie sprzedaje się nigdy, nawet dla żartu. Mama wtedy się ucieszyła: – Wczoraj byłam zmęczona, a potem myślę: a gdzie nasz pies? Przyzwyczaiłam się, to nasz Wierny! A wujek Staszek zaczął rzadziej nas odwiedzać – jego żarty już nam się nie podobały.

Sprzedany przyjaciel. Opowieść dziadka

I on zrozumiał mnie bez słowa!
Szczerze mówiąc, nie było mi wtedy do śmiechu, bo szybko zorientowałem się, co to za głupia robota.
Sprzedałem go. On myślał, że to zabawa, potem się zorientował, że został sprzedany.

Czasy, szczerze mówiąc, zawsze są różne. Jednemu all inclusive nie wystarczy, a drugi byłby szczęśliwy, gdyby dostał pajdę chleba z dobrą kiełbasą.

Tak i my żyliśmy po swojemu raz lepiej, raz gorzej.

Byłem małym chłopcem. Wujek mój, mama miała wtedy brata Zbyszka, podarował mi szczeniaka owczarka podhalańskiego i wtedy byłem najszczęśliwszym dzieciakiem w Krakowie. Szczeniaczek przywiązał się do mnie jak do nikogo, rozumiał każdy mój gest, wlepiał we mnie swoje mądre ślepia i tylko czekał, aż powiem co dalej.

Leżeć! mawiałem z powagą, a on kładł się u moich stóp, patrząc, jakbym był bogiem, gotowy rzucić się za mną w ogień.

Służ! komenderowałem, a szczeniak podrywał się na pulchne łapki, ślinił się z nerwów i czekał na nagrodę, na jakiś smakowity kąsek.

A ja nie miałem czym go poczęstować. Sami wtedy z mamą jadaliśmy tyle, co kot napłakał.

No, takie to były czasy.

Wujek Zbyszek, ten sam co mi szczeniaka dał, któregoś dnia mówi do mnie:
Nie smuć się, chłopie, patrz tylko, jaki wierny i mądry. Sprzedaj go komuś, a potem, jak już ci zapłacą, zawołaj pies zaraz przybiegnie z powrotem. Nikt nie zauważy, a pieniądze będą. Kupi się coś dla siebie, dla mamy, i jeszcze pies dostanie smakołyka. Słuchaj wujka, bo on źle nie radzi!

Trafił w mój gust. W głowie dziecka nie rodzą się wyrzuty sumienia dorosły przecież kazał, a ja za to kupię czekoladę.

Szepnąłem więc mojemu Gromkowi (tak się zwał) do futrzanego ucha, żeby dał się zabrać, a potem miał na mój znak uciec do mnie, nieważne kto go wołał.

I wiecie co? Zrozumiał mnie! Ugryzł mnie lekko w rękaw, jakby na znak umowa stoi.

Nazajutrz przypiąłem mu smycz i pomaszerowaliśmy na dworzec w Krakowie. Stamtąd każdy coś sprzedawał jedni kwiatki, inni ogórki, jeszcze inni jabłka.

Gdy tylko ruszył pociąg podmiejski, zaczęli schodzić się ludzie, przepychali się, zaglądali, kto co ma, targowali się ostro.

Wychyliłem się do przodu z Gromkiem na smyczy, ale nikt nie podszedł.

W końcu, kiedy już wszyscy niemal się rozeszli, zjawił się jeden facet z taką miną, jakby połknął ogórka kiszonego w całości:
Ty tu co, chłopaku, czekasz na kogo czy psiaka sprzedajesz? Zobacz, fajny z niego szczeniak bierę go. I już mi wciska w rękę sto złotych.

Oddałem mu smycz, Gromek spojrzał na mnie z pytaniem w oczach, kichnął wesoło i poszedł z nieznajomym. I tylko ja wiedziałem, że to jeszcze nie koniec.

Idź, Gromek, idź, przyjacielu, ja cię potem zawołam! szepnąłem mu szybko na ucho. Obserwowałem, w którą stronę pan odprowadza go do domu.

Wieczorem wpadłem do domu z siatką: chleb, kiełbasa, krówki, a mama od razu na mnie:
Ukradłeś czy co?

Nie mamo, rzeczy na dworcu nosiłem, zapłacili.

Dobrze, synku, jedz, chodź spać, bo padam z nóg.

Ani słowem nie spytała o Gromka. Pewnie nawet nie zauważyła, że go nie ma.

Nazajutrz, jeszcze przed szkołą, przyszedł wujek Zbyszek. Pakowałem się, choć tak naprawdę marzyłem, żeby pobiec do Gromka.
No i jak? zachichotał. Sprzedałeś kumpla? i klepnął mnie w głowę. Wyrwałem się, nie powiedziałem ani słowa.

Noc nieprzespana, chleba z kiełbasą nie jadłem, bo mi w gardle stawało.

Wcale nie było śmiesznie, wiedziałem już, że to głupi pomysł.
Nic dziwnego, że mama nie trawiła wujka Zbyszka.
Głupi on, nie słuchaj go mawiała mi nieraz.

Wyrwałem z domu ile sił w nogach.

Do domu, gdzie trzymał Gromka nowy właściciel, miałem kawałek ze trzy ulice dalej, ale dobiegłem jednym tchem.

Gromek siedział za wysokim płotem, przykuty do czegoś, co kiedyś chyba było beczką, a teraz było budą.

Zawołałem go spojrzał na mnie smutno, głowę oparł na łapach, machał ogonem powoli, próbował szczekać, ale głos mu się załamał.

Sprzedałem go… Dla niego to miała być zabawa, a potem dotarło, że już nie wróci.
Wtem na podwórzu pojawił się właściciel, syknął na Gromka. Ten podkulił ogon. Zrozumiałem: klapa, przepadło.

Wieczorem znów ładowałem bagaże na stacji, zapłacili mi trochę grosza wystarczyło. Było mi głupio, ale podszedłem pod furtkę i zapukałem.
Ooo, chłopaku, co tu robisz?
Proszę pana… ja jednak wolę psa niż pieniądze. Oddaję, co pan mi dał (i wciskam mu z powrotem stówę).

Facet spojrzał, zmrużył oczy, kiwnął głową, milczał chwilę. Wziął pieniądze, odwiązał Gromka.
Słuchaj, weź go, chłopcze, bo i tak nie nadaje się na stróża tylko tęskni cały dzień. Ale pamiętaj, może nie wybaczyć…

Gromek patrzył na mnie żałośnie.

Nasza zabawa stała się próbą przyjaźni.

Podeszliśmy do siebie, polizał mnie po ręce, wsadził nos w mój brzuch… Wybaczył.

Minęło tyle lat, a ja wiem jedno: przyjaciela, nawet dla żartów, się nie sprzedaje.

Mama się potem ucieszyła:
Wczoraj zmęczona byłam, potem myślę, gdzie ten nasz pies? Przywykłam już do niego. Nasz on, Gromek!

A wujek Zbyszek później wpadał do nas coraz rzadziej jakoś żarty mu się skończyły.