Różni ludzie Żona Igora była… dziwna. Piękna — tak, naturalna blondynka o czarnych oczach, zgrabna, z dużym biustem i długimi nogami. W łóżku – istny ogień. Na początku była tylko namiętność, nie było czasu na nic innego. Potem ciąża. No to się pobrali, jak wypada. Urodził się syn – równie jasnowłosy i czarnooki. I wszystko było jak u wszystkich: pieluchy, pierwsze kroki, pierwsze słowa. Janka zachowywała się normalnie, pieściła synka, taka zwyczajna młoda mama. Zaczęło się, gdy syn stał się nastolatkiem. Janka nagle zainteresowała się fotografią. Cały czas coś fotografowała, zapisała się na jakieś kursy. Z aparatem nie rozstawała się w ogóle. — No czego ci jeszcze brakuje? — pytał Igor. — Pracujesz jako prawniczka, to pracuj. — Prawnikiem – poprawiała Janka. — No prawnikiem. Więcej czasu rodzinie poświęcaj, nie szwendaj się nie wiadomo gdzie. Sam nie rozumiał, co go denerwuje. Przecież domu nie zaniedbywała. Obiady ugotowane, porządek, nauka syna na niej – wrócił z pracy, położył się przed telewizorem, jak należy. Ale wkurzało go to, że żona jakby znika gdzieś, gdzie dla niego nie ma miejsca. Niby jest, a jakby jej nie było. Nigdy z nim nie oglądała telewizji, nie rozmawiała o niczym ciekawym. Nakarmi – i zaraz znów jej nie ma. — Ty jesteś żoną czy nie? — złościł się Igor, znów zastając ją przy komputerze. Janka milczała. Zamykała się w sobie. Jeszcze lubiła jeździć w różne egzotyczne kraje. Brała urlop i ruszała z plecakiem i aparatem swoim. Igor nie rozumiał. — Chodźmy do znajomych na działkę. Postawili nową saunę, samogonu mają znakomitego. I dawno czas kupić własną działkę. Janka odmawiała, ale namawiała go na podróże. Raz dał się namówić. Nic fajnego! Wszędzie obcy, mówią w niezrozumiałym języku, jedzenie nie do przełknięcia, jakieś ostre; a piękno krajobrazów go zawsze nudziło. Od tej pory Janka zaczęła jeździć sama. Nawet pracę rzuciła. — A co z emeryturą? — oburzał się Igor. — Co ty sobie wyobrażasz? Wielka fotografka? Wiesz, ile trzeba kasy, żeby się przebić? Janka nic nie odpowiadała. Tylko raz nieśmiało się podzieliła: — Będę miała pierwszą wystawę. Moja, prywatna. — Każdy ma swoją wystawę — mruknął Igor. — Też mi osiągnięcie. Ale na otwarcie poszedł. Nic nie zrozumiał. Jakieś twarze, wcale nieładne. Pomarszczone ręce, mewy nad wodą. Dziwne wszystko, jak sama Janka. Wyśmiał ją wtedy. A ona kupiła mu samochód. Proszę bardzo, jesteśmy rodziną, korzystaj. Nawet nie zrobiła prawa jazdy, jemu dała. Zarobiła na zdjęciach, na zleceniach biegała. Wtedy zrobiło mu się straszno. Nieswojo. Jakieś dziwne stworzenie zamiast żony w domu? Skąd te pieniądze? Od facetów? Przecież nie da się tyle zarobić na takim hobby. Zdradza? Nawet jeśli nie, to na pewno będzie. Nawet spróbował ją „nauczyć” – tak lekko, spoliczkował. Złapała nóż kuchenny, cięła na ukos, na chybił trafił – dwa szwy na brzuchu. Dobrze, że nie przyszło jej do głowy pchnąć, histeryczka. Potem przepraszała. Ale więcej już nie podniósł ręki. Kotów kochała bardzo. Wszystkim pomagała, do domu znosiła, leczyła, szukała im domów. U nich zawsze mieszkały dwa koty. Miłe, grzeczne, ale to nie ludzie! Jak je można kochać bardziej niż męża? Kiedyś zdechł jej kot, nie dało się uratować, padł jej na rękach, w klinice. Janka płakała, ryczała, piła koniak i siebie obwiniała. Długo to trwało. Igor miał już dość, rzucił przez zęby: — Jeszcze karaluchy opłakuj! Spojrzała ciężko. Zamilkł, zostawił ją. Niech robi, co chce. Znajomi współczuli, przyjaciółki żony też były po stronie Igora. Wszyscy mówili: „Janka zupełnie się pogubiła, nie ma w niej już kobiety domu.” Wtedy Igor znalazł pocieszenie u sąsiadki, a jednocześnie przyjaciółki Janki z dzieciństwa. Irka była prostsza, normalniejsza. Pracowała jako ekspedientka, nie pchała się do żadnej sztuki, zawsze gotowa na sex i pogaduchy. Prawda, sporo piła, ale przecież nie zamierzał się z nią żenić… Czekał, kiedy żona zauważy, wzburzy się, urządzi scenę zazdrości, potłucze naczynia. Wtedy powie: „A sama? Gdzie się podziewasz?” Wybaczą sobie zdrady, rodzina się naprawi. A Irkę można będzie rzucić. Ale Janka milczała. Patrzyła tylko nieładnie. W łóżku już się nie układało wcale. Zamykała się w sobie, przeszła do osobnego pokoju. Syn dorósł, skończył studia. Cały mama – czarnooki, jasnowłosy i dziwny. — A wnuki kiedy? — pytał Igor. — Chciałbym zrobić coś w życiu, i miłości prawdziwej spotkać. Wtedy możesz czekać na wnuki, tato. Obcy, niezrozumiały. Mamin charakter. Z Janką dogadywali się idealnie, rozumieli bez słów. Igor czuł się zbędny, przerażały go te czarne oczy, których nie potrafił odczytać. Ciągle znów szukał pocieszenia u Irki. Aż Janka się dowiedziała. Ktoś z sąsiadów powiedział. Igor się nawet nie ukrywał. Wraca raz do domu, żona siedzi przy stole, pali. I cicho, szeptem: — Wynoś się! Precz z mojego domu! A oczy takie czarne, straszne, z podkrążonymi sińcami. Odszedł do Irki. Czekał, kiedy żona zadzwoni, wezwie z powrotem. Po tygodniu napisała na Whatsappie, że muszą pogadać. Ucieszył się, wziął prysznic, wyperfumował. A Janka od progu: — Jutro składamy papiery o rozwód. Potem wszystko jak w śnie. Rozwód, papiery, podpisy, zrzekł się nawet swojej części mieszkania, grzecznie, bo odziedziczyła po rodzicach… — I co teraz, będziesz jako rozwódka żyć? — zapytał z wyrzutem wychodząc z urzędu. Chciał jeszcze dodać „Kto cię zechce?”, ale się powstrzymał. Janka się uśmiechnęła. Pierwszy raz od lat uśmiechnęła się do niego, szczerze i szeroko: — Jadę do Gdańska. Dostałam tam poważny projekt. — Przynajmniej mieszkania nie sprzedawaj — poprosił bez sensu. — Gdzie wrócisz? — Nie wrócę — odpowiedziała spokojnie żona, teraz już była żona. — Rozumiesz, od dawna już kocham innego. Jest też fotografem, z Gdańska, jest mi z nim niesamowicie ciekawie. Ale myślałam, przecież jestem mężatką, zdradzać nie chcę, a i nie było powodu się rozwodzić. Po prostu jesteśmy różni. Przecież nie rozwodzą się z tego powodu, prawda? Czy jednak tak? — Nie rozwodzą się — potwierdził Igor. — A jednak się rozwiedliśmy — zaśmiała się Janka. — Najpierw się wściekłam, gdy o Irce się dowiedziałam. A potem pomyślałam, wszystko na lepsze. Ja będę szczęśliwa i ty też. Ożeń się z nią, powodzenia. I wyszła. — Nie ożenię się — powiedział jej w plecy. Ale Janka już nie słyszała. Od tamtej pory żadnych wieści od niej nie było. Tylko raz w roku krótkie życzenia na WhatsApp: „Wszystkiego najlepszego z okazji urodzin! Zdrowia i szczęścia! Dziękuję za syna.”

RÓŻNI LUDZIE

Czasem sama nie wiem, jak to się wszystko potoczyło. Moja żona, Ania, od początku wydawała się jakaś inna. Piękna była naturalna blondynka z czarnymi oczami, zgrabna, z dużym biustem i długimi nogami. W łóżku ogień i namiętność, na początku aż brakowało tchu, żeby się nad czymkolwiek zastanowić. Potem ciąża, szybki ślub, tak jak wypadało.

Urodził nam się syn, Szymonek. Całkiem podobny do matki, jasne włosy, czarne oczy. I wszystko było jak u wszystkich: pieluszki, śpiochy, pierwsze kroki i pierwsze słowa. Ania wydawała się zupełnie zwyczajną młodą matką, wpatrzoną w nasze dziecko, czułą i troskliwą.

Ale zaczęło się wszystko zmieniać, kiedy Szymon dorósł do wieku nastolatka. Ania nagle zainteresowała się fotografią. Wszędzie chodziła z aparatem, zapisała się na jakieś kursy, powoli stawała się coraz bardziej nieobecna. Ciągle tylko to fotografie!

Czego ci brakuje? pytałem nie raz. Pracujesz jako prawniczka, skup się na tym.

Prawnikiem poprawiała spokojnie.

No dobrze, prawnikiem. Ale poświęć rodzinie więcej uwagi, a nie pałętając się nie wiadomo gdzie.

Sam nawet nie wiedziałem, co mnie tak drażniło. Przecież nie zaniedbywała domu obiad gotowy, wszędzie czysto, lekcje Szymka pod jej opieką. Wracałem z pracy, siadałem na kanapie przed telewizorem jak normalny facet. Ale wciąż miałem wrażenie, że żona ucieka w miejsca, gdzie wcale mnie nie zabiera. Jest, niby obecna, a jakby jej nie było. Nigdy nie chciała ze mną oglądać telewizji, nie komentowała ze mną niczego ciekawego. Nakarmi i znów znika.

Jesteś żoną, czy nie? wybuchałem, gdy kolejny raz zastałem ją przy komputerze.

Milczała wtedy, zamykała się w sobie.

Poczuła też chęć do podróżowania po świecie. Brała urlop i jeździła gdzieś z plecakiem i tym swoim aparatem. Ja tego nie rozumiałem.

Chodź do znajomych na działkę, postawili nową saunę, mają świetny bimber. W końcu sami powinniśmy mieć własną działkę.

Ania Kategorycznie odmawiała, ale zapraszała mnie do tych swoich wyjazdów. Próbowałem raz nie spodobało mi się. Wszystko obce, ludzie gadają w niezrozumiałym języku, jedzenie ostre i nieprzyjazne, a na widoki zawsze pozostawałem obojętny.

Potem zaczęła jeździć beze mnie. Rzuciła też pracę.

A co z emeryturą? oburzałem się. Za kogo się uważasz? Za wielką fotografkę? Wiesz, ile kasy trzeba, żeby się przebić?

Nie odpowiadała. Tylko raz, nieśmiało, podzieliła się jakąś nowiną:

Będę mieć swoją pierwszą wystawę. Moja własna wystawa.

Wielkie mi halo, wszyscy teraz mają wystawy burknąłem, jakby nic.

Ale na otwarcie poszedłem. Nic nie zrozumiałem: zdjęcia twarzy zwykłych ludzi, nawet niezbyt urodziwych, pomarszczone dłonie, mewy nad wodą. Dziwne to było, jak sama Ania.

Wyśmiałem ją wtedy trochę. A ona, kilka tygodni później, kupiła mi samochód. Na jedną rodzinę, korzystaj, powiedziała. Sama nawet nie miała prawa jazdy. Zarobiła na ten samochód z własnych zdjęć, biegała zlecenia.

I wtedy zrobiło mi się nieswojo, wręcz strasznie. Co to za istota mieszka ze mną zamiast żony? Skąd te pieniądze? Od facetów? Przecież to niemożliwe, żeby na takim hobby dorobić się samochodu. Może zdradza? Nawet jeśli nie, to przecież może zacząć.

Raz nawet próbowałem ją postawić do pionu: lekko wymierzyłem policzek. A ona chwyciła za kuchenny nóż, machnęła na oślep dwa szwy na brzuchu. Dobrze, że nie wiedziała, jak pchnąć mocniej. Potem prosiła o przebaczenie. Od tamtej pory już nie podnosiłem na nią ręki.

Bardzo lubiła koty. Zawsze pomagała im, znosiła do domu, leczyła, szukała nowych domów. My sami też mieliśmy dwa koty. Miłe zwierzaki ale jak można tak kochać koty, nawet bardziej niż własnego męża?

Kiedyś zdechł jej jeden z kotów. Nie udało się go uratować, padł jej na rękach w klinice. Jak Ania to przeżywała! Płakała i piła koniak, obwiniała się o wszystko. Przez kilka dni nie potrafiła się z tym pogodzić. Mnie strasznie irytowało, aż w końcu wybuchnąłem:

Jeszcze ślimaki będziesz opłakiwać!

Trafiłem wtedy na jej ciężkie, smutne spojrzenie. Zamilkłem, machnąłem ręką i wyszedłem. Niech sobie radzi jak chce.

Znajomi współczuli, koleżanki Ani też były po mojej stronie. Wszyscy mówili, że Anka już całkiem się unosi, straciła kontakt z rzeczywistością. I wtedy znalazłem pocieszenie u sąsiadki, a przy okazji dawnej przyjaciółki Ani z dzieciństwa. Irka była o wiele prostsza, łatwa do zrozumienia, pracowała jako ekspedientka, na sztuce jej nie zależało, chętnie była dla mnie i towarzysko, i łóżkowo. Prawda, że piła sporo, ale i tak nie miałem zamiaru się z nią żenić.

Czekałem, kiedy Ania się zorientuje, zdenerwuje, zrobi awanturę, rzuci talerzami. Chciałem wtedy jej powiedzieć: A sama? Gdzie się podziewasz? Potem liczyłem, że wszystko sobie wybaczymy, jakoś poukładamy na nowo, a Irka pójdzie w odstawkę.

Ale Ania milczała. Patrzyła tylko w sposób, od którego ciarki przechodziły po plecach. W łóżku też wszystko się popsuło. Unikała mnie, a w końcu poszła spać do osobnego pokoju.

Szymon dorósł, skończył studia. Taki sam jak matka: czarne oczy, jasne włosy i ten sam specyficzny charakter.

Kiedy wnusie? pytałem.

Śmiał się tylko: Tato, chcę coś osiągnąć w tym życiu, a potem, jak spotkam prawdziwą miłość, to poczekaj na wnuki. Obcy, nie do czytania, cała matka. Między nimi zawsze była harmonia, rozumieli się bez słów. Czułem się zbyteczny, a przez te czarne oczy robiło mi się czasem zimno na duszy. Coraz częściej szukałem pocieszenia u Irki.

A potem Ania się dowiedziała. Któraś z sąsiadek jej powiedziała, ja się zresztą wcale nie kryłem. Przyszedłem kiedyś do domu Ania siedzi przy stole, pali papierosa. I cicho, szeptem:

Wynoś się stąd. Wynoś się natychmiast.

Oczy jej były czarne, podkrążone, przerażające.

Poszedłem do Irki. Czekałem, aż Ania zadzwoni, poprosi, żebym wrócił. Po tygodniu napisała na WhatsApp: Musimy pogadać. Ucieszyłem się, wykąpałem, psiknąłem się perfumami. A Ania od progu:

Jutro idziemy złożyć papiery rozwodowe.

Potem jak we śnie: rozwód, stosy papierów, podpisy, z mojego udziału w mieszkaniu zrezygnowałem, bo przecież i tak jej zostało po rodzicach

I co teraz, będziesz sobie żyć jak rozwódka? burknąłem, wychodząc z sądu. Już miałem dorzucić komu jesteś potrzebna?, ale ugryzłem się w język.

Ania się uśmiechnęła. Po raz pierwszy od lat tak naprawdę do mnie szczerze i szeroko.

Jadę do Gdańska. Mam tam poważny projekt.

Tylko nie sprzedawaj mieszkania poprosiłem. Gdzie wrócisz?

Nie wrócę stwierdziła spokojnie. Wiesz, już od dawna kocham kogoś innego. Też jest fotografem, z Gdańska, jest nam razem niesamowicie ciekawie. Ale myślałam jestem mężatką, zdradzać nie wypada, a po co się rozwodzić bez powodu? Po prostu jesteśmy różni. Czy ludzie się rozwodzą z tego powodu? A może się nie rozwodzą?

Nie rozwodzą się potwierdziłem szeptem.

No to akurat się rozwiedliśmy! zaśmiała się. Najpierw się wściekłam, jak się dowiedziałam o Irce. A potem pomyślałam, że wszystko będzie dobrze. Ja będę szczęśliwa i ty też. Ożenisz się z nią, miejcie swoje szczęście.

I wyszła.

Nie ożenię się powiedziałem, patrząc jej w plecy.

Ale już nie słyszała.

Od tamtej pory ani słowa od niej. Tylko raz w roku krótka wiadomość na WhatsApp: Wszystkiego najlepszego! Zdrowia i szczęścia. Dziękuję za syna.Tak zleciało kolejnych kilka lat. Czasem widywałem Szymona, przelotnie, przy okazji świąt na kawę, na godzinę, jakby był gościem, który zbyt długo nigdzie nie zagrzewa miejsca. Irka jakby przygasła, w końcu wyprowadziła się do siostry powiedziała, że już nie jesteśmy sobie potrzebni, że miała dość życia na pół gwizdka. Zostałem sam w tym samym mieszkaniu, po którym wciąż kręcą się te dwa stare koty, wierne tylko temu, kto sypie im jedzenie.

Któregoś kwietniowego popołudnia, kiedy światło wpadało przez firanki, złapałem się na tym, że patrzę w okno tak, jak kiedyś widywałem Anię po powrocie z jej podróży. Próbowałem zrozumieć: co właściwie tak naprawdę nas łączyło? Przypomniałem sobie jej dłonie pachnące kotami, śmiech rozbrzmiewający w kuchni, te czarne oczy, które nie patrzyły już na mnie, tylko gdzieś dalej, w świat. Poczułem, że tęsknię nie do samej Ani, już nie, ale do życia, które kiedyś wydawało się tak zwyczajne i znajome.

Z szafki wygrzebałem stary aparat, ten sam, na którym uczyła mnie robić ostre zdjęcia kotom. Wyszedłem na balkon, spojrzałem przez obiektyw na niebieskie niebo i białe mewy kołujące nad dachami. Przez chwilę poczułem w sobie coś nowego, jakby echo jej pasji i zadzwoniłem do Szymka.

Chciałbyś gdzieś pojechać, synu? Na północ, może nad morze?

Milczał przez chwilę, potem się roześmiał tym swoim swobodnym, lekkim śmiechem. Jasne, tato. Pojedźmy. Może w końcu nauczysz się naprawdę patrzeć.

Może właśnie o to chodzi pomyślałem. Może ludzie są różni po to, żebyśmy mogli się czegoś nauczyć. Albo choć spróbować.

Następnego dnia kupiłem bilet do Gdańska.