Ławeczka na osiedlu Pan Wiktor Stepanowicz wyszedł na podwórko tuż po pierwszej. Głowę ściskał lekki ból – wczoraj skończył ostatnie świąteczne sałatki, a dziś od rana rozbierał choinkę i pakował bombki. W mieszkaniu była nienaturalna cisza. Naciągnął czapkę na uszy, wsunął telefon do kieszeni i zszedł po schodach, jak zwykle chwytając się poręczy. Styczniowe południe przemieniało podwórko w niemal teatralną dekorację: odśnieżone chodniki, nietknięte zaspy, ani żywej duszy. Pan Wiktor Stepanowicz otrzepał ławkę przy drugim wejściu do klatki. Śnieg miękko opadł z desek. Tu zawsze myślało mu się najlepiej, szczególnie kiedy wokół nie było nikogo – można było przysiąść na pięć minut i wrócić do domu. – Wolne miejsce? – usłyszał męski głos. Wiktor Stepanowicz odwrócił się. Wysoki, w ciemnoniebieskiej kurtce, około pięćdziesiątki. Twarz wydawała się znajoma. – Proszę siadać, miejsca nie zabraknie – odpowiedział, przesuwając się. – Z której pan klatki? – Druga, mieszkanie czterdzieści trzy. Wprowadziłem się trzy tygodnie temu. Michał. – Wiktor Stepanowicz – uścisnął podaną dłoń. – Witamy w naszym cichym zakątku. Michał wyjął paczkę papierosów. – Można? – Proszę, częstuj się. Wiktor Stepanowicz nie palił od dziesięciu lat, ale zapach tytoniu niespodziewanie przywołał redakcję „Echa Osiedla”, gdzie przepracował większość życia. Złapał się na chęci zaciągnięcia się dymem, szybko jednak odgonił tę myśl. – A pan tu długo mieszka? – zapytał Michał. – Od osiemdziesiątego siódmego. Całe osiedle wtedy stawiali. – Pracowałem tu niedaleko, w Domu Kultury „Metalowiec”. Jako akustyk. Wiktor Stepanowicz drgnął: – U pana Wojciecha Zawiszy? – Dokładnie tak! A skąd pan…? – Pisałem reportaż o nim. W osiemdziesiątym dziewiątym organizowali koncert – jubileusz. Pamięta pan, jak występował „Sierpień”? – Całą tę imprezę mógłbym opowiedzieć od początku do końca! – Michał się uśmiechnął. – Sprzęt wtedy przywieźli ogromny, zasilacz ledwo nie wybuchł… Rozmowa potoczyła się sama. Przypominali im się ludzie i anegdoty – raz śmieszne, raz gorzkie. Wiktor Stepanowicz łapał się na myśli, że czas już wracać, ale za każdym razem odkrywał nowy temat: muzycy, aparatura, kulisy. Oduczył się długich rozmów. Ostatnimi laty pisał już tylko krótkie relacje, a po przejściu na emeryturę zamknął się w sobie. Twierdził, że tak jest spokojniej – bez obowiązków i przywiązań. A jednak teraz coś w środku jakby rozmarzło. – Wie pan – zgasił trzeci papieros Michał – mam jeszcze w domu cały archiwum. Plakaty, zdjęcia. Kasety z koncertów, nagrywałem sam. Może pan chciałby zobaczyć… Po co mi to, przemknęło Wiktorowi Stepanowiczowi. Przecież wtedy trzeba będzie chodzić, zaglądać, może nawet się zaprzyjaźnić… cały rytm dnia się zmieni. I niby co nowego by zobaczył. – Chętnie bym zobaczył – odpowiedział. – Kiedy panu pasuje? – Choćby jutro. Będę po pracy około piątej. – Dobrze – Wiktor Stepanowicz wyjął telefon i otworzył kontakty. – Niech pan zapisze numer. Jakby coś się zmieniło, zadzwonimy. Wieczorem długo nie mógł zasnąć. Przewijał w myślach rozmowę i szczegóły dawnych lat. Kilka razy sięgał po telefon – chciał odwołać, zasłonić się zajętością. Nie odwołał. Rano obudził go dzwonek. Na ekranie: „Michał, sąsiad”. – Nie zmienił pan zdania? – głos w słuchawce zabrzmiał niepewnie. – Nie – Wiktor Stepanowicz odpowiedział. – Będę na piątą.

Ławka na podwórku

Wiktor Stanisławicz wyszedł na podwórko tuż po pierwszej. Pulsowało mu w skroniach wczoraj skończył ostatnie sałatki, a dziś rano rozbierał choinkę i pakował bombki. W domu panowała nienaturalna cisza. Wsunął czapkę głębiej na głowę, telefon wcisnął do kieszeni i zszedł po schodach, rutynowo trzymając się poręczy.

Styczniowe południe malowało podwórze niczym scenografię: odśnieżone ścieżki, śniegowe kopce nietknięte ludzką stopą, ani jednej żywej duszy. Wiktor Stanisławicz otrzepał ławkę przy drugim wejściu do klatki. Śnieg osuwał się z desek miękkimi kaskadami. Tutaj myślało się najlepiej, zwłaszcza kiedy wokół było pusto można było posiedzieć pięć minut, zebrać myśli i wrócić do mieszkania.

Można przysiąść? padł nagle męski głos.

Wiktor Stanisławicz odwrócił głowę. Stał przed nim wysoki mężczyzna w granatowej kurtce, może z pięćdziesiąt pięć lat. Twarz wydała się dziwnie znajoma.

Jasne, miejsca starczy dla dwóch odparł, przesuwając się na ławce. Z którego mieszkania pan jest?

Czterdzieści trzy, drugie piętro. Trzy tygodnie temu się przeprowadziłem. Michał.

Wiktor Stanisławicz powtórzył automatycznie, ściskając wyciągniętą dłoń. Witamy w naszym spokojnym zakątku.

Michał wyjął z kieszeni paczkę papierosów.

Nie będzie przeszkadzać, jeśli zapalę?

Proszę, nie krępuj się.

Wiktor Stanisławicz nie palił już od dekady, ale zapach dymu przeniósł go myślami do redakcji zakładowego pisma, gdzie spędził większość życia. Złapał się na tym, że tęskni za tym zapachem, i natychmiast odegnał to uczucie.

Długo tu pan mieszka? zagadnął Michał.

Od osiemdziesiątego siódmego. Cały blok dopiero co wtedy oddali.

A ja pracowałem po sąsiedzku, w Domu Kultury Metalowców. Dźwiękowcem byłem.

Wiktor Stanisławicz drgnął:

Pod kierownictwem Waleriana Zaremby?

No ba! Skąd pan zna?

Pisałem o nim reportaż. W osiemdziesiątym dziewiątym robiliśmy jubileuszowy koncert. Pamięta pan występ Sierpnia?

Mógłbym ten koncert opowiadać po kolei! Michał się uśmiechnął. Kolumna ogromna, zasilacz trzeszczał i skwierczał

Rozmowa potoczyła się sama. Wspominali nazwiska, historie jedne śmieszne, inne gorzkawe. Wiktor Stanisławicz łapał się na myśli, że już czas wracać, ale ciągle pojawiały się nowe wątki: muzycy, sprzęt, kulisy koncertów.

Odwykł od długich rozmów. Ostatnimi czasy w redakcji pisał już tylko na szybkiego, a na emeryturze niemal całkiem się zamknął. Przekonywał siebie, że tak jest spokojniej nie trzeba się od nikogo uzależniać, do nikogo przywiązywać. Ale teraz czuł, jakby coś w nim powoli odtajało.

Wie pan Michał zgasił trzeciego papierosa mam w domu cały archiwum. Plakaty, zdjęcia, kasety z koncertów sam nagrywałem. Chciałby pan?

Po co mi to, przemknęło Wiktorowi Stanisławiczowi przez głowę. Potem trzeba będzie odwiedzać, rozmawiać. Jeszcze zapragnie sąsiedzkiej przyjaźni a mój rytm dnia legnie w gruzach. I cóż nowego mogę tam zobaczyć?

Może bym zerknął odparł. Kiedy pasuje?

Choćby jutro, koło piątej? Będę już po pracy.

Dobrze Wiktor Stanisławicz wyciągnął telefon i otworzył kontakty. Podaj numer, odezwę się jakby co.

Wieczorem długo nie mógł zasnąć. Wracał myślami do rozmowy, przypominał sobie szczegóły dawnych spraw. Parę razy chciał sięgnąć po telefon zadzwonić, odwołać, wymyślić pretekst. Nie zadzwonił.

Rano zbudził go dzwonek. Na ekranie: Michał sąsiad.

Nie zmienił pan zdania? Głos w słuchawce był trochę nieśmiały.

Nie odparł Wiktor Stanisławicz. O piątej będę.