Nieoczekiwany gość Nasz tata z Małgosią wyjechał kiedyś za chlebem i przepadł na dobre, gdy byłem w piątej klasie, a moja siostra zaczynała pierwszą. Do tej pory często znikał na parę miesięcy. Rodzice nigdy się nie pobrali, ojciec był wolnym ptakiem i jeździł po Polsce. Wrócił, kiedy i jak chciał, zawsze jednak przywoził pieniądze i prezenty. Mama znosiła wszystko, bo kochała go do szaleństwa. – Włodeczku, wracaj szybciej – prosiła cicho. – No daj spokój, nie rób dramatu. Czekaj na prezenty – rzucał lekko, całował ją niedbale i znikał. Gdy go nie było, opiekował się nami jego brat, wujek Kola. Mama chyba mu się podobała, choć nigdy tego nie okazywał – był dla nas zawsze wsparciem. – Jak się trzymasz, Taisio? – zagadywał wchodząc do nas. – Co maluchy? – Hura, wujek Kola przyszedł! – wrzeszczałem, rzucając się na niego z uśmiechem. – No cześć, Denis – przytulał mnie krótko. Według mnie, lepszym ojcem byłby właśnie on. W weekendy zabierał nas na spacery, mama wtedy odpoczywała. Często dołączała do nas, czasami jednak zostawała w domu, rozmyślając o swoim trudnym życiu. Gdy podrosłem, wujek Kola przyniósł poręcz gimnastyczną do przedpokoju. Ojca nie było już pół roku. Pomagałem montować sprzęt, a Małgosia przyglądała się, jak wujek sprawnie przytwierdza drążek, linę, obręcze. – Wuju, czemu się nie żenisz? Taki jesteś zaradny, każda by cię wzięła – zagadnęła Małgosia, mądrzejsza niż wyglądała. Całą swoją mądrość brała z podsłuchanych rozmów matki z koleżankami. – Nikt mi się nie podoba, Gosia. Jak się spodoba – to się ożenię. – A swoich dzieci nie chcesz mieć? Małgosia rozłożyła ręce z uśmiechem. Wujek odłożył klucz i powiedział poważnie: – Póki co wystarczacie mi wy. A ty co, chcesz mnie pozbyć się z domu? – zmrużył oczy. Małgosia nie dała się nabrać. – Ja?! Nigdy, wujku, zawsze cię tu chcemy – oświadczyła. Wieczorem pytałem siostrę: – Po co się go czepiasz? Jeszcze się obrazi i przestanie do nas przychodzić. – Ale tata przywozi prezenty… – marzyła. – Może wróci niedługo. – Głuptas z ciebie! On nam kupił drogi sprzęt do ćwiczeń, nie myślisz o tym? – Ja wolę sukienki i lalki, nie będę przecież skakać na twoich drążkach! – śmiała się. W tym roku czekała na tatę na próżno. Nie przyjechał. Pewnego dnia wujek Kola zamknął się z mamą w kuchni, coś jej tłumaczył, a mama płakała. – Taisio, nie płacz. Nie zostawię was. Znasz go przecież – potrzebuje wygody i słodyczy – mówił Kola. Mama wyła w głos. Potem długo łkała. Wujek Kola pomagał nam jak zawsze: naprawiał, spacerował z nami. Aż w końcu porozmawiał z mamą o swoich uczuciach. Podsłuchiwałem z czystym sumieniem. – Kola, nie jestem ci potrzebna. Jesteś dobrym facetem i zasługujesz na szczęście. – Najlepiej wiem, czego mi trzeba – odparł uparcie. – A jeśli wróci? Kola zamilkł. – I tak będę go czekać. Kocham go, nie potrafię inaczej. Jeśli takiej ci trzeba – bez serca. Odszedłem od drzwi wściekły. Mama znalazła sobie obiekt miłości niegodny uczucia. Żyliśmy dalej. Małgosia – cała w tatę – gdzie dostanie, tam jej dobrze. Czy mogłem ją winić? Chyba już rozumiała, że nie warto czekać na ojca z prezentami. Wujek Kola robił wszystko dla naszej dużej rodziny. Mama urodziła mu syna, Adama. Kola był szczęśliwy bez granic. Wzięli ślub i wszystko zaczęło się układać. Ukończyłem szkołę bez żadnej trójki, miałem dostać się na studia bezpłatnie. Mama promieniała. – Będziemy mieli naukowca w rodzinie, co Kola? – A my co? Też nie z byle kim konie! – Och, przestańcie… Jaki naukowiec! – rumieniłem się. – Lejcie mi lepiej szampana. – A niby nie próbowałeś – parsknęła Małgosia, a ja strzelałem miny. Adaś biegał po nas wszystkich, psocił przy stole. Kola usadził go na kolanach. – No, synku, zachowuj się. Już nie jesteś taki malutki! Adam od razu chwycił łyżkę, przyłożył do nosa i wywrócił oczy – wszyscy wybuchnęli śmiechem. – Chyba ktoś dzwoni do drzwi – Małgosia nastawiła uszy. Mama otworzyła drzwi, cofnęła się – a w progu pojawił się ojciec. Zapadła cisza. Rozejrzał się i powiedział: – No co jest, bawcie się dalej. Milczeliśmy. Adam zszedł z kolan wujka i ruszył w stronę obcego pana. Ojciec nie zwrócił na niego uwagi, a mama schwyciła Adama na ręce i zasłoniła się nim. Wujek Kola wstał, zachwiał się. – Gdzie idziesz? – wyszeptała mama. – Muszę… odetchnąć. Wyszedł, odsuwając brata. Ruszyłem za nim. Małgosia też. – Córcia, zobacz, jakie ci modowe rzeczy przywiozłem – próbował ojciec. Ku mojemu zaskoczeniu Małgosia nawet nie spojrzała. Pobiegła za mną do korytarza. – Ja pójdę za nim. Ty zostań, podsłuchaj co się tu wydarzy – wyszeptała. – Ale… – No, Denis! Tobie podsłuchiwanie lepiej wychodzi! Racja – choć niechętnie, zostałem na miejscu. Małgosia pobiegła za Kolem, a ja ukryłem się w korytarzu, martwiąc się, że mama właśnie doczekała się miłości życia. Co teraz z nami będzie? – Ty, Taisio, wyszłaś za Kola? – kpił ojciec. Mama milczała. – Taisio… Minęło, minęło. Każdemu się zdarza. Już jestem! Słychać było szamotaninę, uderzenie i płacz Adama. – Idź stąd, Władek… już nie wracaj. – Taisio, z tobą wszystko ok? – Już powiedziałam! Idź. Nikt cię tu nie czekał. – Kłamiesz. Po oczach widzę – oczy nie skłamią. – Powiedziałam, co myślę – zakończyła. Ojciec wyszedł i zobaczył mnie. – Podsłuchujesz? No, no. Daleko zajdziesz. Nie przejąłem się. Wszedłem do pokoju z obawą, że mama będzie rozbita. Ale ona pocieszała Adama, poprawiała fryzurę i porządek przy stole – jak prawdziwy Juliusz Cezar. – Uff. Mało brakowało, by ktoś nam święto zepsuł, prawda? – mama uśmiechnęła się krzywo. – No, gdzie oni wszyscy? Adam już nie pamiętał kłótni, zajęty krzesłem. Wyszedłem na dwór. Małgosia z wujkiem Kolą siedzieli po drugiej stronie parku. Oplotła jego ramię i głowę oparła o bark, jakby bała się, że ucieknie. Podszedłem, spojrzałem mu w oczy. – Tata, koniec smutków. Chodź do domu. Mama woła. Koli drżały dłonie. Małgosia położyła na nich swoje ręce, podniosła głowę. – Prawda, chodź, tato? Poszliśmy. W końcu dziś był nasz dzień – skończyłem szkołę.

Nieoczekiwany powrót

Ojciec mój i Hania, moja siostra, wyjechał za pracą gdzieś na zachód, kiedy ja byłem w piątej klasie podstawówki, a siostra dopiero zaczynała pierwszą. Odszedł wtedy zupełnie, jakby się rozpłynął w powietrzu. Wcześniej zdarzało mu się znikać na kilka miesięcy, ale zawsze wracał z pieniędzmi i prezentami. Mama, choć nie byli po ślubie, kochała go na zabój, więc znosiła wszystko w milczeniu.

Krzysiu, wracaj szybciej prosiła go nieraz.
Daj spokój, nie płacz, czekaj na mnie z prezentami odpowiadał, całując ją niedbale i znikając.

Gdy go nie było, opiekował się nami brat ojca, wujek Marek. Mama chyba mu się podobała, ale nigdy nic o tym nie mówił, nie okazywał szczególnego zainteresowania. Po prostu zawsze można było na niego liczyć.

Jak tam u ciebie, Helena? Co u dzieciaków? pytał Marek, wchodząc do mieszkania.
Hurra, wujek Marek! krzyczałem, rzucając się mu na szyję.
Cześć, Piotrku odpowiadał krótko i przytulał mnie do siebie.

Szczerze mówiąc, wolałbym, żeby to on był moim ojcem. W weekendy wujek Marek zabierał nas z Hanią na spacer, a mama mogła wtedy trochę odpocząć. Czasem wychodziła z nami, ale częściej zostawała w domu, rozmyślając nad swoim losem.

Z biegiem lat Marek przyniósł do domu drabinki gimnastyczne i zamontował je w korytarzu. Ojciec już nie pokazał się przez prawie pół roku. Pomagałem wujkowi przykręcać uchwyty, a Hania z ciekawością patrzyła, jak sprawnie mocuje poręcze, liny i kółka.

Wujku, czemu się nie ożenisz? rzuciła nagle Hania z typową dla niej panieńską mądrością.
Oparła się oczywiście na podsłuchanych rozmowach mamy z koleżankami.
Chyba mi nikt nie wpadł w oko, Haniu. Jak się ktoś spodoba, to się ożenię.
A dzieci nie chciałbyś mieć własnych? rozkładała śmiesznie ręce Hania.
Marek odłożył narzędzia i powiedział poważnie:
Na razie wy mi starczycie. Co, chcesz mnie wykurzyć? spojrzał na nią z przymrużeniem oka.
Ja? Hania szeroko otworzyła oczy. Nigdy! Zawsze się cieszę, jak przychodzisz.

Wieczorem spytałem Hani:
Czemu tak się do niego przyczepiasz? Jeszcze się obrazi i nie będzie zaglądać.
Ale tata zawsze prezenty przywozi… Pewnie już niedługo przyjedzie.
Ech, głupia, kupił cię za prezenty. A wiesz ile kosztują te drabinki, które nam Marek przyniósł?
A mi tam po nich, ja chcę sukienki i lalki. Nie jestem małpą, żeby się po tym wspinać.

Ale tym razem Hania czekała na ojca na próżno. Nie wrócił. Wujek Marek przyszedł pewnego wieczoru, zamknął się z mamą w kuchni i długo z nią rozmawiał, podczas gdy mama gorzko płakała.

Heleno, przestań płakać, nie zostawię was. Krzyś zawsze szuka, gdzie mu lepiej, gdzie wygodniej tłumaczył jej cicho.
Mama płakała jeszcze długo. Potem Marek jak zwykle pomagał w domu, naprawiał, zabierał nas na spacery. W końcu się odważył i wyznał mamie swoje uczucia. Trochę przypadkiem podsłuchałem ich rozmowę.

Marek, ja ci przecież niepotrzebna, jesteś porządnym facetem, zasługujesz na szczęście mówiła mama.
A ja wiem najlepiej, czego mi potrzeba odpowiedział Marek uparcie.
A jeśli Krzysztof wróci?
Marek milczał.
Ja i tak będę go czekać, Marek. Kocham go, nic nie poradzę. Jeśli chcesz taką, bez serca
Zrobiło mi się żal Marka, a na mamę byłem zły. Jak można tak kogoś kochać i daremnie czekać?

Życie toczyło się dalej. Hania była cała w ojcu, lgnęła tam, gdzie ją karmiono. Nie mogłem jej za to winić, powoli sama zaczynała rozumieć, że tata już nie wróci z prezentami. Marek starał się jak mógł, pracował dla naszej powiększonej rodziny, mama urodziła mu syna, Stasia. Wujek Marek był szczęśliwy jak nigdy, wzięli ślub i wszystko zaczęło się układać.

Skończyłem szkołę z dobrymi wynikami i dostałem się na studia, bez płacenia czesnego, na tzw. budżet. Mama była dumna jak paw.
Będziemy mieć naukowca w rodzinie, co Marek?
A my co? Też nie byle kto.
Dajcie spokój, jaki tam ze mnie naukowiec rumieniłem się. Lepiej nalejcie mi szampana, spróbuję.
Ta, jakbyś nigdy nie próbował parsknęła Hania, a ja rzuciłem jej groźne spojrzenie.

Staś rozbijał się po wszystkich, próbując wdrapać się na stół. Marek złapał go i posadził sobie na kolanach.
Synku, siedź spokojnie. Już nie jesteś niemowlakiem!
Staś od razu chwycił łyżkę, przyłożył do nosa i wytrzeszczył oczy. Wszyscy wybuchnęli śmiechem.

Czy ktoś dzwoni do drzwi? nasłuchiwała Hania.
Mama otworzyła drzwi i cofnęła się do pokoju. W progu stanął ojciec. W pomieszczeniu zapanowała cisza. Rozejrzał się i powiedział:
Czemu siedzicie? Świętujcie dalej!

Wszyscy milczeli. Staś zszedł z kolan Marka i podszedł do obcego mężczyzny. Ojciec go zignorował, a mama porwała Stasia na ręce, jakby chciała go sobą osłonić. Marek wstał i zadrżał.

Dokąd idziesz? zapytała mama obcym głosem.
Muszę Muszę odetchnąć.
Wyszedł, uprzejmie odsuwając brata ramieniem. Ruszyłem za nim, Hania za mną.

Haniu, zobacz jakie modne rzeczy ci przywiozłem odezwał się ojciec.
Ku mojemu zdziwieniu, Hania nawet nie spojrzała. Dogoniła mnie w korytarzu.
Ja pójdę za Markiem, a ty podsłuchaj co się tu będzie działo.
Ale
No Piotrek! Ty masz do tego talent!
Chciałem protestować, ale miała rację. Mógłbym zostać szpiegiem.

Hania pobiegła za Markiem, a ja ukryłem się w korytarzu, rozmyślając z lękiem nad tym, że mama w końcu doczekała się. Miłość życia wróciła. Co będzie z naszą rodziną?

Lena, wyszłaś za Marka? spytał złośliwie ojciec.
Mama zamilkła.
Było, minęło, różnie bywa, wróciłem!
Z kuchni dobiegły odgłosy szarpaniny, trzask policzka i płacz przestraszonego Stasia.
Idź sobie, Krzysiek trzymaj się z daleka.
Lena, co się z tobą dzieje?
Powiedziałam: idź. Nikt cię tu nie oczekiwał.
Nieprawda. W oczach widzę, nie kłamią.
Powiedziałam swoje ucięła mama.

Ojciec wyszedł po chwili, zauważył mnie w korytarzu.
Podsłuchujesz? No, no. Daleko zajdziesz.

Nie obchodziło mnie, co o mnie sądził. Wszedłem do pokoju przekonany, że mama rozpacza. Ale ona uspokajała Stasia, poprawiała fryzurę i porządkowała stół, sprawna jak Juliusz Cezar.

Uff, prawie nam święto zepsuł, co? mama uśmiechnęła się krzywo. Gdzie oni się podziali?

Staś już zapomniał, że mama się przed chwilą z kimś kłóciła. Zadowolony przesuwał krzesło w stronę okna.

Wyszedłem na ulicę. Hania i Marek siedzieli na ławce w parku po drugiej stronie. Hania kurczowo trzymała go za ramię, głowę położyła mu na barku, jakby się bała, że jeśli go puści, to zniknie. Podszedłem do nich, od dawna miałem ochotę to powiedzieć. Obszedłem ławkę, spojrzałem w zmartwioną twarz Marka.
Tato, przestań się przejmować. Chodź do domu. Mama cię woła.

Marek zacisnął dłonie, a Hania położyła na nich swoje, podniosła głowę i popatrzyła na niego.
Naprawdę, chodź z nami, tato?

Poszliśmy razem. Przecież mieliśmy dziś święto. Skończyłem szkołę, a rodzina była przy mnie. I tak nauczyłem się, że najważniejsze jest to, kto przy nas trwa, a nie kto się od czasu do czasu pojawia.