– Zatrzymamy się u ciebie na trochę, bo nie stać nas na własne mieszkanie! – usłyszałam od mojej przyjaciółki Sary. Mam 65 lat i prowadzę bardzo aktywne życie, odwiedzam różne miejsca, poznaję ciekawych ludzi. Z sentymentem wspominam czasy młodości, gdy za grosze można było pojechać nad Bałtyk, na spływ kajakowy Mazurami albo na biwak pod namiotem z przyjaciółmi. A wszystko to teraz wydaje się niemożliwe. Od zawsze kochałam poznawać ludzi – na plaży w Sopocie, w warszawskim teatrze. Wiele tych znajomości zamieniało się w wieloletnie przyjaźnie. Tak poznałam Sarę – razem mieszkałyśmy w pensjonacie w Zakopanem podczas urlopu. Potem kontakt utrzymywałyśmy listownie, wysyłałyśmy sobie kartki na święta. Aż pewnego razu dostałam dziwny, niepodpisany telegram: „Pociąg przyjeżdża o trzeciej w nocy. Czekaj na mnie na dworcu”. Nie miałam pojęcia, kto to wysłał, więc z mężem nigdzie się nie ruszyliśmy. O czwartej rano obudził nas dźwięk domofonu. Przed drzwiami stała Sara, jej dwie dorastające córki, babcia i jakiś mężczyzna – z mnóstwem bagaży. Byliśmy z mężem oszołomieni, ale wpuściłam ich do mieszkania. Sara od razu rzuciła: – Czemu nie przyszłaś po nas? Wysłałam telegram! A taksówka tyle kosztuje! Wyjaśniłam, że bez podpisu nie wiedziałam, kto pisze. Wytłumaczyła, że jej córka skończyła liceum i zaczyna studia w Warszawie, a oni przyjechali, by ją wspierać. – Zamieszkamy u ciebie! Czynsze są kosmiczne, a ty masz mieszkanie w centrum! Byłam w szoku – przecież nie jesteśmy rodziną! Musieliśmy karmić ich trzy razy dziennie. Przynieśli trochę jedzenia, ale nie kiwnęli palcem, by coś ugotować. Wszystko było na mojej głowie. Po trzech dniach nie wytrzymałam i poprosiłam Sarę z rodziną, by się wyprowadzili. Zrobiła awanturę, rzucała naczyniami, wrzeszczała. Po odejściu zniknął mój szlafrok, kilka ręczników i, o zgrozo, nawet duży garnek z gołąbkami! Nie mam pojęcia, jak im się to udało… Moja przyjaźń z Sarą zakończyła się na zawsze. Uff, nigdy więcej o niej nie słyszałam – i teraz zdecydowanie bardziej uważam, kogo wpuszczam do swojego świata!

Zostaniemy u ciebie trochę, bo nie mamy złotówki na własne mieszkanie! powiedziała moja przyjaciółka.

Jestem energiczną kobietą, choć już dobrnęłam do sześćdziesiątki piątki. Mimo wieku wędruję przez ulice Krakowa, znikam między uliczkami Warszawy, zwiedzam nieznane galerie i parki pełne dziwacznych rzeźb. Usiłuję wspomnieniami dotknąć młodości tamtego beztroskiego świata, w którym wystarczyła garść złotych, by wyjechać z paczką do Chałup, rzucić namiot pod sosną nad Śniardwami, czy bez przygotowania wskoczyć do spływu na Bugu. Wszystko było lekko dostępne, jak pączki z cynamonem, a świat pachniał świeżym chlebem.

Ale tamten czas dawno się rozpłynął we mgle.

Zawsze ciągnęło mnie do ludzi jak ćmę do światła lampki nocnej. Poznawałam towarzystwo na plażach Bałtyku, w zakamarkach Teatru Starego, w oczekiwaniu na tramwaj. Lata przyjaźni zaplatały się wokół mnie jak wieńce z chabrów.

I nagle, pewnego popołudnia, spotkałam kobietę imieniem Modesta. Dzieliłyśmy ten sam pokój w ciasnym pensjonacie w Kołobrzegu. Pożegnałyśmy się jak siostry. Minęło kilka lat, wymieniałyśmy raz po raz kartki i świąteczne orędzia. Aż nagle, pewnej nocy, zjawił się telegram bez podpisu, z jednym zdaniem: O trzeciej nad ranem jestem pociągiem. Czekaj na mnie na dworcu!

Mąż i ja roztrząsaliśmy, kto mógł wysłać taką wiadomość zupełnie jakby ktoś podał sekretny szyfr. Oczywiście nigdzie nie pojechaliśmy. Ale tuż o czwartej, gdy pierwsze tramwaje zahuczały pod oknem, ktoś zadzwonił do drzwi. Otworzyłam i oniemiałam w progu stała Modesta, dwie dziewczyny imieniem Jagna i Bronka, brodata babcia w jasnej chustce oraz brodaty mężczyzna wyglądający jak z krakowskiej legendy. Mieli przy sobie stertę walizek, torb, tobołków, a nawet klatkę z wystraszoną kuną.

Zamróżeni staliśmy przez chwilę, po czym wpuszczając ich, Modesta z nieukrywanym oburzeniem zagadnęła:

Czemu po nas nie wyszłaś? Przecież był telegram! Taksówka kosztuje fortunę!
Przepraszam, nie wiedziałam, kto to napisał!
Ale przecież znam twój adres. I oto jestem.
Myślałam, że zostaniemy przy listach i pozdrowieniach… tylko tyle!

Potem Modesta opowiedziała mi, że Jagna w tym roku skończyła liceum i dostała się na uniwersytet. Reszta rodziny, z babcią na czele, przyjechała, żeby zagrzać ją do nauki.

Zostaniemy u ciebie! Nie stać nas na wynajem! A twój blok tak blisko centrum!

Zaszyłam się w kuchni ogłuszona tym snem. Nie byłyśmy przecież rodziną. Kto miał ich wyżywić? Trzeba było gotować trzy obiady dziennie, bo choć przynieśli ogórki kiszone i podsuszaną kiełbasę, to do garnka zajrzeć nie chcieli. Cała domowa orkiestra spadła na moją głowę.

W końcu, po trzech dniach nocnych pogaduszek, okruchów na dywanie i znikających bułek, poprosiłam Modestę i jej rodzinę, by opuścili moje mieszkanie, niezależnie, dokąd się udadzą. Rozległ się lament i krzyk, a babcia zaczęła złośliwie tłuc kubki o kafelki.

Nie mogłam otrząsnąć się z tego surrealizmu. Wyszli, zabierając mój kobaltowy szlafrok, parę haftowanych ręczników i, niepojętym sposobem, zniknął mi nawet największy garnek z zupą z kapusty. Jak mogli go unieść? Tak jakby zapadł się pod ziemię.

Tak skończył się mój senna znajomość z Modestą. Na szczęście odtąd milczała jak ryba w Wiśle. Teraz spotykając kolejnych ludzi, wtykam nieufnie nos, bo choć świat bywa piękny, czasem potrafi upłynąć jak cień, zostawiając po sobie tylko pustą szafkę i wspomnienie po garnku.