– Skoro sprzedajemy mieszkanie, pomieszkaj na razie w domu opieki – powiedziała córka Ludmiła wyszła za mąż bardzo późno. Szczerze mówiąc, przez wiele lat nie miała szczęścia w miłości i czterdziestoletnia kobieta już prawie przestała wierzyć, że spotka – według własnych kryteriów – wartościowego człowieka. Czterdziestopięcioletni Edward okazał się prawdziwym „księciem”. Był kilkukrotnie żonaty i miał troje dzieci, którym – zgodnie z „zaleconiem” sądu – oddał swoje mieszkanie. Dlatego po kilku miesiącach tułaczki po wynajętych mieszkaniach Ludmiła musiała przyprowadzić męża do swojej sześćdziesięcioletniej matki, Marii Andrzejewnej. Edek już od progu wyraźnie się skrzywił, demonstrując, jak bardzo przeszkadza mu zapach w mieszkaniu. – Stare trzyma się tutaj, śmierdzi jakimś starzyzną – burknął z dezaprobatą. – Przydałoby się przewietrzyć. Maria Andrzejewna doskonale usłyszała słowa zięcia, ale udała, że ich nie słyszała. – Gdzie będziemy mieszkać? – westchnął ciężko Edzio, któremu zdecydowanie nie podobało się nowe lokum. Ludmiła natychmiast zaczęła się uwijać, chcąc przypodobać się mężowi; pociągnęła matkę na bok. – Mamo, my z Edziem zajmiemy Twój pokój – wyszeptała córka – a Ty na razie zamieszkaj w tym małym. Jeszcze tego samego dnia Maria Andrzejewna została bezceremonialnie przeniesiona do innego pomieszczenia, które trudno było nazwać nadającym się do życia. Przy czym rzeczy musiała przenieść sama, bo zięć odmówił pomocy. Od tego dnia zaczął się dla niej trudny czas. Edek nie był zadowolony z niczego: jedzenia, sprzątania, koloru tapet. Najbardziej irytował go jednak zapach. Twierdził, że w mieszkaniu pachnie starością, która ponoć wywołuje u niego alergię. Na widok Ludmiły wracającej do domu Edzio zawsze teatralnie kaszlał. – Tak się nie da żyć! Trzeba coś z tym zrobić! – oświadczył w końcu rozwścieczony mąż. – Nie mamy pieniędzy na wynajem – rozłożyła bezradnie ręce kobieta. – Wyślij matkę gdzieś – warknął, krzywiąc się. – Nie da się tu oddychać. – Ale dokąd? – Nie wiem, wymyśl coś! I tak po jej śmierci mieszkanie przejdzie na ciebie. Po prostu przyspieszymy ten proces – odparł spokojnie Edek. – Głupio mi… – Nie rozumiem, kto jest ci ważniejszy? Ona czy ja? Przygarnąłem cię, starą pannę po czterdziestce – naciskał Edzio, wiedząc, gdzie uderzyć. – Odejdziesz, znowu zostaniesz sama i już nikt cię nie zechce. Ludmiła rzuciła na męża ponure spojrzenie i poszła do matki do komórki, która teraz była jej pokojem. – Mamusiu, pewnie ci tu źle, prawda? – zaczęła ostrożnie córka. – Zwalnialiście mój pokój? – zapytała z nadzieją Maria Andrzejewna. – Nie, mamy inną propozycję. I tak przepiszesz na mnie mieszkanie? – zapytała Ludmiła. – Oczywiście. – To po co zwlekać? Chcę sprzedać to mieszkanie i kupić coś lepszego, w porządnym bloku. – Może ten wyremontować? – Nie, lepiej wziąć większy. – A ja? Gdzie ja pójdę, córko? – drżącym głosem odpowiedziała Maria Andrzejewna. – Póki będziemy sprzedawać mieszkanie, pomieszkasz w domu opieki – Ludmiła z radością oznajmiła mamie nowinę – to rozwiązanie tymczasowe. Potem cię na pewno zabierzemy z powrotem. – Naprawdę? – kobieta spojrzała z nadzieją na córkę. – Jasne. Wszystko załatwimy i po remoncie znów tu zamieszkasz – Ludmiła chwyciła matkę za dłoń. Maria Andrzejewna nie miała wyboru. Przepisała mieszkanie. Kiedy dokumenty były gotowe, Edek zadowolony już się ożywiał: – Pakuj rzeczy mamy! Jedziemy do domu opieki. – Już? – zdziwiła się Ludmiła, gryząc się w sumieniu. – Na co czekać? Nawet jej emerytura jest mi zbędna. Więcej z niej kłopotu niż pożytku. Przeżyła swoje, niech da nam pożyć – powiedział rzeczowo Edek. – Przecież mieszkania jeszcze nie sprzedaliśmy? – Rób, co mówię, żebyś nie została sama – rzucił zimno mąż. Za dwa dni rzeczy Marii Andrzejewnej wraz z właścicielką zostały zapakowane do auta i zawiezione do domu opieki. W drodze kobieta ocierała łzy ukradkiem przed córką. Serce przeczuwało niedobrą przyszłość. Edek nie pojechał z nimi. Został „przewietrzyć mieszkanie ze starczego zapachu”. Marię Andrzejewną szybko zameldowali w domu opieki, a Ludmiła niechętnie się pożegnała. – Córeczko, wrócisz po mnie? – zapytała z nadzieją kobieta na pożegnanie. – Oczywiście, mamo – Ludmiła spuściła wzrok. Dobrze wiedziała, że Edek nie pozwoli zabrać Marii Andrzejewnej do nowego mieszkania. Para szybko sprzedała mieszkanie i kupiła nowe. Co ciekawe, Edek postanowił przerejestrować je na siebie, twierdząc, że Ludmiła nie jest godna zaufania. Po kilku miesiącach kobieta próbowała ponownie poruszyć temat matki. Mąż jednak zareagował agresywnie. – Tylko spróbuj jeszcze raz zacząć o niej gadać, a wylecisz! – zagroził Edward, którego denerwowały rozmowy o Marii Andrzejewnej. Ludmiła zamilkła, wiedząc, że mąż nie żartuje. Nie poruszała już więcej tematu matki. Kilka razy miała ochotę odwiedzić ją w domu opieki, ale za każdym razem, wyobrażając sobie łzy matki, rezygnowała. Maria Andrzejewna przez pięć lat codziennie miała nadzieję, że Ludmiła wróci po nią. Nie doczekała się. Rozłąka złamała jej serce. Ludmiła dowiedziała się o jej śmierci dopiero po roku, gdy Edek wyrzucił ją z mieszkania. Wtedy dopiero przypomniała sobie o matce. Poczucie winy tak ją przygniotło, że postanowiła zamieszkać w klasztorze i do końca życia odpokutowywać swój grzech.

Zanim sprzedamy mieszkanie, zamieszkaj na razie w domu opieki powiedziała córka.

Elżbieta wyszła za mąż bardzo późno. Długo nie miała szczęścia w miłości i czterdziestoletnia kobieta już nie wierzyła, że spotka, według swoich kryteriów, wartościowego człowieka.

Czterdziestopięcioletni Edward okazał się jednak takim księciem z bajki. Był już parokrotnie żonaty i miał troje dzieci, którym wedle polecenia sądu oddał swoje mieszkanie.

Dlatego Elżbieta, po kilku miesiącach tułaczki po wynajmowanych pokojach, była zmuszona przyprowadzić męża do sześćdziesięcioletniej matki, Marii Zawadzkiej.

Edward od progu skrzywił się i zmarszczył nos, wyrażając otwarcie, jak bardzo przeszkadza mu zapach panujący w mieszkaniu.

Cuchnie tu jakąś starzyzną mruknął z niesmakiem. Przydałoby się przewietrzyć.

Maria Zawadzka doskonale usłyszała słowa zięcia, lecz udawała, że ich nie dosłyszała.

Gdzie my będziemy mieszkać? westchnął ciężko Edward, któremu ewidentnie nie odpowiadało nowe lokum.

Elżbieta natychmiast wzięła matkę na bok, próbując zadowolić męża.

Mamo, my z Edwardem zajmiemy twoją sypialnię wyszeptała córka. Ty przeniesiesz się do tej małej.

Jeszcze tego samego dnia Maria została w brutalny sposób wypchnięta do niewielkiego pokoiku, gdzie ledwo mieściły się jej rzeczy.

Swoje drobiazgi musiała taszczyć sama, bo zięć nawet nie kiwnął palcem, by pomóc.

Od tego momentu zaczęło się dla niej ciężkie życie. Edward nie był zadowolony z niczego: ani z obiadu, ani z porządku, ani z koloru tapet.

Najbardziej jednak przeszkadzał mu zapach. Twierdził, że stęchlizna z mieszkania powoduje u niego alergię.

Edward teatralnie pokasływał zawsze, gdy Elżbieta wchodziła do mieszkania.

Tak się nie da żyć! Trzeba coś postanowić! oznajmił żonie rozgniewany.

Nie stać nas na wynajem rozłożyła bezradnie ręce kobieta.

Wyślij gdzieś swoją matkę warknął, krzywiąc się. Nie da się oddychać.

Gdzie mam ją wysłać?

Nie wiem, wymyśl coś! Na tej kawalerce i tak nic nie zbudujesz. Trzeba ją sprzedać i kupić inne lokum zamruczał Edward. Tak, o to właśnie chodzi! Pogadaj z matką!

Co mam jej powiedzieć? zmartwiona Elżbieta ściszyła głos.

Wymyśl! Przecież po jej śmierci i tak mieszkanie będzie twoje. Po prostu przyspieszysz sprawę powiedział bez cienia wzruszenia.

To trochę niezręczne

Co dla ciebie ważniejsze, ona czy ja? W końcu to ja cię wyciągnąłem, czterdziestoletnią pannę. Który facet by się z tobą związał? Jak chcesz, możesz zostać z matką, ale beze mnie naciskał przebiegle Edward. Odejdę i znów zostaniesz sama. Wątpię, że ktoś cię jeszcze zechce.

Elżbieta zawahała się, po czym weszła do klitki, którą stała się sypialnia matki.

Mamo, pewnie ci ciężko tutaj mieszkać, prawda? zaczęła niepewnie.

Wolny jest już mój pokój? zapytała Maria z niepokojem.

Nie, mamy inne rozwiązanie. I tak przepiszesz na mnie to mieszkanie? spytała z nadzieją Elżbieta.

Oczywiście.

To nie zwlekajmy! Sprzedamy mieszkanie i kupimy nowe, w lepszym miejscu.

Może lepiej to wyremontować?

Nie, trzeba kupić coś większego.

A gdzie ja pójdę, córko? usta Marii Zawadzkiej drżały.

Przez jakiś czas pomieszkasz w domu pomocy społecznej Elżbieta z triumfem oznajmiła matce zaskakującą wieść to tymczasowe! Potem cię zabierzemy.

Naprawdę? Maria spojrzała z nadzieją.

Oczywiście! Wszystko załatwimy, zrobimy remont i wrócisz do nas Elżbieta ścisnęła dłoń matki.

Marią nie pozostało nic innego, jak uwierzyć córce i przepisać mieszkanie.

Kiedy formalności były gotowe, Edward zatarł ręce z zadowoleniem.

Pakuj rzeczy matki! Wieziemy ją do domu opieki.

Już teraz? Elżbieta zbladła, rozżerana wyrzutami sumienia.

Na co czekać? Z jej emerytury i tak nie będzie pożytku. Twoja matka już swoje przeżyła, teraz nam należy się spokojne życie odparł zimno.

Jeszcze nie sprzedaliśmy mieszkania

Rób, co ci mówię, albo zostaniesz na lodzie powiedział Edward znacząco.

Dwa dni później rzeczy Marii Zawadzkiej i ona sama zostały zapakowane do samochodu i odwiezione do domu opieki w podwarszawskim Milanówku.

W drodze staruszka dyskretnie otarła łzę, czując niepokój w sercu.

Edward nie pojechał z nimi. Oświadczył, że musi przewietrzyć mieszkanie.

Marię Zawadzką szybko zameldowano w ośrodku, a Elżbieta, rzuciwszy pospieszne do widzenia, uciekła zawstydzona.

Elu, na pewno wrócisz po mnie? spytała z nadzieją Maria na pożegnanie.

Oczywiście, mamo Elżbieta odwróciła wzrok.

W głębi duszy wiedziała, że Edward nigdy nie pozwoli przywieźć matki do nowego mieszkania.

Zawładnąwszy cudzym mieniem, para natychmiast sprzedała mieszkanie za 700 tysięcy złotych i kupiła nowe.

Edward wszystko zapisał na siebie. Uważał, że Elżbiecie nie można ufać.

Po kilku miesiącach kobieta odważyła się poruszyć temat matki. Edward zareagował agresywnie.

Jeszcze raz o niej wspomnisz, wylatujesz! syknął mężczyzna, nie lubiący rozmów o Marii.

Elżbieta ugryzła się w język, wiedząc, że nie żartuje. Nigdy więcej nie odważyła się już zapytać o matkę.

Parę razy przymierzała się, by ją odwiedzić w domu opieki, ale zawsze wyobrażając sobie jej łzy rezygnowała.

Maria Zawadzka przez pięć lat codziennie czekała na powrót córki.

Nie doczekała się jednak. Z tęsknoty odeszła spokojnie do wieczności.

Elżbieta dowiedziała się niespodziewanie rok później, gdy Edward wyrzucił ją z własnego mieszkania i przypomniała sobie nagle o matce.

Poczucie winy przygniotło Elżbietę tak bardzo, że postanowiła wstąpić do klasztoru i resztę dni spędzić na pokucie za swój grzech.