Niebieskooki Duch

Lato rozgrzewało się żarem, a słońce prażyło nieustannie. Szymon szedł od przystanku autobusowego, w ręku trzymając dużą sportową torbę wypełnioną skromnym ekwipunkiem drugiego roku studiów. Miał na sobie tani dres, którego kupił własnymi siłami, dorabiając się kilku dniami rozładowywania wagonów w pociągu. Dzięki temu udało mu się wyciągnąć trochę pieniędzy na drobne prezenty dla najbliższych.

Szymon minął stary wiejski klub i skierował się w stronę drogi prowadzącej do domu. Przy bramie podeszła sąsiadka Antonia Kowalska i patrzyła na niego nieodrywać wzroku. Siwe włosy staruszki falowały na wietrze. Jakby w głąb duszy wpatrywała się! pomyślał Szymon.

Dzień dobry, Pani Antonio! odezwał się głośno.

Witaj, Szymonie wyszeptała niczym szelest jesiennego wiatru. Starsza kobieta śledziła jego kroki aż do zakrętu, gdzie czekały wysokie buki przy rodzinnym domu.

Synu! wykrzyknęła matka, obejmując go mocno. Młodsza siostra podskoczyła, a babcia podeszła, by go przytulić Jak się rozrósł, jakiś człowiek!

Mamo, widzieliśmy się dopiero miesiąc temu przed sesją! zaśmiał się chłopak, podnosząc na ręce dziesięcioletnią Jagodę. Dziewczynka wydała okrzyk radości i zaczęła się śmiać.

Czy już wszystko oddałaś? zapytała matka.

Tak, już trzeciego roku! oznajmił dumnie Szymon. I stypendium wciąż jest wyższe!

Jaki przystojniak! pochwaliła się babcia, głaszcząc go po głowie. Naprawdę już dorósł!

Babciu, ale nie jestem już mały! zarumienił się Szymon. Gdzie jest tata? dopytał, wyjmując z torby drobne upominki.

W pracy, gdzie go nie braknie! odrzekła matka, przyglądając się pięknej broszce, którą dostał od syna. Dziękuję, kochany!

Mamo, spójrz, jaka jest piękna! krążyła przed lustrem Jagoda w nowej bluzce. Wszystkie dziewczyny w klasie będą zazdrościć. Szkoda, że to już wakacje!

Każdy ma swój gust! uśmiechnęła się babcia, owijając się w nowy, puszysty szalik.

Matka postawiła jedzenie na stole i cała rodzina usiadła do posiłku. Rozmowy przy stole płynęły wesoło, śmiechy i nowinki nie ustawały. Nagle Szymon zamyślił się.

Mamo, dlaczego sąsiadka, pani Antonina, tak na mnie patrzy? Gdziekolwiek pójdę, wychodzi na bramę i nie przestaje mnie obserwować. Dziś też tak zrobiła. Nie wiedziała, że przyjadę, a może tak na mnie czekała?

To ci opowie babcia, powiedziała cicho matka.

Po prostu bardzo przypominasz swojego ojca, a on był podobny do swojego ojca dodała staruszka. Antonia kochała twojego dziadka

Kiedyś, gdy jeszcze budowano ten dom, cała wioska razem pomagała sąsiadom. Młode małżeństwo Antonina i jej mąż Władysław wspierali się nawzajem. Antonina poślubiła młodo, mając zaledwie osiemnaście lat. Bez rodziców wychowała się pod opieką ciotki, która od dziesiątego roku traktowała ją jak służącą. Dziecko sprzątało, gotowało, opiekowało się dziećmi ciotki, a samej niewiele czasu było na szkołę.

Ciotka była surowa, choć krwi spokrewniona z matką Antoniny. Karciła ją za najdrobniejsze przewinienia. Pewnego dnia, kiedy Antonina odłożyła koszulę, na rękach pokazały się stare blizny. Co to? zapytałem. To po tym, jak w ogródku wyrywałam chwasty i nie zdążyłam wyłapać krowy odpowiedziała.

Zdarzyło się wiele dramatów. Poszłam do grobu matki, by poprosić ją, żeby mnie wzięła ze sobą, opowiadała, a ciotka powiedziała, że widziała mnie tam i prawie mnie zabiła. Po śmierci męża Antoniny, jej rodzic nie wytrzymał żalu i odszedł, zostawiając dziewczynkę sierotą.

Ciotka wyszła za mąż nie z miłości, a z obowiązku, i oddała Antoninę w ręce nowego męża Wojciecha, który był o dziesięć lat starszy i miał pieniądze. Dom był słuszny, a Antonina do dziś mieszka w nim, uprawiając ziemię, choć nikt nie pytał jej o marzenia.

Ciotka twierdziła, że lepiej wie, za kogo Antonina powinna wybrać męża. Co mogła zrobić osiemnastoletnia sierota bez rodziny? Wyszła za mąż. Antonina była dobrą gospodynią, nauczyła się wszystkiego pod przymusem, ale nie kochała męża. On również nie darzył jej szczególną czułością podobała mu się jedynie jej młodość i piękno.

Szymonie, nie patrz na Antoninę, choć jest już starsza i szara mówiła matka. Kiedyś była piękną dziewczyną, smukłą, z niebieskimi oczami i kasztanowymi włosami splecionymi w długą warkocz. Mężczyźni podziwiali ją, a jej mąż był dumny, choć sam jej nie szanował.

Często widziałam siniaki na jej ramionach i pytałam:
To od Wojciecha?
Cisza była jedyną odpowiedzią, a w niebieskich oczach kryło się niewypowiedziane cierpienie. Życie nie oszczędzało Antoniny.

Ojciec Szymona, Piotruś, nie mógł mieć dzieci, co wywoływało gniew Wojciecha, który bił żonę i krzyczał, że nie ma syna. Antonina nie płakała, nie narzekała od dziecka przywykła, że nikt jej nie pomoże. Wspominałam, że w wiosce przychodziły na wieczór, śpiewały i grały. Antonina miała piękny głos, który mógłby konkurować z moim, a dziadek Kazimierz, który kiedyś śpiewał w kościelnym chórze, słuchał ich z zachwytem.

Wojciech nie śpiewał. Jego rozmowy kręciły się wokół krowy dającej mniej mleka czy lepszej pszenicy. Lubił po prostu jeść i dbać, by miskę nigdy nie zostawić pustą. Antonina wpatrywała się w niego, łkając w środku, a on nie zauważał. Gdy patrzył na dziadka Kazimierza, odwracał wzrok, jakby coś go drażniło.

Kazimierzu, spójrz na Antoninę, ona nie odwróci od ciebie wzroku namawiałem. Lubię cię, ale nie chcę cię ranić odpowiedział.

Gdy rozpoczął się wyjazd na front, Kazimierz pożegnał się z żoną i małym Piotrkiem. Stałem na peronie, patrząc na odjeżdżający pociąg, nie mogłem się rozstać z synkiem. Jego oczy były pełne tęsknoty, a włosy ciemnoszare, a on sam był piękny jakby z obrazów. Po rozstaniu matka odwróciła się i łzy popłynęły po policzkach.

Kazimierz podszedł do drzwi domu i posadził tam buki, mówiąc: Drzewo zasadzono, dom zbudowano, syn się urodził. Wrócę, obiecał z żoną i Piotrem przyjdę! Dbać będę o syna i o siebie, nie martw się. I czekałam.

Czekałam, a lata mijały, a jednak wciąż wierzyłam, że wróci. Gdy Tonia szła ze mną pożegnać go na dworcu, patrzyła w dal, a w jej oczach lśnił ból, którego nie potrafiła ukryć. W drodze powrotnej padła mi na kolana.

Przepraszam, sąsiadko, ale kocham twojego męża wyznała, płacząc. Nie mogę żyć bez niego.

A co z Wojciechem? spytałam, choć już wiedziałam, że ich losy są jak lato i zimą.

Wojciech jest mężem, nie da się go zostawić. Nie mogę patrzeć na niego, a kiedy przychodzi, czuję tylko ból. Przepraszam, Galciu, jeśli jeszcze można wybaczyć.

Nie wybaczysz sercu, które nie chce słuchać! odparłam. Nie spojrzałam nawet w oczy Nikodema!

Zgromadziłyśmy łzy, siedziałyśmy na trawie i płakałyśmy jak matki. Po tym chwilowo poczułyśmy ulgę. Czekałyśmy na listy, bo wojna ominęła nas nieco. Pracowaliśmy w kołchozie, sadziliśmy, żniliśmy, zbieraliśmy plony.

Kiedy miał przyjść list od Kazimierza, Tonia biegła do poczty, do starej Valerii, której towarzyszyła torba pełna listów. Valeria, choć już podeszła do sędziwego wieku, wędrowała po wiosce z pocztą w ręku, niosąc zarówno radość, jak i smutek.

Daj mi list od Kazimierza, choćby go przytrzymać! błagała Tonia.

Nie ma takiego listu, skąd go mam! odrzucała pocztowa.

Wiem, że istnieje! Daj mi go, choćby zobaczyć odręczne pismo! łzy lały się po policzkach.

Nie twojemu! rzekła Valeria, patrząc na żonę Gali. Nie mam prawa oddawać go obcym!

Co z nim zrobię? Nie jestem obca! błagała Tonia, trzymając ręce przy sercu.

Dobrze, weź, ale nie rozmaż go łzami! podała list i poszła załatwiać sprawy.

Tonia przytuliła list i przycisnęła go do serca, aż Valeria wróciła. Potem oddała go Szymonowi, mówiąc:

Skąd wiesz, że to wiesz? zapytał Szymon.

Nie. Po prostu czułam, że list przyjdzie. I widziałam, jak Tonia przychodzi po niego. odpowiedziała.

Rozmawialiśmy, a w tle słychać było ptaki i szum wiatru. Pamiętam, że list był ostatnim liściem w starej szufladzie, wyjętym z drewnianej szkatułki. Gdy otworzyliśmy go, wypłynęły słowa dziadka…

Witaj, moja ukochana, najdroższa żono!

Wiem, że wczoraj wysłałem list, a dziś czuję, że muszę napisać jeszcze raz. Tęsknię za domem, za tobą, za naszym synek, za jabłonią w ogrodzie. Nie ma dnia, w którym nie myślę o tobie, o twojej pracy w ogródku i o kołysankach, które śpiewasz naszemu chłopcu.

Dziś spojrzałem w lustro i nie rozpoznałem siebie: broda, włosy jak u Cyga nie ma czasu na golenie!

Śniło mi się, że widzę nas przy berbach, z dzieckiem na rękach, pod borkami, które posadziłem przy drodze. Obudziłem się szczęśliwy, ale to był tylko sen.

Wciąż słyszę twoją płaczącą duszę Tonę i nie mogę jej zostawić. Proszę, moja kochana, nie gniewaj się, że proszę o to. Nie chcę już dźwigać jej cierpienia.

Kocham cię. Kocham teraz, jutro i zawsze. Będę przy tobie, choćby w podmuchu wiatru, w uśmiechu naszego synka, w pierwszym promieniu słońca.

Zawsze twój, Kazimierz

Szymon trzymał list w dłoniach, a Galia patrzyła przez okno, łzy spływały po jej policzkach. Elena i Jagoda siedziały cicho.

Spoglądając na datę, Galia zamarła tego dnia, według nagrobka, Kazimierz zginął w ostrzaleńcu. Tonia długo płakała, a my razem czytałyśmy te słowa. Urodziła chłopca i nazwała go Mikołaj.

Uwolniłam jego duszę powiedziała Galia. Nie otrzymywałyśmy już więcej listów. Ani ja, ani Tonia nie wyszłyśmy już za mąż. Dzisiaj wiem, że jest z nami kiedy wychodzę na dwór, patrzę w niebo i czuję jego ochronę. Ciepły podmuch wiatru przypomina mi, że Kazimierz wciąż jest przy nas.

Dlaczego nie usłyszeli się Antonia i Kazimierz? rozważał Szymon, wychodząc po opowieści babci. Dlaczego ich miłość nie rozkwitła, kiedy czuli się nawzajem?

Gdyby tak było, nie byłoby ciebie! szumiały stare buki.

Szymonie! zawołała zza furtki sąsiadka, Antonia Kowalska. Podejdź!

Szymon podszedł do starszej kobiety. Wiedział, że życie Antonii już się ułożyło: syn dorósł, ożenił się, wnuki przyjeżdżają w gości i nigdy jej nie zapominają. Rodzina pomagała jej, proponowali przeprowadzkę do miasta, lecz Antonia odmówiła. Nie chciała opuszczać domu, w którym spędziła całe życie.

Patrzyła na Szymona i rzekła:

Jesteś w nim taki sam! dotknęła go zmarszczoną ręką. Dziękuję. uśmiechnęła się i wróciła do domu.

Szymon długo spacerował po podwórzu, słuchał szelestu liści starych buków. Nagle poczuł, jakby w ogrodzie ktoś stąpał to była dusza Antoniny, niebieskooka, wciąż szukająca ukochanego.

Miłość nie starzeje się i nie umiera pomyślał Szymon.

Wszystko to nauczyło go, że prawdziwe uczucia trwają poza czasem i przestrzenią. Nawet jeśli los potknie nasWiedząc, że miłość i pamięć przetrwają wszelkie burze, Szymon postanowił pielęgnować zarówno ziemię, jak i serca bliskich, by ich duchy zawsze rozbrzmiewały w szumie buków i cichym szmerze wiatru.