Złośliwa sąsiadka – Moich soczewek się nie dotykaj! – wydarła się była przyjaciółka. – Patrz na własne oczy! Myślisz, że nie widzę, na kogo się gapisz? – To ty zazdrosna jesteś? – Tamara Borowska aż się zdziwiła. – Na kogoś ostrzysz sobie pazurki? Wiem, co ci kupię na Gwiazdkę – urządzenie do zwijania ust! – No co ty, sama sobie zostaw! – odpaliła się Ludka. – Czy twoich ust już żadne urządzenie nie ogarnie? Myślisz, że nie widzę?! Tamara opuściła nogi ze starego tapczanu i podeszła do domowego ołtarzyka, żeby odmówić poranną modlitwę. Nie, żeby była szczególnie wierząca: wiadomo przecież, że coś tam „na górze” rządzi światem. Ale kto – to już tajemnica. Nazywano tę siłę różnie: kosmos, prapoczątek, no i oczywiście Pan Bóg! Taki dobrotliwy dziadek z siwą brodą siedzący na chmurze, co o wszystkich dba. A wiek Tamary już dążył do siedemdziesiątki, więc lepiej nie drażnić Najwyższego! Jak Go nie ma – trudno, nic nie tracisz, ale jak jest – można wszystko przegrać. Na koniec pacierza Babcia Tamara dołożyła swoje trzy grosze, jak zwykle. Rytuał dopełniony, dusza lżejsza – można zaczynać dzień. W życiu Tamary Borowskiej dwie rzeczy były utrapieniem: i nie, nie chodziło o durnych kierowców ani dziurawe drogi, choć Polacy by się tego spodziewali. To była sąsiadka Ludka i własne wnuki. Z wnukami sprawa jasna: dzisiejsza młodzież – do roboty nieskora. Ale niech się nimi rodzice zajmą, nie babcia! Za to z Ludką – utrapienie klasyczne! W filmie kłótnie aktorek Rodowicz i Błaszczyk wzruszają i śmieszą, a w życiu to już nie to samo, szczególnie jak się czepia o byle co. Babcia Toma miała też przyjaciela – Petka, co na wsi mówili na niego „Petek od Simsona”, a tak naprawdę był to Piotr Eufemowicz Koźmiński. Ksywka wzięła się stąd, że w młodości mknął po wsiach swoim Simsonem jak król szos, aż została mu „petkowa” łatka. Dawniej robili wszystko razem: Petek z żoną Niną, Toma ze świętej pamięci mężem. Ale obie drugie połówki już czekały na nich na cmentarzu. Przyjaźń z Petkiem została – znała go przecież jeszcze ze szkolnej ławy. W szkole byli nierozłączni: ona, Petek i Ludka – wtedy to była szczera przyjaźń, żadnych zalotów. Wszędzie razem, jak uszata filiżanka. Ale z czasem to się skończyło – wyrosła z tego najpierw niechęć, potem nienawiść Ludmiły. Wszystko zmieniło się po śmierci jej męża. Z wiekiem człowiek zmienia się: kto był pazerny, robi się dusigroszem. A zazdrośnika aż zjada zawiść. Tak może stało się z Ludką – ot, polska wieś. I była czego zazdrościć: Tamara, chociaż starsza, była szczupła, a Ludka zrobiła się niska, krępa, żartem pytano: „No i gdzie tę talię chcesz mieć, kobieto?” Poza tym wspólny, szkolny kolega ostatnio coraz częściej zaglądał do Tamary i przystawał do niej, a z Ludką – krótkie, chłodne wymiany zdań. A Petka do Ludki przyciągać trzeba było siłą. No cóż – nie była aż taka wygadana, jak ta wredna Toma, i z humorem miała krucho, a Petek zawsze lubił się pośmiać. Po polsku mówi się „zapewniać bajerę”, a nasz S. Stokowski by powiedział, że Ludka zaczęła właśnie „zapaszliwiać” byle pretekst. Najpierw się czepiała, że kibel Tomy stoi w złym miejscu i śmierdzi: – Od twojego wychodka aż nos urywa! – grzmiała Ludka. – Stoi tu od stu lat, co – dziś to zauważyłaś? – odwarknęła Tamara, a potem już poszło: – Soczewki se wstawiła za darmo z NFZ-u! Co dobre, to za darmo nie dadzą! – Soczewek moich nie ruszaj! – wrzasnęła Ludka. – Za swoimi patrz! Myślisz, że nie widzę, jakiego kawalera wypatrujesz? – O, to chyba zazdrośnica z ciebie… Wiem, co ci dam na święta: maszynkę do zwijania ust! – Lepiej zostaw sobie! Twoim ustom już nic nie pomoże! I tak było w kółko! Petek kazał Tomie przenieść wychodek do domu, dzieci się dorzuciły, piwniczkę zrobił jej Petek, a stary wychodek zasypali – i po problemie! Ale gdzie tam – zaraz się znalazł inny powód do awantury: tym razem o gruszę, co jej gałęzie zwisały aż nad działkę Tamary, a dzieci ponoć pozrywały jej owoce. – Myśleli, że to nasze! W końcu twoje kury u mnie grzebią i nic! – tłumaczyła się Tamara. – Kura to głupie zwierzę, a wnuki TRZEBA wychowywać, babcia! A nie rozchichrać się z kawalerami! Na okrągło chodziło tylko o Petka… Potem jeszcze o gruszę, bo NAGLE komuś się wydawało, że gałązki połamane. Wtedy Petek stwierdził: zetnijmy gałęzie! Są na twojej ziemi, zrób co chcesz! No i razem z Tomą, mimo że Ludka patrzyła spode łba, sprawę załatwili. Ale potem przyszła kolej na kury: w tym roku Ludka sprowadziła jakąś nową rasę, a te buszowały po rabatkach Tomy, wszystko wygrzebywały. Prośby nic nie dawały, Ludka tylko się śmiała. Więc Petek podpowiedział patent z internetu: rozrzucać nocą jajka, rano je podnosić na oczach sąsiadki. Zadziałało: kury zniknęły, Ludka zbledła! Ale o zgodzie nie było mowy: teraz Ludce przeszkadzał dym i zapach ze starej kuchni letniej, w której Toma do późnej jesieni coś smażyła. – Może mnie denerwuje zapach pieczonego mięsa, bo jestem wegetarianką! – Gdzie ty widziałaś grill? Należałoby ci okulary wyczyścić! Była cierpliwa, ale tu już pękła, bo Ludka zaczęła się dosłownie „bazgrać”. – Może oddać ją do laboratorium? – żaliła się Tamara przy herbacie z Petkiem. – Ona mnie żywcem zeżre! – Zaksztusi się i nie pozwolę na to! – obiecał przyjaciel. – Mam lepszy pomysł! Kilka dni później rozbrzmiała piosenka: – Tamara, wyłaź! – a pod drzwiami stał Petek na odnowionym Simsonie. – Wiesz, czemu byłem taki smutny? Bo Simson był popsuty! No to co – jedziemy? Hop, ruszamy w nową drogę życia! Ja cię, Tamara dosiadła motoru! Teraz starszych w Sejmie oficjalnie ogłoszono seniorami PLUS, starość odwołana! No to jazda – czas na nowe życie. A niedługo potem Tamara została Koźmińską: Piotr Eufemowicz oświadczył się jej, puzzel się ułożył i Tamara przeprowadziła się do męża. A Ludka została sama, gruba i zła, bez kogo się pokłócić – cały żal musiała trzymać w sobie… Wiesz co, Toma? Uważaj tam i za dom nie wychodź! Bo w polskiej wsi – nuda nie grozi. W sumie po co ten cały cyrk z wychodkiem… (oryginalna historia przeniesiona w polskie realia, tytuł oddaje złośliwość, wiejskie klimaty i komediowy ton)

Złośliwa sąsiadka

Moich soczewek nawet nie dotykaj! wrzasnęła była koleżanka. Patrz lepiej na swoje oczy! Myślisz, że nie widzę, komu się przyglądasz?

To zazdrościsz czy co? zdziwiła się Tamara Borowicz. I komu to się ślinisz? Już wiem, co ci kupię na Gwiazdkę: rolowarkę do ust!

A to czemu? Sama byś sobie zostawiła! nie pozostawała dłużna Luda. Czy twoich już żadna maszyna nie zwinie? Myślisz, że nie widzę?

Babcia Tamara zwlokła się ze starego łóżka i podeszła do domowego ołtarzyka, by odmówić poranną modlitwę.

Nie mogę powiedzieć, bym była bardzo wierząca: na pewno coś tam na górze jest ktoś tym wszystkim steruje! Ale kto? To już zupełnie inna historia.

Tej najwyższej sile ludzie nadawali różne imiona: los, przeznaczenie, stwórca, no i oczywiście Pan Bóg! Tak, dobry dziadek z białą brodą i aureolą, siedzący na obłoku i czuwający nad ludźmi.

Zresztą, wiek babci Tomy już dawno przekroczył drugą młodość do siedemdziesiątki niedaleko.

A w tym wieku lepiej z Górą nie zadzierać: jeżeli Boga nie ma, wierzący nic nie stracą. A jeśli jest niewierzący stracą wszystko!

Na koniec modlitwy babcia Toma dodała kilka słów od siebie: przecież musi! Wszystko się zgadzało, dusza lżejsza dzień można było zacząć.

W moim życiu mam dwie zmory. I nie, to wcale nie pijacy i drogi to stare i nudne! To była sąsiadka Luda i… moje wnuki.

Z wnukami wszystko jasne: nowoczesne pokolenie, co nic im się nie chce. Ale od tego są ich rodzice niech się szarpią!

A z Ludą? Czysty klasyk zaczęła mi szargać nerwy prawie podręcznikowo!

W filmach te utarczki między wielkimi aktorkami mogą wydawać się zabawne i rozczulające!

W życiu nic z tych rzeczy. Zwłaszcza, gdy ktoś się czepia zupełnie bez powodu.

Był jeszcze w moim życiu przyjaciel Piotrek, zwany po prostu Motorowcem. W pełnej wersji: Piotr Eufemiusz Kozerski bo taka rodzina!

O przydomku łatwo zgadnąć: za młodu Piotr był królem motorowerów jak mówił, jeździłby na nich nawet do kościoła!

I tak zamiłowanie zamieniło się w ksywkę. Dziś stary motorower Piotra rozsypuje się w stodole, ale przydomek przylgnął na stałe ot, wieś!

Dawniej przyjaźniliśmy się rodzinami: Piotrek z żoną Niną, ja z mężem. Ale obie połowice już od dawna odpoczywają na parafialnym cmentarzu.

Z Motorowcem utrzymywałam kontakt z przyzwyczajenia znamy się od szkoły i zawsze był dobrym kolegą.

W szkole trzymaliśmy się we trójkę: ja, Piotrek i Luda wtedy to była czysta przyjaźń, żadnego podrywania z jego strony.

We wszystko chodziliśmy razem szarmancki kawaler w środku, a my dwie pod ręce, jak filiżanka z dwoma uchami; żeby czasem nie upuścić!

Z czasem przyjaźń zmieniła się, a potem rozpadła. Najpierw Luda zaczęła mnie unikać, później już prosto mnie nienawidziła.

Jak mówiła bohaterka bajki: coraz częściej myślę, że ktoś mnie podmienił Ludę naprawdę jakby ktoś zamienił, wszystko przez śmierć jej męża przedtem jeszcze jakoś się dogadywałyśmy.

Lata robią swoje: sknera z wiekiem staje się skąpcem, rozmowny gadułą, a zazdrośnik płonie z zawiści.

Chyba właśnie tak było z moją sąsiadką przecież wsiowe baby takie są, a chłopy nieraz jeszcze gorsze.

Tylko, że naprawdę było jej czego mi zazdrościć.

Po pierwsze mimo wieku byłam szczupła, podczas gdy Luda wyraźnie się zaokrągliła. No i najwyraźniej przy mnie wypadała kiepsko.

Po drugie nasz wspólny kolega, Piotrek, zdecydowanie więcej uwagi poświęcał mi niż Ludzie. Ciągle coś szepczemy, śmiejemy się do rozpuku jakbyśmy znów byli dzieciakami.

A z nią suche, krótkie zdania, z łaski.

Jeszcze do mnie częściej Piotrek wpadał: a do Ludy musiał go zapraszać

No przecież, może nie jestem taka bystra jak przeciętna Tamara. Ale do śmiechu zawsze mi było bliżej! A Piotrek no, dowcipniś jakich mało.

W polszczyźnie jest dobre słowo ględzić: to zaczęła ostatnio Luda, szukając dziury w całym.

Najpierw twierdziła, że mój wychodek stoi nie tam, gdzie powinien, i że daje niemiłosiernie!

Od twojego wychodka śmierdzi! rzuciła Luda.

Pierwszy raz słyszę, od lat stoi tam samo miejsce! zdziwiłam się i zaraz się odcięłam: A twoje soczewki to nie darmo dali? Bo za darmo to nawet w twarz nie dadzą!

Moich soczewek nie dotykaj! wrzasnęła. Lepiej patrz, komu się przyglądasz!

To co, zazdrościsz mi? śmiałam się. Po Nowym Roku ci kupię rolowarkę do ust!

Lepiej sama sobie zostaw! odbiła piłeczkę Luda. Bo twoje już żadne urządzenie nie weźmie? Myślisz, że nie widzę?

Widziała aż za dobrze, psiamać. Nie pierwszy raz taki numer. Piotrek usłyszawszy o awanturze, poradził mi: Przysypkala ubikację i przenieś ją do domu.

Syn i córka zrzucili się, wc zrobili mi w domu, a starą dziurę Piotrek porządnie zasypał. Odpoczywaj Ludka: zmieniaj format, wąchaj inne aromaty!

Ale gdzie tam Wkrótce okazało się, że moje wnuki oberwały gruszę podobno Ludzie! Gałęzie tego drzewa wrastały głęboko na mój ogród.

Myśleli, że to nasze! próbowałam się tłumaczyć, choć według mnie nikt gruszy nie ruszał wszystko wisiało jak dawniej! A twoje kury grzebią u mnie na grządkach i cisza!

Kura to głupie stworzenie! Jedno słowo brojler, czy nioska! krzyknęła sąsiadka. Wnuki wychowywać trzeba! A nie chichotać z rana do nocy z kawalerami!

I znowu wszystko na Piotrka…

Dzieciaki dostały ochrzan. Po gruszach też spokój, odpoczywaj Luda!

Skądże zaraz okazało się, że ktoś połamał gałęzie!

Gdzie, pokaż! prosiłam. Ale żadnych połamanych nie znalazłam, choćby mnie kto przekupił.

O, tu! dziurawym palcem pokazywała gdzieś w bok. Tak przy okazji miałam ładniejsze ręce, z długimi, zgrabnymi palcami.

A kobiece dłonie to część wizerunku, wieś nie wieś!

Wtedy Motorowiec zaproponował: Przytnij te gałęzie są po twojej stronie ogrodu, możesz robić co chcesz!.

Przecież zacznie wrzeszczeć! bałam się.

Założymy się, że nie? A jak coś, to ja cię przypilnuję odparł Piotr.

I faktycznie: Luda widziała jak Piotr piłuje, ale ani słowa nie powiedziała!

Grusza temat zamknięty. Teraz moja kolej jej kury naprawdę zaczęły dewastować grządki.

W tym roku Luda kupiła nową rasę, jeszcze bardziej nieznośne! A kura co tu gadać? Głupia bestia, ciągle rozgrzebuje i niszczy.

Na prośby, by ogrodziła swoje podwórko, reagowała tylko złośliwym uśmieszkiem ot, mów sobie, mów Emilu, co mi zrobisz?

Oczywiście, kuszące było złapać parę i zrobić rosół na złość! Ale serce by mi nie pozwoliło.

Wtedy Piotr wpadł na pomysł podpatrzony w internecie: rozłóż nocą jajka na grządkach, a rano wszystkie zbierz jakby to kury znosiły.

Piotr był biegły w komputerach, internet działał tu już od lat.

Wyobraźcie sobie: działało! Luda zbaraniała, patrząc jak zbieram jajka z grządek w ciszy, aż zaniemówiła.

I od tej pory jej kury nie odwiedzały już moich grządek.

No i co? Może teraz się pogodzimy? Luda, co? O co my w ogóle się kłócimy?

A gdzie tam! Teraz przeszkadzał jej dym i zapach z mojej letniej kuchni, gdzie do jesieni gotowałam jedzenie.

Tak, właśnie! Wczoraj nie przeszkadzał, dzisiaj zaczęło! Może mnie drażni zapach smażonego mięsa? Może jestem weganką! A poza tym Sejm przyjął ustawę o grillach!

Gdzie ty tu widzisz grilla?! próbowałam przemówić jej do rozsądku. Czasem wypadałoby przetrzeć okulary, dbasz o wszystko, tylko nie o to!

Starałam się być grzeczna i cierpliwa, ale więcej już nie wytrzymałam. Bo Luda już przesadzała zupełnie jakby ktoś ją opętał!

Może ją oddam na badania? rzuciłam przy herbacie Piotrkowi. No bo mnie chyba pożre z butami!

Faktycznie przez te codzienne sprzeczki schudłam i poszarzałam. Stres dawał się we znaki.

Udławiłaby się! I nie pozwolę na to! śmiał się Motorowiec. Mam lepszy pomysł!

Po paru dniach, pewnego pięknego ranka, usłyszałam śpiew: Toma, Toma wyjdź z domu!

Piotr stał pod drzwiami, wesoło wymachując rękami naprawił wreszcie starego motorowera. Motorowiec na motorowerze!

Wiesz, czemu byłem smutny? zagadnął Piotr. Bo mój motor stał niesprawny!

To co, jedziemy, piękna, na wycieczkę? Wskakuj powspominamy młodość!

I wskoczyłam! Przecież teraz oficjalnie w Polsce nie ma starości: teraz jesteśmy aktywni seniorzy 65 plus!

Wsiadłam i pojechałam, i dosłownie, i w przenośni w nowe życie.

A wkrótce zostałam naprawdę Kobrą wśród dam: Piotr Eufemiusz Kozerski oświadczył mi się!

Puzzle życia się ułożyły przeprowadziłam się do męża.

A Luda została sama gruba, złośliwa i wiecznie zgorzkniała. Czyż to nie powód do jeszcze większej zawiści?

Do tego nie miała już się z kim kłócić cały jad dusiła w sobie, a przecież ktoś to musiał wysłuchać

Cóż, Toma, uważaj lepiej nie wychodź z domu! Bo kto wie, co jeszcze wymyśli. Życie na wsi piosenka bez końca.

I po co było tyle krzyku o ten wychodekAle wiecie co? Niekiedy widzę, jak Luda przystaje przy płocie, niby przypadkiem poprawia chustkę na głowie i patrzy na nas z zazdrością i, może, lekkim żalem. Może czasem ale tylko czasem! macham jej ręką z ogródka, gdzie razem z Piotrem zajadamy się gruszkami z tego nieszczęsnego drzewa. Kto wie, może jeszcze życie nas pogodzi w końcu, na wsi nic nie trwa wiecznie, nawet sąsiedzkie wojny.

Lubię patrzeć, jak Popołudniowe słońce kładzie się złocistym światłem na naszym nowym ganku. Piotrek żartuje, wnuki dokuczają, a kury od Ludy wyciągają się w promieniach za naszym płotem. Może i nie wszystko się układa, jak w telewizyjnych reklamach, ale w tym właśnie jest urok w tej wiecznej, ludzkiej miksturze goryczy, słodyczy i szczypty śmiechu.

A kiedy znów trafia się jakiś złośliwy dzień, śmieję się w duchu: No dalej, Luda, próbuj jeszcze raz! Przecież każda wieś potrzebuje swojej złośliwej sąsiadki. Inaczej byłoby tu po prostu zbyt cicho i kto by wtedy miał komu opowiadać te wszystkie historie?