Kiedyś byłaś zupełnie normalna

– Daj, podrzuć pięćdziesiąt złotych? Nie mam kasy, a benzyna już w zerze tak kończył się głosowy od kolegi.

Jadzia otworzyła aplikację bankową, nacisnęła przycisk przelewu i w sekundę wysłała pięćdziesiąt złotych do Łukasza. Zrobiło się to szybciej, niż zdążyła dokończyć gniewną myśl.

Dzięki, słońce, jesteś najlepsza! po minucie poczuła wiadomość głosową.

Odłożyła telefon i wpatrzyła się w sufit swojej sypialni. Najlepsza. No tak. Kto jeszcze prześle kasę o jedenastej w nocy, nie zadając pytań? Kto nie przypomni o trzech tysiącach, które pożyczyłaś dwa tygodnie temu?

Sześć miesięcy temu było zupełnie inaczej. Jadzia, Łukasz, Marzena i Kacper zarabiali mniej więcej po pięć tysięcy złotych miesięcznie mały grosz w porównaniu do reszty. Dzielili się pizzą po równo, płacili rachunek w kawiarni na czworo, nikt nie liczył cudzych pieniędzy. A potem Jadzia obroniła dyplom, dostała awans i przeniosła się do innego działu.

Jej pensja podwoiła się, a właściwie pomnożyła czterokrotnie. Nie półtora, nie dwa, a cztery razy więcej.

Na początku nie od razu zauważyła zmianę. Przez pierwsze dwa miesiące żyła jak dawniej: odkładała na czarny dzień, kupowała jedzenie w promocjach, liczyła każdą zakupioną rzecz na tysiąc złotych. To był przyzwyczajenie. A przyjaciele od razu to wyczuli. Jakby na czole jej pojawił się neonowy znak: Teraz jestem milionerką, wpadajcie.

Jadzia usiadła na łóżku, przyciągnęła kolana do klatki. Przypomniała sobie ten wieczór pierwsze spotkanie u niej po awansie. Marzena przyniosła tanią butelkę napoju, Kacper paczkę chipsów. Łukasz przyszedł z pustymi rękami i szerokim uśmiechem.

Jadzia zamówiła sushi, kupiła dobre napoje, ser, owoce. Jak zwykle podzieliła rachunek na czworo i rzuciła go w czat grupowy. Nikt nie przelał. Długo czekała dzień, dwa, tydzień. W końcu napisała przypomnienie: miłe, z uśmiechniętą emotką.

Daj, co ty robisz? Masz teraz pieniądze jak w bani? odparła Marzena.
Nie martwcie się, następnym razem dorzucimy dodał Kacper.

Kolejny raz nie nastąpił. Rzecz jasna, on się pojawił, ale sytuacja się powtórzyła. Jadzia znowu podała jedzenie, goście zjeli, a ona zapłaciła za wszystko. Potem poprosiła o szczerość przy stole. Siedzieli w jej kuchni, jedli makaron, który sama gotowała od dwóch godzin.

Słuchajcie, jak będziemy dzielić koszty? Wydaję na wszystko ok. pięć tysięcy zaczęła.

Łukasz zadławił się winem. Marzena szeroko otworzyła oczy. Kacper udawał, że uważnie przygląda się wzorowi na serwetce.

Dajusia, powiedziała Marzena tonem, którym mówi się do kapryśnych dzieci, no wiesz, teraz jesteś bogata. Dla ciebie pięć tysięcy to jak dla nas pięćset złotych.
Dokładnie dodał Łukasz. Nie zbankrutujesz, a my i tak mamy kiepsko.
Dajusia, nie szczędź poklepał ją Kacper po ramieniu. Jesteśmy przyjaciółmi.

Przyjaciele. Jadzia skinęła głową, uśmiechnęła się i zamknęła temat. Nie chciała kłótni, nie chciała być tą skąpą, co liczy grosz przy sześciocyfrowym wynagrodzeniu. Po tym wieczorze zaczęła rzadziej zapraszać ich do siebie. Wymówiła pracę, zmęczenie, plany. Czasem kłamała, po prostu nie chciała czuć się wykorzystywana.

Wspólne wypady do sklepów zamieniły się w formę tortur. Za każdym razem ktoś zapomniał portfela, nie zdążył wypłacić gotówki, zostawił kartę w domu. Dwa tysiące tu, trzy tysiące tam. Jadzia zawsze pomagała, bo odmawianie było niewygodne przy kolejce za nią.

Ale pieniądze nigdy nie wracały. Nigdy.

Wreszcie nadszedł Sylwester. Trzydziestego pierwszego grudnia Jadzia stała pośrodku swojego salonu, patrząc na pięknie nakryty stół. Sałatka jarzynowa, śledź pod pierzyną, pieczony kurczak, wędliny, kupki mandarynek w kryształowej misie. Wszystko piękne, świąteczne. Wszystko na jej koszt.

Nie planowała świętować z nimi. Chciała być sama, obejrzeć jakąś głupią noworoczną komedię i iść spać o drugiej. Ale przyjaciele sami nachalnie domagali się zaproszenia.

Dajusia, jak zamierzasz spędzić Sylwestra sama? Przylecimy, będzie wesoło!
Mieszkanie duże, każdy się znajdzie!
Nie zostawisz nas w spokoju?

Zgodziła się, bo wciąż miałaby nadzieję. Może się zmienili. Może przyniosą coś, dorzucą się, choćby podziękowali.

Telewizor mruczał w tle. Jadzia poprawiła błyszczącą bombkę na sztucznej choince w kącie i zerknęła na zegarek. jedenaście. Za chwilę przyjdą.
Dzwonek do domofonu zadzwonił o wpół do dwunastej. Marzena wpadła pierwsza, otoczona mgiełką słodkiego perfumu i brokatu.

Dajka! Szczęśliwego nowego! Przyniosłam prezent!

Za nią wbiegli Łukasz i Kacper.

O, stół super! Kacper wtulił się w kanapę i od razu sięgnął po sałatkę jarzynową. Dajka, jesteś mistrzem. Nie jadłem od rana.

Jadzia przyniosła kieliszki, nalała napoje. Wznieśli toast za miniony rok, za nowy, za przyjaźń. Ona uśmiechała się, mówiła właściwe słowa. W środku coś drapało, ciągnęło, ale nie pozwoliła temu wyjść. Nie teraz. Nie na dziesięć minut przed północą.

Pod dźwięk dzwonów Jadzia zamknęła oczy i wypowiedziała życzenie żeby kolejny rok był bardziej uczciwy.

Prezenty! wykrzyknęła Marzena. Otwierajmy!

Jadzia podała paczki przyjaciołom.

Trzymaj, Dajusia! Marzena wrzuciła jej worek.

W środku żel pod prysznic o zapachu arbuza.

O, dzięki, Jadzia wyciągnęła żel, obejrzała go w dłoniach. Arbuz, fajnie.
Za mnie! Kacper podał swój pakiet.

Redkie skarpetki z reniferami. Cena nieodłączona sto dwadzieścia złotych.

Super, odłożyła skarpetki na bok.
I ode mnie! Łukasz wręczył małe pudełko.

Choinkowe kulki. Trzy sztuki, plastikowe, z łuszczącą się farbą.

Jadzia spojrzała na swoje upominki: żel, skarpetki, kulki. Wartość razem to nie więcej niż trzysta złotych. Kiwnęła głową do siebie. Dobrze. Wszystko w porządku.

A teraz otwierajcie moje powiedziała.

Marzena jako pierwsza rozerwała paczkę. W środku planner, cukierki i skarpetki z reniferami, tylko ładniejsze.

Kacper dostał zestaw do golenia i słodycze. Łukasz termiczną butelkę i szalik.

Wszyscy trójka wyciągnęli twarze jednocześnie, jakby ćwiczyli przed lustrem.

Eee, zaczęła Marzena, przyglądając się plannerowi. Dajusia, to wszystko?
Co masz na myśli?
No, machnęła plannerem w powietrzu, prezent, to cały prezent?

Jadzia odskoczyła na oparcie, skrzyżowała nogi.

Tak. Coś nie tak?
Dajka, wtrącił Łukasz, myśmy myśleli, że że wydasz nam coś porządną. Masz środki.
Daję wam to, co wy mi daliście, odpowiedziała spokojnie. W mniej więcej tej samej cenie. To uczciwe.
Niesprawiedliwe! rozgrzała się Marzena. Ty zarabiasz setki razy więcej!
Cztery razy. To nie znaczy, że muszę wydawać na was więcej niż wy na mnie.
Muszę! podskoczyła Marzena. Jesteśmy przyjaciółmi! Przyjaciele się dzielą!

Jadzia patrzyła na nią z dołu. Na zaróżowiałą twarz, na brokat w włosach, na drżące wkurzone usta.

Dzielić? zapytała. Od pół roku płacę za wszystko. Każde nasze spotkanie kosztuje mnie. Nie oddajecie długów. Przychodzicie z pustymi rękami i zjadajcie moje jedzenie. A teraz mówicie, że muszę?

Jesteś skąpa, rzucił Kacper. Po prostu skąpa. Masz kasa, zachowujesz się jak biedna.
Zachowuję się jak osoba, której już dosyć bycia wykorzystywaną wstała Jadzia. W tym roku wasze długi to masa. Nie zwróciliście ani grosza. Dziś stół kosztował mnie piętnaście tysięcy. Czy dorzuciliście się? Nie. Czy choćby zaproponowaliście? Nie. Po prostu przyszliście, usiedli i jedli.
Bo jesteś bogata! krzyknęła Marzena. Dla ciebie to drobne grosze!
Nieważne, czy grosz czy milion. Ważne, że to moje pieniądze. Moje. Zarobiłam je. Nie muszę ich wydawać na ludzi, którzy traktują mnie jak kieszonkowy z nogami.

Cisza. Kacper głośno westchnął. Łukasz odwrócił się ku oknu. Marzena stała z czerwonymi plamami na policzkach, planner wciąż trzepoczący w ręce.

Zmieniłaś się powiedziała cicho. Kiedyś byłaś normalna.

Marzena rzuciła planner na kanapę.

Chodźmy, chłopaki. Nic tu nie ma pożytecznego.

Zbierali się w milczeniu, zakładali kurtki, wkładali buty, nie patrząc na nią. Łukasz w końcu odwrócił się przy drzwiach.

Szkoda, że tak, Dajka. Było nas tyle lat przyjaciół.
Było, przyznała. A potem postanowiliście, że mam was utrzymywać.

Drzwi zatrzasnęły się. Krok po kroku ich odgłosy zniknęły w korytarzu. Jadzia została sama w mieszkaniu pachnącym sałatką jarzynową i spłonąłymi petardami.

Usiadła z powrotem przy stole, nalała kolejny kieliszek, wzięła łyżkę sałatki smakowała wyśmienicie, własnoręcznym majonezem. Wzięła mandarynkę i kolejną.

Telewizor puszczał Iryską paradę. Jadzia uśmiechnęła się, sięgnęła po telefon. Najpierw zablokowała Marzenę, potem Łukasza, na koniec Kacpra. Usunęła ich ze znajomych na wszystkich portalach, wyczyściła czaty.

Ta przyjaźń nie przetrwała testu pieniędzy. Myślała, że przyjaciele zostaną przyjaciółmi, nieważne ile zer w pensji. Ale nie. Okazało się, że kasa działa jak wskaźnik: pokazuje, kto jest przy tobie dla ciebie, a kto dla twojego portfela.

Dosypała sałatkę, otuliła się kocem, przeszukała kanały. Na zewnątrz ktoś odpalał fajerwerki. Kolorowe błyski rozświetlały niebo nad dachami. Patrzyła na nie i uśmiechała się. Nie smutnym uśmiechem, nie wymuszonym prawdziwym.

To nie koniec. Znajdzie innych ludzi. Tych, którzy będą ją cenić taką, jaka jest z kasą albo bez. Tych, co nie będą liczyć jej pensji i planować, ile mogą z niej wyciąć.

Mandarynki pachniały świętami i dzieciństwem. Jadzia obrała kolejną, podzieliła na cząstki, włożyła do ust. Słodko, soczyście, idealnie.

Szczęśliwego Nowego, Dajka. Szczęśliwego życia szepnęła do siebie.