Nikt cię nie zatrzymuje

Będzie późno, na budowie w warszawskim Pradze mamy totalny bałagan, głos Zuzanny brzmiał przytłumiony, w tle warczał szlifierka. Słyszysz mnie w ogóle?
Słyszę, Michał przestawił telefon na drugie ucho. Nie czekać na kolację?
Nie czekaj. Może w ogóle nie przyjadę, terminy się dymią.
Dobrze.

Krótki sygnał. Tak zawsze.

Michał odłożył telefon na kuchenny stół i spojrzał na garnek z wystudzającym się barszczem. Gotował go dla dwojga z przyzwyczajenia, choć już dawno powinien się od tego uwolnić. Zuzanna pracowała układaczem płytek, a jej grafik przypominał zapis EKG. Raz szalone wzloty aktywności, raz długie, nieprzerwane linie. Przez pół roku przeskakiwała z jednego zlecenia na drugie, kładąc kosztowny kamień szamotowy w cudzych mieszkaniach, zarabiając taką kasę, że Michał po cichu jej zazdrościł. A potem pół roku absolutnego spokoju, kiedy nie było żadnych zleceń i siedziała w domu.

Oba tryby były po swojemu nie do zniesienia.
Kiedy Zuzanna pracowała, znikała. Fizycznie, emocjonalnie, mentalnie cała. Wyjeżdżała o siódmej rano, wracała po północy, jeśli w ogóle wracała. Czasem nocowała na budowie, bo po co błąkać się tam i z powrotem, i tak o szóstej znowu zaczynam. Michał jadł kolację sam, oglądał seriale w samotności, kładł się do zimnej, pustej łóżka. Jedynym dowodem na to, że w ogóle jest żonaty, była mała kartka aktu małżeństwa schowana gdzieś w teczce z dokumentami.

Raz spróbował policzyć, ile wspólnych kolacji mieli w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Liczył cztery. Cztery!

Prawdziwy koszmar zaczynał się, gdy praca się kończyła.
Zuzanna wracała do domu. Ciesz się, żona w pobliżu, wreszcie możemy być razem. Nie było tak. Problem polegał na tym, że po pół roku wjazdów do cudzych mieszkań jej oko przyzwyczaiło się do tylu projektów, że własne lokum zaczęło ją drażnić. Zuzanna patrzyła na płytkę w łazience tę samą, którą sama położyła dwa lata temu i jej oko drgnęło.

To koszmar, mamrotała, przesuwając palcem szwy. Jak mogłam taką pomyłkę popełnić? Przesunięcie o półtora milimetra. Półtora milimetra, Michał!

Michał, który nie odróżniłby przesunięcia półtora milimetra od piętnastu, skinął głową.

A potem zaczęło się.

Najpierw zobaczę, czy da się coś naprawić. Potem wyjmę jedną płytkę, wymienię, i gotowe. Potem skoro już zaczęłam, muszę przewieźć całą ścianę, bo inaczej nie ma sensu. A potem Michał wracał z pracy i odkrywał, że łazienka już nie istnieje tylko gołe ściany, sterta gruzu i żona w maskach respiratora, radośnie mieszająca klej do płytek.

W ciągu trzech lat małżeństwa przeżyli cztery remonty łazienki, trzy kuchni i jeden korytarz.

Zlecenie skończyło się na czas. I znowu nadszedł spokój w pracy. Ale nie dla Michała.

Przynieś mi krzyżyki do płytek, zadzwoniła Zuzanna, kiedy Michał był w pracy. I fugę szarą, podam Ci nazwę.
Ja w pracy.
To w przerwie wpadnij. Muszę zdążyć skończyć ten kąt przed wieczorem.
Dobrze.

Przynieś, zabierz, zamów, pomóż. Michał stał się kurierem, pomocnikiem i robotnikiem jednocześnie. Zuzanna nie wychodziła z domu, wyjąwszy wizyty w sklepie budowlanym po materiały czasem trzykrotnie dziennie, bo nie wiedziałam, że tej fugi nie wystarczy.

Była nieustannie zmęczona. Od remontu, który sama podjęła. Wieczorem Michał znajdował ją w kuchni brudną, wyczerpaną, z pyłem po płytkach we włosach a żona patrzyła na niego pustymi oczami.

Będziesz jadł?
Później. Nie mam siły.

Sił nie miała na nic. Na rozmowy nie. Na wspólny film nie. Na bliskość tym bardziej nie. Michał był potrzebny jedynie po to, by podbiec po wałki, kiedy sama nie chciała się ubrać i wyjść z domu. Albo przynieść worek cementu z samochodu. Albo podtrzymać poziomicę, gdy ona wyrównywała kolejną rządkę.

Jesteśmy małżeństwem, mawiała Zuzanna, gdy Michał próbował się bronić. Małżonkowie pomagają sobie.

Małżonkowie. Śmieszne słowo w związku, w którym jedna osoba istnieje wyłącznie jako obsługa ambicji drugiej.

W sobotę wieczorem Zuzanna rozkładała fartuch nad płytą. Poprzedni nie podobał się jej odcieniem. A Michał siedział w kuchni pośród chaosu, próbując wypić herbatę. Czajnik stał na stołku w korytarzu, bo blat był zasypany płytkami. Cukier znalazł się w łazience. Łyżeczki nie było wcale.

Zuzko, zaczął ostrożnie, może już dość?
Do czego? nie odwróciła się, przymierzając kolejną płytkę do ściany.
Do tego wszystkiego. Do remontu. Ciągle coś przekładasz w mieszkaniu.
I co? Lubię to. To mój dom, chce, żeby był idealny.
Nigdy nie będzie idealny dla Ciebie. Przekładasz wszystko, potem jedziesz na kolejne zlecenie, podziwiasz nowe i zaczynasz od nowa.

Zuzanna odłożyła płytkę i powoli się odwróciła. W jej oczach pojawiło się coś niebezpiecznego.

A co proponujesz? Żyć tak, kiedy wszystko mnie wkurza?
Proponuję żyć normalnie! Jak normalni ludzie. Chodzić do kina. Jeść razem. Rozmawiać o czymś innym niż szwy i fuga. Pamiętasz kiedy ostatnio wyszliśmy gdzieś we dwoje?
Mam pracę.
Nie masz teraz pracy! Sama sobie ją wymyśliłaś!
To nie jest wymyślona praca, Michał. To się nazywa poprawianie warunków mieszkaniowych. Niektórzy się w tym specjalizują.
A niektórzy po prostu chcą żyć. Nie na budowie, nie w kurzu, nie w trybie dajtoprzynieś. Żyć z żoną, która pamięta, że ma męża.

Zuzanna skrzyżowała ręce, jakby się broniła.

Po prostu nie rozumiesz. Jesteś programistą, siedzisz w swoim przytulnym biurze, stukasz w klawisze. Ja tworzę coś rękami. Coś prawdziwego, co można dotknąć. I kiedy widzę, że mogę zrobić coś lepiej robię lepiej.
Kosztem wszystkiego innego!
Jeśli Ci to nie pasuje nikt Cię nie trzyma.

Powiedziała to niemal lekko, jakby chodziło o niewygodne krzesło, które można wyrzucić i zastąpić. Michał zamilkł. W tej siedmiowyrazowej frazie zawarte było wszystko cały ich problem, skompresowany w siedmiu słowach. Dla Zuzanny był to wybór, nie konieczność, nie mąż, nie ukochany po prostu opcja, którą można wyłączyć, gdy przeszkadza.

Wiesz, wstał, strząsając spod spodni kurz budowlany, może masz rację.
W czym?
Że naprawdę nic mnie nie trzyma.

Patrzyli na siebie przez sterty płytek, worki z klejem i resztki tego, co kiedyś było kuchnią. Oboje rozumieli, że kłótnia nie dotyczyła remontu. Dotyczyła tego, że ich rytmy życia rozeszły się tak dawno, iż nie krzyżują się nigdzie poza wspólnym adresem.

Rozwód sfinalizowano w ciągu trzech miesięcy. Ku zaskoczeniu spokojnie. Nie było co dzielić.

Michał chodził po nowym mieszkaniu małym, ale czystym, bez jednego worka cementu w kącie i nie mógł uwierzyć w ciszę. Nikt nie wkręcał wiertła. Nikt nie pukał. Nikt nie wymagał natychmiast przyniesienia uszczelniacza, bo poprzedni się skończył.

Mógł planować. Po raz pierwszy od trzech lat dokładnie wiedział, co zrobi wieczorem. Ale czegoś brakowało. Jakby w piersi był otwór, którego nie dało się zapełnić.

Minęły prawie dwa lata.

Słyszałeś wiadomości? zadzwonił w piątkowy wieczór stary przyjaciel Darek. Co u twojej byłej?

Michał napiął się. Po rozwodzie unikał wszelkich informacji o Zuzannie.

Co tam?
Wyszła za mąż. Niedawno.
Szybko się ożeniła.
No i wiesz z kim? Darek zrobił teatralną pauzę. Z układaczem płytek, wyobraź sobie.

Michał zasmurował.

Jak im?
Mówią, że świetnie się dogadują. Zawsze razem na budowach, dwójka w jedności. Idealny duet.

Po chwili Michał rozmyślał, że Zuzanna znalazła kogoś, kto mówi do niej tym samym językiem. Kogoś, dla kogo półtora milimetra to również dramat. Kogoś, kto rozróżnia epoksydową fugę od cementowej nie dlatego, że mu to wytłumaczono, ale dlatego, że sam to wie. To, co drażniło Michała do granic wytrzymałości, stało się fundamentem cudzych relacji. Zabawne.

Spotkał ich w supermarkecie trzy miesiące później. Zupełnie przypadkowo po pracy wpadł po zakupy, wziął koszyk i ruszył w stronę dziale nabiału, gdy nagle stanął.

Zuzanna stała przy lodówkach z jogurtem. Obok niej mężczyzna w podobnym wieku, szerokich barkach, z rękami przyzwyczajonymi do ciężkiej pracy. Wybierali coś, szeptali i śmiali się. Zuzanna popchnęła go w ramię, on w odpowiedzi przybił jej palcami w bok, ona wydała zaskoczony krzyk i odskoczyła.

Wyglądali jak nastoletni zakochani, którym nie obchodzi, co o nich myślą, bo cały świat skurczył się do jednej osoby obok. Zuzanna wyglądała inaczej. Nie była już zmęczona, wyczerpana, z pustym spojrzeniem po ośmiogodzinnym rozbijaniu ścian. Była żywa. Taka, jaką Michał pamiętał z pierwszych dni, kiedy się poznali.

Michał zadrżał. Cicho postawił koszyk na podłodze i opuścił sklep, nic nie kupując.

W samochodzie uśmiechnął się. Oni po prostu nie pasowali do siebie. Ich rozwód był nieunikniony.

Odpalając silnik, pomyślał:

Jeśli Zuzanna znalazła swojego człowieka, to i ja znajdę swojego.

Gęsta mgła, która otulała życie Michała po rozwodzie, w końcu się rozwiała.