Czarujące Spotkanie: Siła Wspólnoty w Neukölln

Jestem w sali porodowej, patrząc na wykres rytmu serca płodu w trakcie narodzin. Kardiogram dziecka jest całkowicie prawidłowy. Obserwuję tę spiralną linię na monitorze i myślę o tym, że nasza położna właśnie wypisała bardzo chore dziecko do domu. Teraz muszę skontaktować się z inną położną z ginekologii, żeby zabezpieczyć oddział przyjęć.

Czy wszystko jest tak niepokojące? pyta zaniepokojona ciężarna, wpatrując się w moje oczy. Co tam na monitorze coś jest nie tak? Wyglądam tak skupiona.

Najtrudniejsze w naszej profesji jest umieć trzymać twarz. Całe życie uczymy się rozpoznawać choroby, składać fragmenty informacji, by w końcu zobaczyć pełny obraz. Uczymy się obserwować, cierpliwie czekać, nie ingerować bez potrzeby i w jednej chwili podjąć właściwą decyzję. Nigdy nie uczono nas aktorstwa.

Tak więc po ciężkiej operacji, w środku nocy, ociekając oczy lodowatą wodą, nie zdążywszy jeszcze wydychać, wytrzeć krew, która wpadła przez rozdarcia w butach, muszę zejść na oddział przyjęć i z pełnym spokojem, z prawdziwym uśmiechem powitać nowego pacjenta. To najważniejsze szczery uśmiech, którym dajemy osobie przywożonej karetką wrażenie bezpieczeństwa, pokazujemy, że cieszy się, że jest i że czekają na nią ludzie, by pomóc, ulżyć i wyleczyć.

Nikt nas nie uczy, że pacjentowi jest strasznie. Niezależnie od tego, jak bardzo jesteśmy profesjonalistami i jak radzimy sobie w najcięższych sytuacjach, musimy potrafić zachować twarz, bo strach zniekształca rzeczywistość własną i cudzą. Po drugiej stronie szpitalnych drzwi chorują rodzice, dzieci zgubiły klucze i siedzą na schodach, czekając na kogoś; w oddziale intensywnej terapii nie stabilizuje się ciężarna z nieżywym płodem, a w sali operacyjnej pielęgniarka doświadcza kryzysu nadciśnieniowego.

Wszystko kręci się w naszej głowie, ale gdzieś wyżej, ponad naszą twarz Trzymać twarz jest niezwykle trudne, zwłaszcza gdy zdajesz sobie sprawę, że masz zaledwie piętnaście minut do katastrofy. Muszę pokonać własny lęk, wydać wszystkie niezbędne polecenia, spokojnie i jasno wyjaśnić pacjentce, co się dzieje i dlaczego tak się spieszymy, uspokoić ją i jej bliskich, uzyskać zgodę na operację i pobiec przed wózek noszący. Biegnę, zdejmując ubrania w biegu, trzymając twarz

Potem, schodząc ze sceny, nie idę do sali, lecz za kulisy. Najtrudniej jest, gdy katastrofa już nastąpiła. Wtedy też trzeba trzymać twarz, zapominając o zimnie w sercu, rozmawiać, rozmawiać, rozmawiać z pacjentem, z rodziną, z nieznajomymi, z samym sobą, z Bogiem, z własnymi zatwardziałymi myślami, z przełożonymi, znów z rodziną pacjenta, znów z sobą

Dopóki nie uwolnię tego okrutnego bólu w klatce i nie uda mi się wziąć pełnego oddechu, rozumiejąc, że zmiana w moim sercu już się ukształtowała. Po godzinie, zjeżdżając na konsultację do nowego pacjenta, trzymam twarz, trzymam się mocno, niepostrzeżenie masując skórę pod lewą obojczykiem.

Bo lekarze się mylą. Absolutnie wszyscy. Nawet ci, co od Boga. Bo są ludźmi. Nie popełniają błędów tylko ci, którzy nie pracują. Nawet najdokładniejsza aparatura się myli, bo została stworzona przez ludzi. A ludziom nieodłączna jest pomyłka.

Najstraszniejsze jest uświadomienie sobie, kiedy właśnie się pomyliłeś. Bo w głowie nieustannie wracasz do momentu, w którym mógłbyś postąpić inaczej. Nie ma odpowiedzi, jaki byłby rezultat, gdyby tak zrobił. I już nigdy nie znajdziesz tej odpowiedzi.

Kiedy patrzyłeś na zupełnie normalny kardiogram zmęczonymi oczami z wyczerpania? Twoje oczy przyzwyczaiły się do tej zmęczenia latami. Kiedy nie zwróciłeś uwagi na w pełni prawidłowy wynik badań, na który nikt nie zwróciłby uwagi? Kiedy dawkowałeś leki dokładnie według protokołów? Kiedy nie przybiegłeś na czas albo przybiegłeś za późno? Kiedy spojrzałeś na prześwietlenie i nic nie zauważyłeś, albo zobaczyłeś coś niewłaściwego? Co wtedy stało się z twoim wzrokiem? Przecież jest taki sam, jak wczoraj, a miesiąc temu.

Kiedy niechcący ręka z nożyczkami zsunęła się i zatrzasnął się klips na naczyniu? Dlaczego wczoraj, przedwczoraj, rok temu ten klips nie zsunął się? Może dlatego, że sześć dyżurów w dwa tygodnie to dużo? A w domu leży matka po udarze. Ale już przywykałeś się do tego, że w medycynie czas jest względny, a wszyscy bliscy od lat zajmują honorowe miejsce w Twojej pamięci.

Najstraszniejsze może być niezrozumienie, co dokładnie zrobiłeś źle, bo wtedy ryzyko powtórzenia się jest wysokie. Ile jeszcze książek trzeba przeczytać, szkoleń przejść i nocy nie spać, by tego uniknąć? Kto to może określić? I jak odgonić myśl, że istnieją jeszcze statystyki?

Straszna statystyka medyczna, bezdusznym głosem liczb, mówi, że na tysiąc porodów, operacji, zabiegów przypada trzy, pięć, dziesięć powikłań. Na całym świecie. Każdego dnia. Każdego miesiąca. Każdego roku. Musi istnieć czyjeś życie, czyjeś zdrowie, czyjaś tragedia. Tak czyjaś.

Co ma zrobić lekarz, gdy znajdzie się w tej statystyce? Stać przed konkretnymi ludźmi, którzy są zdruzgotani, i mówić: To ja. Wasz zabójca. Czy ktoś potrafi wyobrazić sobie taką sytuację? Gdy wokół tyle, mnóstwo nieszczęśliwych ludzi, a ty stoisz naprzeciwko A ty jesteś jedyną przyczyną ich nieopisanej rozpaczy. To ja. Zniszcz to.

Dlaczego, gdy lekarz popełni błąd raz, zapominają dziesiątki tysięcy razy, kiedy miał rację? Lekarze się mylą, bo są ludźmi. Bogowie się nie mylą. To ich świat, ich dzieło, ich statystyka. Im więcej pracuję, tym bardziej rozumiem, że jedynie wybrani mogą pojąć ich zamysł. My nie jesteśmy wybrani. Jesteśmy zwyczajni. Zwyczajni ludzie. Zwyczajni lekarze.