Ona dla mnie nie jest matką 🍎

Jadźka? Kto jej potrzebuje? Niech po prostu trafi do domu dziecka.
Tato, proszę, nie bądź taki surowy wymamrotała Zofia.
Ty współczujesz? Wtedy weź ją, jeśli naprawdę chcesz pomóc, przewracała oczami Małgorzata, zawiązując siatkę na włosy i zakładając fartuch. Idź już, mam pełne ręce roboty: gotować, czekać na męża po pracy i na wnuki z zajęć, a wszystkie garnki są puste. Wystarczy mi własnych!
Rozumiem. Ale mam już troje własnych dzieci, gdzie mam jeszcze miejsce dla Jadźki?
To o co chodzi? podsumowała Małgorzata, wypychając siostrzenicę na drzwi. Dom dziecka to jej miejsce, nie przytłaczajmy jej własnym chaosem.

***

Jadźka, o której nieustannie rozmawiali jej krewni Małgorzata i Zofia, straciła rodziców już w najwcześniejszym dzieciństwie, a później także dziadków, którzy opiekowali się nią do szóstego roku życia. Formalnie to sąd odebrał jej rodziców.

Moja matka zaczęła pić już w szkole, wspominała teraz trzydziestoletnia Jadźka swojej przyjaciółce Zosi. Dziadek i babcia, jej rodzice, obwiniali się za to, bo rozpuszczali córkę, pozwalali na wszystko. Nie chciała się uczyć, dostawała same dwójek. Po skończeniu dziewiątej klasy urodziła mnie przy tym samym pijanym chłopaku, Szymonie, mającym osiemnaście lat.
Straszne westchnęła Zosia, zaskoczona taką szczerością. Dotąd Jadźka nie otwierała przed nią drzwi swojego dzieciństwa.

Wychowywali mnie mama i tata ze strony matki. Po stronie ojca panowała cisza: rody alkoholików, nie wiem w którym pokoleniu. Dynastia wódki. Widzę, że ci to straszne, a ja przeżyłam to wszystko.
Zosia poczuła dreszcz.

Co się stało z twoimi dziadkami? Dlaczego tak wcześnie odeszli? dopytała.
Dziadek miał problemy z sercem, a babcia nie mogła żyć bez niego. Rok po jego śmierci zmarła, ciężko chorując. Moja matka była ich jedynym, najcenniejszym dzieckiem, więc ich rozpieszczała, ale i tak odszedli, zostawiając ich nerwy na wyczerpaniu. westchnęła Jadźka.

Co potem się z tobą stało? zapytała cicho Zosia.
Odsyłają do domu dziecka. Krewni odrzucili mnie, o czym dopiero później się dowiedziałam. W domu dziecka spędziłam trzy lata. Płakałam codziennie. Potem trafiłam do szkolnego internatu przy domu dziecka, ale nie potrafiłam się uczyć. Nie miałam żadnego przygotowania, a wszystkie dzieci były równie biedne ja była najgorsza. Pamiętam, jak nauczycielka matematyki wykrzywiła się na mnie, mówiąc, że dzieci pijących rodziców są głupie od urodzenia i tak też zostaną. To bolało. Jednak mój ojciec, jak się okazało, nie zapomniał o mnie. Te trzy lata poświęcił na odzyskanie praw rodzicielskich uśmiechnęła się gorąco.

Czy naprawdę mu to nie było obojętne? zdziwiła się Zosia.
Wyobraź sobie, że nie!

Ojciec Jadźki, Szymon, najpierw rzucił alkohol. Stało się to nagle, w momencie, gdy stał się właścicielem zrujnowanego domku na wsi po tym, jak jego matka zginęła w trakcie pijackiej kłótni. Pewnego poranka, po rozbójnym wieczorze, nagle uświadomił sobie, że jego życie jest bezwartościowe i nie może tak dalej trwać.

W alkoholowym zaćmieniu ujrzał niedawno zmarłą matkę, której nie pogrzebał, bo nie miał na to pieniędzy. Napisał odwołanie, oddając państwu obowiązek załatwienia sprawy, ale tego samego dnia upił się po raz kolejny miał na to gotówkę. W śnie matka spojrzała na niego gniewnie i groziła, że nie wybaczy mu tego, jak ją potraktował, i że zapewni, że pogrzebią go jak psa, gdy przyjdzie jego pora. Jej słowa były jak zaklęcie; wątroba Szymona już podupadała.

Spotkamy się wkrótce! A wtedy odwetę, mój synu, ryknęła matka w snach, przypominając czarownicę z bajek siwą, nieuczesaną, bez zębów, w czarnych łachmany.

Szymon otworzył oczy, podskoczył z łóżka, a pokój zakręcił się w podniecającym wirze. Usiadł ponownie, ocierając oczy, próbując wypędzić przed sobą obraz matki. Nagle przypomniał sobie o córce.

Jadźka Jadźka, Jadźka Mam powód do życia! Nie dosięgniesz mnie, stara czarownico! To dlatego zacząłem pić! wykrzyczał w pustkę. To ty podałaś mi alkohol, kiedy miałem dwanaście lat Pamiętam, że zaproponowałaś mi podnieść ojca, a ja poszedłem w otchłań. Zniszczyłaś niewinną duszę dziecka

Szymon zapłakał gorzkimi łzami, a potem, po chwili rozgoryczenia, postanowił na dobre zerwać z butelką. Stary koledzy drwili z niego, nie wierzyli, wciągali go z powrotem w ten sam krąg, ale on nie poddał się. Miał plan.

Mam zaledwie dwadzieścia pięć lat! Przed mną całe życie! Wyleczę się i przyprowadzę Jadźkę z powrotem! wykrzyczał przyjaciołom i wyrzucał ich z domu.

Znalazł pracę, odkładał złotówki i sam odnowił zrujnowany domek. Zebrał wszystkie niezbędne dokumenty i wytoczył sprawę w sądzie o przywrócenie praw rodzicielskich. Poszedł też do Niny, swojej byłej ukochanej, i zaproponował, by zaczęli od nowa, rzucili picie i wychowywali razem córkę. Nina odmówiła, odesłała go w dalekie strony, mówiąc, że nie ma szans, bo wciąż lubiła pijacki zgiełk.

Kiedy ojciec przyjechał po mnie, nie mogłam uwierzyć w swoje szczęście, wspominała Jadźka, a łzy zaszły w jej oczach. Myślałam, że spędzę resztę życia w domu dziecka, jak w więzieniu na dożywocie

Biedna, nieszczęśliwa dziewczynka! powiedziała Zosia, również łzami w oczach.

Od tego dnia moje życie zmieniło się diametralnie. Tata bardzo się starał, opieka odwiedzała nas regularnie, nie było co krytykować. Bałam się surowych ciotek i byłam przekonana, że znowu wrócą mnie do domu dziecka. Teraz, patrząc wstecz, podziwiam ojca. Był młody, prosty człowiek, bez wykształcenia i wsparcia rodziców, a jednak wykazał się niezwykłą determinacją, odwracając losy i dając mi szczęście.

Gdy Jadźka była w dziewiątej klasie, Szymon zatroszczył się o zakup mieszkania w mieście i opuszczenie wsi, w której trzymał bolesne wspomnienia. Chciał, by córka ukończyła liceum i potem studia, a nie jedynie dziewięcioletnią szkołę w wiosce. Sprzedał odnowiony domek i włożył część oszczędności z pracy w nowym magazynie przy mieście, który niedawno powstał i zapewnił zatrudnienie wielu mieszkańcom.

Nina, matka Jadźki, nadal piła i włóczyła się od jednego kochanka do drugiego. Jadźka wstydziła się jej, a czasem bała się wyjść z domu, bo na drodze mogła spotkać matkę, którą cicho nienawidziła.

Mieszkali w jednej kawalerce w mieście. Szymon rozdzielił przestrzeń tak, że oboje mieli swoje pokoje. Żyli lepiej niż przedtem.

Jadźka poszła do dziesiątej klasy w nowej szkole, gdzie nikt nie znał jej przeszłości ani alkoholowej matki, której obraz wciąż przyprawiał ją o mdłości. Matka potrafiła godzinami leżeć w brudnej kałuży, chrapać na podwórku i wyciągać brudne ręce do przechodniów, żebrząc o pieniądze na alkohol, których już nikt jej nie dawał.

To była zagadka. Skąd brała te pieniądze? mówiła Jadźka Zosi, machając rękoma. Ona nie była dla mnie niczym, ale wstydziłam się do łez, jakby to była moja wina.
To już nie jest twoja sprawa, odpowiedziała Zosia. Co cię dręczy?
Nie ma mnie w tym nic, westchnęła Jadźka. To obrzydliwe.

W wieku dwudziestu pięciu lat Jadźka straciła ojca.

Pewnie to skutki dawnych nadużyć, wyjaśniała Zosi. Lekarz mówił o sercu, ale nie rozumiałam. Wszystko stało się nagle, i zostałam sama.
Przykro mi, szepnęła Zosia. Dlaczego dopiero teraz mówisz?
Bo nie mogłam dłużej milczeć.
Kto?
Oni, wymówiła Jadźka tajemniczo. Dzwonią, piszą. Zablokowałam ich, ale wciąż wracają z innych numerów.
Kto to?
Krewni ze strony matki, której nie mam. Olga, jej mąż, ciotka Małgorzata, jej córka wielu ludzi. machnęła ręką.
I czego chcą?
Jadźka milczała, po czym cicho odpowiedziała:

Miesiąc temu matka dopiła się do udaru. Leży, tylko oczy wirują. Nie może się ruszyć, nie je, nie mówi tylko leży.

Skąd o tym wiesz? zapytała Zosia.
Utrzymywałam kontakt z Olgą i ciotką Małgorzatą od czasów babci. Mała wioska, kiedy wróciłam od ojca, przyjeżdżali z prezentami, pytali o moje sprawy. Z szacunku i pamięci o babci dbaliśmy o nich, a kiedy babcia chora, pomagaliśmy i grzebaliśmy ją. Znamy też ich miejski adres, nie ukrywaliśmy go przed ojcem. Przy pogrzebie ojca przyjechali i trochę pomogli pieniądzmi. Teraz matka leży w ich rękach, ciężko chora, nikt nie chce się nią opiekować, więc chcą ją wrzucić mnie.
Co za koszmar! Ale ona nie jest twoją matką! Nie ma praw rodzicielskich! Niech idą w las! wykrzyknęła Zosia.
Nie idą! Ciągle dzwonią, wysyłają filmy, na których matka leży bezradna, wirując oczami To straszne. Całą noc nie mogłam zasnąć, widziałam jej skrzywioną twarz.
Nie oglądaj tych filmów! Usuń, zgnieć, zapomnij! podgrzała Zosia.
Myślę, że przeprowadzę się. Wczoraj przeglądałam oferty mieszkań w sąsiednim mieście, tam nie znajdą mnie, nie podam im adresu, zmienię numer. Do pracy dojadę pociągiem, powiedziała cicho Jadźka.
Jesteś silna, dam radę, zapewniła Zosia, obejmując przyjaciółkę. Będę tęsknić.
Będę blisko, uśmiechnęła się Jadźka. Mam dość tego wszystkiego! Oni tłamszą mnie litością, wołają o współczucie. Za ojca oddałabym wszystko, by żył. On zasługuje na podziw. A ona to nie człowiek, to zwierzę. Nie chce mieć z nią nic wspólnego. Nie jest moją matką.

***

Było wczesne rano. Jadźka stała na peronie, czekając na pociąg do pracy. Przeprowadziła się tak, jak planowała. Mieszkanie jednopokojowe, choć nie podzielone na dwa małe pomieszczenia, które ojciec kiedyś wydzielił, wydawało się jej ogromne.

Młoda kobieta cieszyła się nowym miejscem. Najważniejsze w końcu uwolniła się od przeszłości, która nie chciała jej puścić. Czasem myślała o matce, czy żyje? Odrzucała te myśli, wiedząc, że nawet to małe niepokojenie nie zasługuje na uwagę matki.

Jadźka zerwała kontakt z ciotką Małgorzatą i Olgą, nie wiedząc, że dobroczynni krewni, niedawno lamentujący i wywierający presję, po utracie z nią kontaktu, zjednoczyli siły, by (nie bez trudu) skierować Ninę do państwowego internatu i zapomnieć o niej na zawsze. Tam, leżąc bez ruchu na państwowym łóżku, Nina miała mnóstwo czasu, by rozmyślać o swoim życiu.