Zajmij się babcią, to dla ciebie żaden problem!

Zajmiesz się babcią, nie będzie ci to trudne, prawda? zaczęła Wiktoria, kładąc rękę na ramieniu Nadzia. Mama już nie jest taka jak kiedyś. Wiek, demencja, pamięć podcina się. Lekarze mówią, że potrzebuje stałej opieki. Chciałabym zrobić to sama, ale mam pracę, sprawy A ty jesteś w domu, pracujesz zdalnie. Nie będzie ci to trapić?

Nadzia ściśnęła wargi. Rzeczywiście pracowała z domu, przekładała dokumenty, od czasu do czasu prowadziła konsultacje online. Harmonogram był elastyczny, lecz nie oznaczało to, że czasu miałaby pod dostatkiem.

Wiktorio, nie wiem, co mam zrobić powiedziała ostrożnie Nadzia. Nigdy nie miałam do czynienia z taką sytuacją. Może lepiej zatrudnić opiekunkę? Albo wysłać ją do domu opieki, tam są specjaliści

Teściowa podskoczyła na miejscu, oczy zapłonęły gniewem.

Do domu opieki?! Jak możesz tak mówić! To moja mama! Nie oddam jej do jakiejś placówki, gdzie nikt nie będzie się nią troszczył. To obcy ludzie! My jesteśmy rodziną.

Nadzia spojrzała na Olka, szukając wsparcia, lecz mąż nie podniósł nawet głowy.

Nadzia, nie jest to wielka sprawa w końcu odezwał się Olek, nie odrywając się od telefonu. Rano wpadnij, wieczorem wpadnij. Nakarm, pomóż trochę. To nic skomplikowanego, dasz radę.

Nadzia westchnęła. Dyskusja była bezcelowa. Poza tym mieszkali w mieszkaniu Wiktorii, która hojnie przyjęła młode małżeństwo po ślubie, dopóki nie zgromadzą własnych pieniędzy. Odmówić w takiej sytuacji wydawało się niegrzeczne.

Dobrze powiedziała cicho. Spróbuję.

Wiktoria rozpromieniła się. Podniosła się, podeszła do stołu i mocno przytuliła synową.

Dziękuję, córeczko. Nie wiesz, jak bardzo mi pomagasz. Dam ci klucze, zapiszę adres. Mama mieszka niedaleko, piętnaście minut pieszo. Tylko, Nadzia, ona czasem bywa wiesz, nerwowa. Nie przejmuj się, jeśli powie coś nie tak. Zgoda?

Nadzia skinęła głową. Wydawało jej się, że da radę. Co może być trudnego w opiece nad starszą kobietą?

Rano, już po śniadaniu, odpowiedź przyszła szybko.

Mieszkanie Zofii Kowalskiej znajdowało się w starej kamienicy z podniszczonymi ścianami i skrzypiącymi schodami. Nadzia podeszła na trzecie piętro, zapukała i zatrzymała oddech, czekając na odpowiedź. Wewnątrz najpierw coś hałasowało, potem usłyszały się rozchylające się kroki i kliknięcie zamka.

Drzwi otworzyły się szeroko, a na progu stanęła skulona staruszka w zużytym szlafroku. Zofia patrzyła na Nadię matowymi oczami.

Czego chcesz? zapytała chrapliwie.

Dzień dobry, Zofio. Nazywam się Nadzia, jestem żoną Olka. Wiktoria poprosiła, żebym ci pomogła. Czy mogę wejść?

Starsza zarechotała, ale odsunęła się na bok. Nadzia weszła do przedpokoju i ledwo nie udusiła się od zapachu. Mieszanka wilgoci, leków i czegoś kwaśnego wypełniła powietrze. W mieszkaniu panował bałagan: na podłodze leżały gazety, podarte kapcie, na stoliku przy lustrze sterty pojemników z tabletkami, a z kuchni dochodził zapach spalonego.

Co chcesz na śniadanie? Przygotuję. zwróciła się Nadzia do staruszki.

Zofia ryknęła:

Nie potrzebuję nic! Kto cię zatrudnił? Walentyna? Znowu ten szpieg!

Nadzia była zdezorientowana. Szpieg?

Chcę tylko pomóc zaczęła.

Pomóc! parodiowała staruszka. Wszystko to jedna wielka gra. Udajecie troskę, a jedyne, co czekacie, to kiedy mnie nie będzie, żeby przejąć mieszkanie!

Słowa Zofii przebiły Nadię tak, że nie mogła się już bronić. Milcząco podeszła do kuchni, włączyła czajnik i zaczęła szukać jedzenia. W lodówce znalazła jajka, trochę kiełbasy i wyschnięty chleb. Nic wielkiego, dało się zrobić jajecznicę.

Gdy gotowała, Zofia usiadła na stołku przy drzwiach i zaczęła jęczeć nieprzerwanie.

Zawsze spóźnialiście się. Wczoraj Walentyna obiecała przyjść, nie pojawiła się. Kłamczuch. Ty też taka. Chcesz mnie najedzać, a potem powiesz, że nic nie zostało.

Nadzia milczała, przewracając jajka na patelni, starając się nie zwracać uwagi na oskarżenia.

Gdy śniadanie było gotowe, położyła talerz przed Zofią. Staruszka spojrzała na jajecznicę, spróbowała, zmarszczyła brwi i odsunęła talerz.

Niesmaczne. Przesolone. Co, nie potrafisz gotować?

Nadzia przycisnęła wargi. Spróbowała jajecznicę sama sól była idealna.

Zofio, musisz coś zjeść, inaczej nie będziesz mogła przyjmować leków.

Nie dawaj mi rad! Sama wiem, kiedy mam jeść!

Starsza wstała, tupiąc w kapciach, wpadła do pokoju i zatrzasnęła drzwi. Nadzia została przy kuchni, patrząc na nieporuszony talerz. W sercu rosło zirytowanie, lecz ją powstrzymała. Dzień dopiero się zaczynał.

Wieczorem, gdy Nadzia znów pojawiła się u Zofii, sytuacja się powtórzyła. Staruszka odmawiała kolacji, nie chciała brać leków i zarzucała Nadii kradzież własności. Nadzia namawiała, tłumaczyła, lecz nic nie zmieniało się. Pod koniec dnia głowa bolała od napięcia.

W domu Olek spotkał ją w kuchni.

Jak tam? rzucił niefrasobliwie.

Ciężko przyznała, siadując na krześle. Twoja babcia jest naprawdę trudna. Krzyczy, obraża, nic nie je.

Olek wzruszył ramionami.

To wiek. Mama zawsze tak mówiła. Wytrzymaj, Nadzia. To nie będzie wiecznie.

Nadzia chciała zapytać, co ma na myśli, mówiąc nie będzie wiecznie, ale milczała. Olek odszedł do swojego pokoju, zamykając drzwi.

Tak minął tydzień, potem kolejny. Nadzia chodziła do Zofii dwa razy dziennie, gotowała, sprzątała, starała się utrzymać choć odrobinę porządku. Praca w biurze zostawała na wieczór, kiedy sił brakowało. Pracowała przy tłumaczeniach do północy, a rano znów ruszała w stronę mieszkania.

Zofia nie stawała się łagodniejsza. Przeciwnie codziennie krytykowała: jedzenie za zimne, za gorące, głos za głośny, za cichy. Rzucała przedmioty, krzyczała, nazywała synową leniwą i łapczywą. Nadzia ściskała pięści i milczała. Cierpliwość jednak nie jest nieskończona.

Miesiąc później Zofia zachorowała poważnie. Przestała wstawać z łóżka, prawie nie jadła, jedynie leżała i narzekała na ból. Nadzia wezwała lekarza, który przeprowadził badanie, wypisał nowe leki i stwierdził poważny stan.

Wieczorem Nadzia wróciła do domu i upadła na kanapę. Była tak wyczerpana, że nie mogła nawet płakać. Po prostu leżała, wpatrzona w jedną plamę na suficie.

Wiktoria następnego dnia zapytała:

Nadzia, jak tam mama?

Źle jej zmęczona odpowiedziała Nadzia. Lekarz mówi, że potrzebna jest stała opieka. Nie dam rady, Wiktorio. Jestem wyczerpana. Muszę pracować, potrzebuję odpoczynku. Nie daję rady.

Głos teściowej stał się lodowaty.

Czyli odmawiasz? zapytała.

Nie odmawiam, proszę o pomoc. Zatrudnijmy opiekunkę lub

Zatrudnimy opiekunkę! przerwała Wiktoria. Za co? Myślisz, że mam pieniądze? Poza tym to twoja obowiązek, Nadzia. Wprowadziliśmy cię pod dach, daliśmy dach nad głową. Pokaż choć odrobinę wdzięczności!

Nadzia zaciśnięła pięści.

Wiktorio, miesiąc opiekowałam się twoją mamą. Gotowałam, sprzątałam, znosiłam obelgi. Pracowałam nocami, żeby wszystko zdążyć. Nie mogę już dłużej.

Nie możesz? To zjedź stąd. Na cztery strony. Nie może ona! Olek, słyszysz?

Olek stał w drzwiach, ręce skrzyżowane, twarz niewyrażająca emocji.

Nadzia, mama ma rację powiedział spokojnie. Powinnaś pomagać rodzinie. Jesteś kobietą, a my musimy być wdzięczni mamie za to, że mieszkamy w tym domu.

Nadzia wstała. Oddech stał się lżejszy.

Dobrze powiedziała spokojnie. Rozumiem wszystko.

Wiktoria uniosła brwi, a Olek mrugnął, nie wierząc w to, co usłyszał.

Nadzia, co robisz? Dokąd idziesz? zapytał zdezorientowany.

Jednak Nadzia już ruszyła w stronę sypialni. Wzięła torbę i zaczęła pakować rzeczy: odzież, dokumenty, laptop. Większość rzeczy zostawiła u rodziców, kiedy przeprowadzała się do Olka. Zabrała to, co było niezbędne.

Olek podążył za nią, patrząc, jak pakują się jej rzeczy. Najpierw pojawiło się zamieszanie, potem irytacja.

Nadzia, przestań. Nie możesz wyjść.

Mogę odpowiedziała krótko, zapinając torbę. Dokąd? Do rodziców? Potem znajdę mieszkanie. Rozwód. Nie mamy co dzielić, to nie nasze mieszkanie.

Olek otworzył usta, ale nic nie powiedział. Nadzia przeszła obok niego i ruszyła w stronę wyjścia. Wiktoria stała w korytarzu, blada i zaskoczona.

Nadzia, dokąd idziesz?

Wyprowadzam się. Dziękuję za gościnę.

Wyszła z mieszkania, wzięła głęboki oddech i uśmiechnęła się. Ulga przytłoczyła ją niczym fala.

Rozwód został załatwiony szybko. Olek nie sprzeciwił się, nie przybył na rozprawę. Nadzia otrzymała zaświadczenie o rozwiązaniu małżeństwa, schowała je do szuflady i nie myślała już o byłym mężu.

Zamieszkała w małym kawaliku jednopokojowym i zaczęła żyć dla siebie. Spokojnie, rytmicznie, bez krzyków, bez obrażania i nieustannego napięcia. Rok minął niepostrzeżenie.

Pewnego dnia Nadzia spotkała się ze swoją przyjaciółką Martą w kawiarni. Rozmawiały o pracy, planach na lato, gdy nagle Marta powiedziała:

Słyszałaś, co stało się z mamą twojej byłej teściowej?

Nadzia spojrzała znad filiżanki herbaty.

Nie, co?

Zmarła trzy miesiące temu. Po śmierci Wiktoria wywołała zamieszanie w całej okolicy. Okazało się, że babcia zostawiła mieszkanie dalszemu krewnemu kuzynce. Wiktoria próbowała walczyć w sądzie, udowadniając, że matka była niepoczytalna, ale na nic się to zdało. Testament sporządzono pięć lat temu, kiedy Zofia była jeszcze przytomna.

Nadzia zamarła.

Mieszkanie oddała dalszemu krewnemu?

Marta przytaknęła.

Tak. Wiktoria liczyła, że dostanie to mieszkanie, dlatego tak nalegała, by matka zostawała w domu, a nie w domu opieki. Chciała pokazać, że się o nią troszczy, by nie było roszczeń. A tak wyszło.

W jej wnętrzu rozgrzało się przyjemne, ciężkie uczucie. Wszystko wskazywało na to, że Wiktoria wykorzystywała Nadię, by zdobyć mieszkanie babci. Nie dbała o staruszkę, lecz o spadek. A Nadzia miała być darmową opiekunką, by teściowa mogła udawać kochającą córkę.

Ale nie tak się stało.

Nadzia, dlaczego się uśmiechasz? zapytała zdziwiona Marta.

Nic. Po prostu sprawiedliwość zwyciężyła.

Marta mrugnęła.

No tak. Wiktoria teraz jest zgorzkniała jak diabeł. Mówią, że Olek wciąż z nią mieszka, nigdy się nie wyprowadził. Pracuje gdzieś, ale pieniędzy zawsze brakuje. Życie po prostu nie gra jej w rękę.

Nadzia wypiła herbatę i wstała.

Marta, idziemy do kawiarni? Chcę kupić ciasto, szampana i dobrą kawę. Najlepszą.

Marta roześmiała się.

Coś świętujemy?

Tak przyznała Nadzia. Świętuję, że życie potrafi być nieprzewidywalne.

Po chwili wyszły z kawiarni i ruszyły w dół ulicy. Nadzia szła lekko, niemal unosiła się. Może była złym człowiekiem, że cieszyła się cudzym nieszczęściem, ale Wiktoria chciała ją wykorzystać, wyczerpać, a potem wyrzucić. Życie ukarało dawną teściową. Mieszkanie nie trafiło do niej. Syn został przy niej, ale to nie przyniosło szczęściaNadzia zrozumiała, że prawdziwą wartość życia stanowią własny spokój i uczciwość, a nie cudze manipulacje i obietnice.