Danka – Tajemnice i Pasje Polskiego Lata

Jaka to wnuczka, panie Wacławie Dąbrowski, czarnooka i białozębna.
Kogoś takiego? Czy nie twoją?

Aż nie moja! To właśnie moja, panie panie, taka raz na pokolenie się zjawi, a tyle lat minęło syna mojego Arkadiusza wnuka, a ja już będę prawnuką.

Ale panie Wacławie, wszyscy u was są białowłosi Znam was wszystkich Ewsiaków, byliście przy moim dziadzie w jego służbie wasi przodkowie wiarą i prawdą służyli

Byliśmy, panie, a skądśmy się tak wzięli? Służyliśmy, mój pradziad był rozkazywaczem, a dziad i ojciec toż to.

Synowie wzięli się do miasta: Janek został wózkarzem przy szlacheckiej pani, dobrej, bogatej pani, co już dzieci i wnuki miał.

Szymon rozkazywacz w sklepie, też nieźle żyje, planuje własny interes otworzyć.

Arkadiusz, dziad Anusi, w wojsku, do stopnia dochodził, nagrody ma, książę Jacek go wielce chwalił, przy sobie zostawił, dużo mu pomógł.

Żyje spokojnie Arkadiusz, gospodarstwo trzyma mocno.

Syn poślubił Antoniego, na dobrą dziewczynę, taką Anusię, i przyniósł jej dziecko radość dla wszystkich.

Dziewczyny w naszym rodzie rzadko, panie, przeważają synowie, a jak się urodzi dziewczynka, to od razu jak Anusia będzie

Tak to jest, panie

Stoi stary Ewsiak, siatki rozkłada, obok kręci się czarnooka dziewczynka, zgrabne maleńkie paluszki, piękność nieznana, nie dziecko, a cud.

Obok stoi młody pan, Sergiusz Szymonowicz, nie może odciągnąć oczu od Anusi.

Aniu, wyjdziesz za mnie?

Ja jeszcze mała, panie

Oczywiście mała, kiedy urośniesz, pójdziemy?

Jak ja urośnę, pan już będzie stary. Co pan mi? Ja młodego wybiorę.

I kogo? Już kogoś znalazła?

Nieeeee, jeszcze nie czas, babcia Danka mówi, że zrozumiem, kiedy przyjdzie

Młodsza dziewczyna rozmyśla, oczy ma poważne.

Babcia Danka? Wacławie, nie rozumiem. A kto to Danka? Przecież żona Arkadiusza jest z naszej wioski, to nie jest?

Ech, panie nie słuchaj jej, gada jak wąszek, jeszcze dziecko

Panie, mogę z Burekiem pobawić? dziewczynka od razu stała się małym dzieckiem, pobiegła ścieżką nad rzeką, goniąc za krótkim boksem, z myśliwskim psem pana, Burekiem.

Skąd ona zna imię psa, panie Wacławie?

Nie wiem, może pan go upuścił, albo ktoś

Przyniosłem go dopiero dziś

Panie, jesteś mądry, nie wymyślaj rzeczy, które nie istnieją, a ona

Dziewczynka wesoło biegała brzegiem rzeki, a przy niej węszył uszaty spaniel.

Ta historia tak podziałała na serce Sergiusza, młodego człowieka, co jak wszyscy w tym wieku lubił mistycyzm, pisał wiersze i był ciekawy świata.

Jesienią spotkali się z Anią, która szła z dziadkiem po grzyby, a Sergiusz z Burekiem na spacer.

Szła sobie młoda pani, recytując wiersze pod nosem, a Burek, który kiedyś kręcił się przy nóżkach pana, nagle pobiegł przed siebie, przyciskając uszy.

Burek, Bureczku usłyszał Sergiusz dziecięcy głosik.

Przeszedł ścieżką i zobaczył psa leżącego na plecach, machającego łapami przed dziewczynką, co pochylała się nad nim.

Dzień dobry, Aniu.

Dzień dobry, panie Sergiuszu

Jesteś sama?

Nie, mój dziadek grzyby zbiera.

Poszli razem w stronę domu dziadka.

No więc, Aniu, nie zmieniłaś zdania? Może zgodzisz się wyjść za mnie?

Nie, panie, inna przeznaczenie czeka. Na obczyźnie musisz żyć, tam znajdziesz los, a ja

Co?

Tak, że będziesz tęsknić za Polską i za mną.

Jakie to pasjonujące!

To nie ja, to babcia Danka mówi

Kto to jest ta Danka?

Szukaj w przeszłości, panie.

Wtedy Wacław Dąbrowski spytał starego, siedzącego na pniu:

Dlaczego u was tak rodzą się dziewczyny jak Ania?

Bo kiedyś, dawno, przy naszej granicy osiedlił się obóz Cyganów, śpiewali, tańczyli, grali.

Mieszczanin tam mieszkał, kochał Cyganów, miał pieniądze i wiódł ich do swego domu.

Jedna z Cyganek, mała dziewczyna, piękna, nieziemska uroda, oczy figlarne, usta czerwone, zęby jak perły, włosy w kłębach pod jaskrawą chustą.

Gdy zaczęła tańczyć, wiry wokół się wznosiły, a śpiewając, ludzie płakali ze wzruszenia.

Nazwali ją Czarodziejka, choć już od urodzenia była taka.

Mieszczanin wpadł w zauroczenie, podszedł do jej ojca i rzekł:

Daj mi ją albo sprzedaj.

Co ty, panie? odpowiedział starszy Cygan nie sprzedam niczyjej córki, niech sama przyjdzie, a nie przymuszę.

Czarodziejka zaśmiała się głośno i rzekła:

Nie przyjmuję panów, którzy chcą mnie sprzedać

Mieszczanin, aż po kolana w szale, podszedł, chwycił ją za spódnicę i chciał pocałować.

Rzucił pieniądze na boki, obiecał królewską suknię, złotą furankę, wóz z kołami ze złota

Po co mi to, panie? odparła. Ja już jestem królową stepów, nie potrzebuję pałacu i sukni.

Weź ze mną, zamieszkasz w dworze, będziesz nosić królewskie suknie, będziesz jeździć złotą bryczką

Nie, panie! Nie chcę klatki ze złota, nie chcę stracić wolności.

Mieszczanin się wścieka, woła żołnierzy, oskarża Cyganów o kradzież koni.

Z głośnym krzykiem i hałasem, Cyganie w jednej nocy uciekli, a pan szaleje.

W pogoni za nimi przybyły oddziały, a on chciał wymienić ludzi na Czarodziejkę.

Wtedy pojawiła się dziewczyna, kazała wypuścić Cyganów, sama ruszyła w drogę, śpiewając piosenkę.

Starsi opowiadali, że po niej leciały ptaki w stadach, aż dotarły do dworu, a ona spojrzała na pana, mrugnęła i rzekła:

Ostrzegałam cię, panie, że przyjdzie nieszczęście, bo związałeś się ze mną. Stracisz to, co najcenniejsze.

Pan nie słuchał.

Wkrótce zorganizował bal, rzucał pieniądze, zapraszał poety i malarzy, poświęcał im poezję na cześć Czarodziejki.

Kiedy bal zakończył się, zapytał ją:

Kiedy zostaniesz moją żoną?

Jeszcze nie czas, panie, a już mnie rozbawiłeś.

Czarodziejka rozdała wolnym chłopom pieniądze, rzucała je wszędzie, aż sam cesarz przybył, ale pan odrzucał go.

Pewnego dnia przyjechał jego nieślubny syn, Włodzimierz, by pomóc ojcu odnaleźć właściwą drogę.

Czas nadszedł, rzekła Czarodziejka, i po dwóch tygodniach odjechała w step, a Włodzimierz poszedł za nią.

Gdy już jej nie było, pan zrozumiał, że stracił najcenniejszy skarb własną duszę.

Nie odchodź, błagał szalony.

Nie, panie, ostrzegałam cię, że zabiorę to, co najdroższe.

Daj mi syna, to jedyne, co mam.

Nie mam go, panie, idzie po własnej drodze, kocha mnie sam

Odszli nocą w step, gdzie ogniska Cyganów płonęły, a chaty stały wśród gwiazd.

Co się stało z panem Wacławem Dąbrowskim?

Szaleje, jego pradziadek był sąsiadem, opiekował się nim.

Po latach pojawił się Włodzimierz, z synkiem i małą ciemną dziewczynką dziećmi od tej Czarodziejki.

Twój pradziad, Sergiusz Szymonowicz, przyjął wtedy mojego pradziadka Włodzimierza, uczynił go rozkazywaczem i pomógł dzieciom.

Tak się zakorzeniliśmy u was, panie

Co się stało z Czarodziejką? zapytał niecierpliwie Sergiusz dlaczego wrócił tylko Włodzimierz, a nie ona?

Kto wie? Mówią, że umarła a może znalazła innego, Cygana

To nieprawda, nie znalazła nikogo przerwał Ania była kochana przez męża, miał moc, którą ona ujarzmiła, więc nie mogła odejść.

Stary milczy, nie czyta wnuczce.

Raz na pokolenie pojawia się dziewczyna z mocą Czarodziejki, choć nie tak wielką, a Anusia dostaje od babci pełny zapas.

Po kilku latach Sergiusz i Ania zniknęli, ale on odnalazł akta, że ziemie na wschód od jego majątku należą do Jankego.

Starsi umarli, Sergiusz zapałował nowymi pomysłami.

W kraju nadeszły zmiany, nie takie, jak chciał.

Zatrzymano go i towarzyszy w dawnej posiadłości, zostawiono ich pod rozkazu wielkiego oficeru.

Sergiuszu Szymonowiczu, panie usłyszał nocą dziewczęcy głos przy oknie, piękność nieskazliwą w świetle księżyca przyjdź, mamy pół godziny, potem strażnicy się obudzą.

Wydostał się z towarzyszami, podążył za dziewczyną.

Zaprowadziła ich do jaskiń, o których nie słyszał.

Mój lud tu od wieków się kryje, nie bójcie się pomogę wam.

Aniu? Ania jaką się stałaś?

Co pan, spodobał się? uśmiechnęła się dorosła.

Podoba, Aniu

Pamiętaj legendę rodzinną

Pomogła im uciec do portu, połączyła się z potrzebnymi ludźmi i wyjechała za granicę.

Aniu, jedź ze mną, stałaś się dla mnie więcej niż znajoma.

Nie mogę, panie to nie mój los. Jedź sobie, niech ci życie będzie długie.

Aniu, jedź, po prostu jak mała siostra, proszę.

Nie, Sergiuszu muszę tu pozostać i iść swoją drogą, żegnaj.

W wygnaniu narysował na pamięć ołówkiem wizerunek Ani i pokazał malarzowi, który namalował portret.

Wziął ślub, kochał żonę, ale w sercu nosił obraz Ani, kochał ją czystą, nieskażoną miłością.

Wszyscy myśleli, że to zwykła dziewczyna, dopiero gdy Sergiusz stał się starcem, odkryto tajemnicę obrazu.

Ania przeżyła długie lata, wyszła za wielkiego urzędnika, którego przybycia oczekiwano w noc, kiedy pomogła Sergiuszowi uciec.

W latach represji jej mąż zginął, potem został zrehabilitowany, a dzieci dorosły trzech synów i córka.

Ania nie doczekała się starości, zobaczyła jedynie pierwszego wnuka.

Kiedy tej wnuczki córka się urodziła, wszyscy zdumieni byli podobieństwem do prababci.

Panie Nikolaju, skąd ma pani Anielkę taką, jesteście wszyscy jasni, a ona nie jest z naszego rodu? pytał sąsiad z działki.

Nasza, nasza zaśmiał się Nikolaj jeszcze bardziej nasza.

Anielko, a jak twoja lalka się nazywa, cyganka? Patrz, ma kolczyki na szyi.

To nie kolczyki, to monety odpowiedziała dziewczynka czarnymi, przejrzystymi oczami, nazywa się Danka.