Porzucona lalka: Opowieść zagubionego dzieciństwa

Barbara Antonik weszła do klatki schodowej, w której mieszkała rodzina jej syna, rozpraszając się radością, jakby wpadła właśnie w wir kolorowych chmur. Miała przy sobie półmetrową pudło, oplecione różowym jedwabiem, z wielkim, puchatym kokardą, które miało być niespodzianką dla ukochanej wnuczki małej, błyszczącej gwiazdki.

Nie szczędziła sił, czasu ani złotówek. Rozkręciła własną małą operację specjalną. Wyruszyła do Łodzi, do mistrza, który specjalizował się w odnawianiu starych lalek. Tam uszyła własnoręcznie błękitną sukienkę i czapeczkę z tiulu, dodała filcowy płaszczyk, wełniane kożuchy, szalik z czapką, delikatne koronkowe podwiązki i małą koszulkę, a także kolejną sukienkę w groszki. Wszystko własnoręcznie, tak jak kiedyś w szóstych latach sześćdziesiątych, gdy jako mała, biedna dziewczynka dostała swoją jedyną piękną zabawkę lalkę Natalię. To wspomnienie przywróciło jej w sercu ciepło i chęć ożywienia tej historii.

Ojej zauważyła jej synowa Halina, skąd wzięłaś ten rarytas?

To jedyna, jaką kiedykolwiek miałam! odpowiedziała Barbara, nie zwracając uwagi na zdziwienie w oczach Haliny. Pojechałam po nią do siostry, która zostawiła ją w domu rodzinnym. Wszystko w naszej rodzinie rodzi się chłopcom, więc nie miałam nikogo, kto by mi pomógł. Lalka leżała lata w kartonie z połamanym nóżkiem Płakałam, kiedy nóżka się złamała! Ale teraz wygląda jak nowa, lepsza! Restaurator czary wyczarował!

Wnuczka Zuzanna podskakiwała, krzycząc:

Babciu, daj, daj!

Podoba ci się? zapytała Barbara.

Ładna Ależ to sukienka! Ja też taką chcę!

Chcesz, żebym uszyła ci taką, abyśmy były prawie takie same?

Mamo, kto nosi dziś takie radzieckie stroje? wtrącił brat Michał.

Cicho, tata! Chcę! z zachwytem patrzyła Zuzanna.

Będzie twoja, gwiazdko, wszystko będzie! zapewniła babcia. Nawiastek, mała, nazywa się Natalia.

Hej, to złe imię! protestowała Zuzanna. Będę ją nazywać Chelsea!

Ale to imię dla psa! zawołała Halina.

Nie, to z kreskówki! upierała się Zuzanna, stukając nóżką w lalkę. Nagle oczy lalki, niebieskie jak niebo, rozbłysły.

Halina, w przeciwieństwie do synowej, wyraziła szczerą fascynację:

Miałam kiedyś prawie taką w dzieciństwie! Ciało było miękkie, wypchanie. Daj mi ją na chwilę

Zuzanna niechętnie przekazała lalkę drugiej babci i przyglądała się, jak obracają jej prezent.

O piękności! kontynuowała Halina, podkreślając rumieńce i krystaliczne oczy. To jakby patrzeć w pierwsze wiosenne promienie! A sukienka… przyrzucona tak starannie! W dzieciństwie miałam dokładnie taką niebieską sukienkę!

Szyłam według radzieckich wzorów wyjaśniła Barbara, lekko się rumieniąc.

Co? Ty sama? I resztę ubrań? zdumiała się Halina. Ale to cudowne!

To wspaniała rzeczka, przyznaje teść, gładząc wąsy jak wypieczone zboże.

Barbara, nieprzyzwyczajona do takiej uwagi, machnęła ręką, a na policzkach pojawiły się rubinowe plamki, które konkurowały z blaskiem lalki Chelsea. Oczy Haliny znów rozbłysły, jakby w niej odżył dziecięcy ogień.

Zobaczmy, co ta lalka potrafi! zawołała, naciskając ją w brzuszku. Lalka wypowiedziała dziecięcym, elektronicznym tonem: Mamo!.

Młodsze pokolenie, rodzice Zuzanny, spojrzeli na siebie ironicznie i uśmiechnęli się cicho. Łzy nostalgii wypełniły oczy Barbary.

Halina zachichotała, a jej twarz rozświetliła się uśmiechem dziecka. Zuzanna klasnęła w dłonie i chwyciła lalkę: Oddaj, mamo!

Jeszcze chwilę! wtrąciła Halina, stawiając lalkę na podłodze i nucąc: Top, top, topie dziecko chodzi! Idzie! Idzie!

Mamo zasłonił się nieco nieśmiało brat Michał. Nie sądzę, że dziś to będzie coś niezwykłego.

Wiesz, co? Kiedy byłam mała, oddałbym serce za taką lalkę. Albo zjadłbym kilogram gotowanej buraczki! zażartowała Halina, podając lalkę Zuzannie. Najlepszy prezent tego dnia!

Zuzanna położyła rękę na niebieskiej sukience i zaczęła szukać małego guzika pod falbaną. Mamo! Mamo! słychać było nieustannie.

Zuzanko, nie demontuj guzika, bo potem nie dowiesz się, jak to działa. przypomniała Barbara synowej. Wszystko zestarzało się z czasem.

Synowa skinęła głową, myśląc o tym, że starzy ludzie zawsze wyciągają coś ze skrzyni, a potem drżą nad zbyt starym gratem.

Zuzanko, słyszałaś babcię? zapytała córka, robiąc się nerwową.

Aha.

Dorośli wciągnęli się w rozmowy, wznosząc pierwsze toastowe kieliszki za zdrowie solenizantki. Zuzanna biegała między stołem a nowymi zabawkami, patrząc jednocześnie na kreskówki. Lalka, już rozebrana, leżała na podłodze, a obok niej położył się kot, delikatnie liżąc białe, pięknie ułożone włosy lalki. Barbara siedziała przy oknie i nie widziała, co się dzieje z Natalią. Reszta gości o niej zapomniała.

A gdzie nasz starszy wnuk, Andrzej? nagle zapytała Barbara.

Bawi się z kolegami, odparł syn. Młodość ma własne rozrywki.

Czy już pogratulowałeś solenizantce?

Oczywiście. Podniosłem jej uszy pięć razy, po jednym za każdy rok, a potem dałem kredki i książeczkę do kolorowania.

Aż tak podnosić uszy! oburzyła się Halina.

To żart, nie na serio wtrąciła synowa, przywołując stare urazy. Kiedy starsza siostra ciągnęła mnie za warkocze, ty nie przejmowałaś się.

Halina złożyła ręce na krześle, przewracając oczy w sufit. Hehe, mruknęła i położyła rękę na ramieniu żony.

Nie wymyślaj. Kłóciliście się, nie kochaliście się, ale ja was rozdzielałam, gdy widziałam. To były rany z dzieciństwa… ojciec nigdy nie dotykał ręką, a ja mogłam go uderzyć jedynie ręcznikiem!

Nie, bije się, pamiętam. Ola była ulubienicą, a ja nalegała synowa.

Lepiej pamiętaj prawdziwe rzeczy, a nie wymyślone legendy! ryknęła Halina. Ile ci dałyśmy, nie wdzięczna!

Nie mówię, że nie dałyśmy, ale Oli dałyśmy więcej. Kupiłyście jej mieszkanie.

Zgadzam się Dałyśmy ci stypendium, utrzymywałyśmy cię do dwudziestu dwóch lat! A Ola sama się utrzymała, pracowała od drugiego roku, miałaby własne pieniądze, my tylko pomogliśmy.

Synowa wciągnęła wargę, chciała coś powiedzieć, ale Barbara poczuła zapach smażonego kurczaka i postanowiła rozluźnić atmosferę:

A czy słyszałaś, że mam papugę? Wczoraj rano wyszłam na balkon, a ona siedziała na drzwiach szafy i krzyknęła: Cześć, piękna!

Wszyscy, oprócz rozgniewanej synowej, wybuchnęli śmiechem. Halina przyznała, że to zapewne sąsiadka.

Zapytałam wszystkich, kto otworzył drzwi, nikt nie wie! Nasza sąsiadka z podwórka, pani Marta, oddała mi swoją starą klatkę. Mówiła, że kiedyś miałam pięknego papugusia. Nazwałam go Piotrem. Śliczny, żółto-czerwony, duży Za mały, by go trzymać w tej klatce

Nagle twarz Barbary wykrzywiła się w przerażeniu. Spojrzała w stronę, gdzie wszystkie oczy były zwrócone.

O nie, gwiazdko, nie rób tak! wykrzyknęła, wstawiając stół. Nie wolno! Schowaj kredki!

Zuzanna podniosła oczy pełne niewinności. Trzymała lalkę w jednej ręce, a w drugiej czerwony kredkowy patyk, którym podkreślała policzki lalki.

O nie! wyciągnął ją tata, wskakując, by odebrać kredkę. Co ty zrobiłaś z tą lalką? Babcia będzie płakać, a Chelsea też, bo jest smutna!

Halina kiwnęła głową, patrząc na Barbarę, której twarz była jakby na pogrzebie.

Zuzanna zapłakła, rzucając lalkę i biegnąc do mamy. Tata, Szymon, podniósł lalkę, wyrażając żal.

Może wypłukać?

Spróbuj w wannie z mydłem, ale nie zamaczaj włosy radziła teściowa. Położyła rękę na ramieniu Haliny i przycisnęła:

Dziecko nie docenia, wszystko tak się zmienia. Nie martw się, Aniu. To tylko zabawka

Nie tylko wyszeptała Barbara. Zaraz wracam, pomogę Szymonowi.

Szymon wrócił najpierw, potem Barbara, trzymając lalkę delikatnie, jak żywą istotę. W ciszy podniosła niebieską sukienkę z podłogi, usiadła na kanapie i ubrała lalkę. Na policzkach NataliiChelsea pozostały smugi kredki. Wygładziła włosy i uśmiechnęła się do wnuczki.

Podejdź, Zuzanko, muszę ci coś powiedzieć. Nie bój się, babcia nie będzie cię karać.

Zuzanka niepewnie podeszła, a Barbara usiadła na jednym kolanie, a na drugim siedziała niebieskooka lalka.

Kiedy byłam mała, nieco starsza od ciebie, prawie nie miałam zabawek ani nowych ubrań powiedziała, wspominając, że przyjmowała rzeczy od starszych sióstr, a w domu były trzy z nich. Miał też starszego brata, który pracował w gospodarstwie, potem został powołany do wojska; nazywał się Kamil. Żyli skromnie, matka trzymała rodzinę sama. Ojciec odszedł, gdy nie miała jeszcze roku. Na urodziny matka dawała bułkę za sześć groszy taki był prezent, bo nie było pieniędzy. Najmłodsza dostawała resztę, ale nie narzekała, rozumiała sytuację. Mama robiła, co mogła, a od piątego roku pomagała w gospodarstwie, pasąc kaczki.

Wtedy, kiedy Kamil był w wojsku drugi rok, w lokalnym sklepie przywieziono nowe zabawki. Jedną z nich była lalka o niesamowitej urodzie. Dzieci biegały po sklepie, podziwiając ją. Była droga, nikt nie mógł jej kupić, więc nazwali ją Natalią.

Barbara przerwała, patrząc intensywnie na lalkę. Zuzanka czekała niecierpliwie.

Co dalej?

Kamil wrócił dzień przed moimi ósmymi urodzinami. Mama upiekła sernik wiśniowy i truskawkowy, zaprosiła przyjaciółki Nagle przed domem pojawiła się grupa dziewcząt, krzycząc:

Natalia kupiła ci brat! Jesteś szczęśliwa, Aniu! Daj nam się pobawić!

Zatrzymałam oddech. Nie mogłam uwierzyć… Nigdy nie miałam nowych zabawek, a tu nagle lalka! To było jak spełnienie najskrytszego marzenia wszystkich dziewcząt. Kamil podszedł, przytulił mnie w policzki i powiedział:

Wszystkiego najlepszego! Mam dla ciebie prezent, kochana siostro! Niech zawsze będziesz piękna, posłuszna i urocza!

Wręczył mi pudełko z Natalią. Stałam tam, zszokowana, nie mogłam uwierzyć własnemu szczęściu. Znalazłam w sobie zazdrość Lalka stała się moim stróżem snu, nocą śpiewała kołysanki, chroniła mój sen, a kiedy złamała się jej nóżka, wciąż była przy mnie aż do czternastego roku. Po tym czasie schowaliśmy ją do kartonu, ale Natalia pozostała w sercu.

O Boże wymamrotała HalinaWtedy wszystkie gwiazdy z nieba zeszły na podłogę, otoczyły Natalię i Zuzankę, szepcząc, że każdy sen jest jedynie oddechem nieskończonej bajki.