– Znoszenie niełatwych chwil, córeczko! Jesteś teraz w nowej rodzinie, więc musisz dostosować się do ich zasad.

Trzymaj się, córeczko! Teraz jesteś w innym domu, musisz szanować ich zwyczaje. Poślubiłaś, a nie po prostu przywędrowałaś w odwiedziny.
Jakie zwyczaje, mamo? Wszystko tu kukkuk! Zwłaszcza teściowa! Ona mnie wyraźnie nie lubi!
A słyszałaś kiedyś, że teściowe mogą być życzliwe? zapytała Zofia, a w jej głosie drżał dźwięk rozpaczy.

Bawi się! Bawi się! wykrzyknęła Stanisława Kowalska, stojąc pośrodku kuchni, twarz jej płonęła gniewem, oczy rozbłysły jak ogniki w kominku. Jeśli mąż się bawi, to wina żony. Czy mam ci teraz wszystko tłumaczyć?

Teściowa była w szałie. Ryknęła na swoją synową Jadwigę, jak szalona. Wszystko dlatego, że Jadwiga podejrzewała jej syna, Borysa, o zdradę.

Jadwiga, młoda, delikatna dziewczyna o wielkich, naiwnych oczach, przytwierdziła się do ściany, próbując uspokoić wściekłą kobietę.

Panno Stanisławo, to przecież nielogiczne. On ma rodzinę, dzieci zaczęła Jadwiga, ale teściowa przerwała ją machnięciem ręki, jakby odganiała uciążliwą muchę.

To ty, rodzina? Czy twoje dziecko, które nie wpuszcza nas z dziadkiem do swojego domu? wzrzeszyła, marszcząc brwi. Twoje wychowanie, przy okazji!

Jakie to wychowanie, Stanisławo? Iwan ma dopiero rok. On jest jeszcze malutki wyszeptała Jadwiga.

Malutki? skrzywiła się kobieta. U Jankowskich wnuk jest jeszcze mniejszy. Nie ma ręki, nie próbuje a twój machnęła w stronę pokoju dziecięcego.

Przecież to wasz wnuk odparła Jadwiga, drżącym głosem. Dzieci wyczuwają złe osoby. Może dlatego on nie podchodzi do ciebie.

My złe? To ja taka barania! krzyknęła teściowa, podnosząc głos. A gdzie ty, piękna nasza, żyjesz za darmo? Czyje jedzenie jesz? Czyje pieniądze wydajesz? Niewdzięczna!

Jadwiga nie chciała dłużej spierać się z rosnącą burzą. Już tysiąc razy prosila Borysa, by zamieszkał osobno od rodziców, lecz Borys, rozpieszczony syn matki, nie widział w tym potrzeby. Lubił żyć pod dachami rodziców, czuł się tam jak w kołdrze Chrystusa. Pracował spokojnie, a wszystkie domowe sprawy załatwiali starzy pranie, sprzątanie, gotowanie. Nie życie, a bajka!

Z drugiej strony, podstępna teściowa Elżbieta pytała o wszystko, co się da. Najpierw Jadwiga usiłowała nawiązać kontakt, pomagała przy domu, wspierała w każdym calu, nawet słuchała jej niekończących się skarg o sąsiadach. Z czasem jednak dostrzegła, że wszystko to daremny wysiłek.

Jakkolwiek starała się być dobrą i pożyteczną synową, nie mogła ukryć, że jej serce bije wbrew.

Przywiozłaś do domu tę nieudacznicę, jakby nie było normalnych dziewczyn! mówiła Stanisława sąsiadce, gdy Jadwiga stała przy rogu, zbierając rozsypane przez Borysa zabawki.

Aż do innej wsi po niej jechała! Gdyby się nie przydało! Nasze babki są lepsze, pracowite i mądrzejsze.

Nie mów! poparła ją sąsiadka, plotkarska babcia Mania, która już przemyła kości całej wsi.

Rozumiem, że nie wiesz, co zrobić. A ty, Pani, sama mówiłaś, że ręce nie ma od tego miejsca. Nie da się nic naradzić.

Nie wyobrażasz sobie, jak to jest! Nie można jej ufać. Albo zgubi, albo zepsuje. A dziecko u niej nie takie.

A u Jankowskich wnuk to zupełnie inna sprawa. Spokojny, rozumny chłopiec. Ten cały czas marudzi, zerka. Geny chyba nie te.

Gdy życie stało się nie do zniesienia, Jadwiga dzwoniła do matki w sąsiedniej wsi, płakała i narzekała. Z oddali rozbrzmiewał głos Zofii:

Trzymaj się, córeczko! Jesteś teraz w innym domu, musisz szanować ich zwyczaje. Poślubiłaś, a nie przyjechałaś w odwiedziny.

Jakie zwyczaje, mamo? Wszystko tu kukkuk! Zwłaszcza teściowa! Ona mnie nie lubi, to oczywiste!

Czy słyszałaś kiedyś, że teściowe mogą być dobre? Przeszłyśmy to wszyscy, i ty też musisz. Najważniejsze nie pokaż, że ci ciężko. Trzymaj się.

Zdając sobie sprawę, że z nieśmiałą i niezdecydowaną matką nic nie da się zrobić, Jadwiga groziliła, że zadzwoni i skarży się ojcu.

Pożałuj swojego taty! wystraszyła się matka. Wiesz, że ma on warunkowy wyrok. Jeden krok w bok i wyruszą po twojego ojca za kratami!

Jadwiga wiedziała, że ojciec bardzo kochał jedyną córkę. Otrzymał warunkowy wyrok za krzywdę, jaką wyrządził, kiedy ktoś obraził Jadwigę w miejscowym sklepie. Wiedziała też, że ojciec nie zamilknie, gdy dowie się, jak źle traktują jego ukochaną córkę w obcym domu. Był człowiekiem ognistym.

Dobrze, nie powiem ojcu odparła Jadwiga. Ale jeśli będą dalej tak postępować, nie wiem, co zrobię.

Wszystko się ułoży, dziewczynko powtarzała matka, próbując ją uspokoić. Za kilka tygodni nie przypomnisz sobie tej rozmowy.

Jadwiga chciała zapomnieć, lecz relacje z teściową nie poprawiały się. Stanisława Kowalska zdawała się coraz bardziej nienawidzić synową, jakby Jadwiga była winna wszystkich jej nieszczęść. Nawet jej mąż, Antoni Kowalski, już nie wytrzymał.

Po co krzyczysz na dziewczynę cały czas? rzekł pewnego poranka, gdy kłótnia dorównała szczytowi. Ona odejdzie od nas! I dobrze zrobi!

Ja jej pójdę! wykrzyknęła Stanisława, kierując całą swoją złość na Antoniego. Zaciągnę sąd, zwrócę każdą złotówkę, którą wydaliśmy w te lata! I zabiorę jej dziecko, żeby nie rosło w tej nędznej rodzinie!

Jadwiga rozumiała, że teściowa gada bzdury, lecz bała się. Wciąż kochała swojego męża Borysa.

Plotki o tym, że Borys potajemnie spotyka się ze swoją byłą Oksaną, okazały się jedynie wsiątkowymi pogaduszkami, które takie babcie jak Stanisława rozprzestrzeniały po całej wsi.

Gdyby nie długie języki teściowej, nie wiadomo, ile jeszcze trwałyby te dręcące ataki. Pewnego dnia, po kolejnej zwycięstwie nad synową, opowiadała o swoich wyczynach przyjaciółce, babci Marcie, dodawała nowe szczegóły, ozdabiała je, a potem przekazywała kolejnym znajomym, włącznie z mężem.

W ten sposób historia o głupiej synowej i surowej teściowej rozeszła się po wiosce, aż dotarła do ojca Jadwigi, twardego człowieka, dwumetrowego, z szerokimi ramionami. Wziął topór, którym właśnie rąbał drewno, nie zrzucając roboczej kurtki, wsiadł na swój stary motocykl Ural i, nie mówiąc nic żonie, ruszył do sąsiedniej wsi, by uwolnić córkę z upokarzającego niewoli.

W tym samym domu Stanisława wybuchła prawdziwa burza. Młoda matka na chwilę zostawiła maleńkiego Władka na nowym, jaskrawo żółtopomarańczowym kanapie, by pobrać świeży pieluszkowy. Po powrocie zobaczyła pod dzieckiem małą brązową plamę. W oczach teściowej ta plama rozrosła się do niewyobrażalnych rozmiarów, niczym czarna dziura gotowa pożreć całe mieszkanie. Pojawiła się nagle, jak burza, i zaczęła ryczeć na synową:

Popsułaś kanapę! Mój ulubiony! Wiesz, ile kosztowała? Ręce ci odetnę, a potem zszyję, żeby nie bolało!

Naprawię wszystko. Posprzątam, próbowała Jadwiga, drżąc rękami, chwytając ściereczkę.

Co zamierzasz posprzątać? Przecież jest nowa! Skąd ci wiadomo? Nigdy nie kupowałaś nic za własny koszt!

A wyż sam kupowaliście? wybuchła Jadwiga, i wtedy odważyła się przyznać teściowej, że całe życie żyła na karku męża.

Patrzcie na nią! Czy to nie jest zbyt bezczelne, by obrażać teściową! policzkowało twarz Stanisławy, aż się zarumieniła.

Teraz wytrzyj tę plamę, a potem idźcie do domu z synem! Będziecie u mnie mieszkać i brudzić, dopóki nie nauczcie się zachowywać przyzwoicie!

Jadwiga, łamiąc się pod łzami, próbowała zetrzeć plamę. Brązowy ślad na jaskrawo żółtopomarańczowej tkaninie opierał się zdradliwie, jakby drwił z jej bezsilności. Mały Władek, czując matczyną troskę, ryczał na cały głos, a jego płacz potęgował napięcie w domu.

Stanisława stała nad głową Jadwigi, zalewając ją wybranymi przekleństwami. Nie zauważyła, że w drzwiach pojawił się obcy ojciec Jadwigi, Mikołaj. Stał tam jak pomnik, ręka mocno trzymała drewnianą rączkę topora.

Na moment Stanisława, jakby wyczuła czyjąś obecność, odwróciła się. Jej wzrok spadł na narzędzie. Wiedziała, że Mikołaj jest człowiekiem o gorącym temperamencie i zna jego warunkowy wyrok. Strach przeszył ją w jednej chwili.

Zrozumiawszy, że ojciec słyszy wszystko i sytuacja nabiera powagi, Stanisława próbowała zachować twarz i bronić swojej racji, choć głos jej drżał.

O, witaj, Mikołaju! A ja tu, Jadwigę twoją wychowuję

Słyszałem, jak ją wychowujesz odpowiedział surowym tonem ojciec i wszedł do pokoju w gołej bieli. Podniósł topór ponad głowę, sprawiając, że Stanisława instynktownie się cofnęła. Zamiast uderzyć, położył topór na ramię i wyciągnął dłoń do córki.

Chodź, Jadwigo, nie ma tu dla ciebie nic do roboty rzekł i poprowadził ją ku wyjściu.

Stój, szwagrze odzyła się Stanisława, odzyskując po raz pierwszy równowagę. Co powiem synowi?

Niech przyjdzie sam, po swoją żonę. Porozmawiam z nim po męsku rzucił Mikołaj zimnym spojrzeniem, które mówiło więcej niż słowa.

Zabrał Jadwigę i małego Władka. Borys długo wahał się, by przyjechać po żonę i syna, obawiając się konfrontacji z teściem. W końcu zebrał się na odwagę. Mikołaj rozmawiał z synem spokojnym, twardym głosem, a topór leżący na stole podkreślał wagę słów. Borys obiecał, że będą mieszkać osobno, że matka nie będzie wtrącać się w ich sprawy i że będzie bronił ich i dziecka. Gdy Mikołaj mocno uścisnął rękę Borysowi, syn poczuł, że żarty z tym człowiekiem nie będą tolerowane i że obietnice trzeba dotrzymać.

Od tego dnia Stanisława omijała synową i wnuka, nie witała ich już na ulicy. Borys i Jadwiga mieszkali osobno. Wszystko układało się w harmonii i zrozumieniu. Czy to zasady teścia, czy prawdziwa miłość, tak już snuła się w krainie snów.