W RODZINIE NAPIĘCIE, W DOMU BRAK RADOŚCI

W rodzinie niezgoda, to i dom nie rad.

– Nienawidzę go! To nie mój ojciec! Niech się wynosi. Poradzimy sobie bez niego – Zosia wściekała się na swojego ojczyma.
A ja nie rozumiałam tego rodzinnego konfliktu. Dlaczego nie żyć w zgodzie? Nie miałam pojęcia, jakie emocje gotowały się w tym domu.

…Zosia miała młodszą siostrę przyrodnią – Jadzię. Jadzia była córką jej mamy i ojczyma. Wydawało mi się, że ojczym traktował zarówno Jadzię, jak i Zosię tak samo. Ale to tylko z zewnątrz tak wyglądało. W rzeczywistości Zosia nigdy nie spieszyła się po szkole do domu. Wyliczała, kiedy jej wróg numer jeden – znienawidzony ojczym – wyjdzie do pracy. Ale jeśli, broń Boże, obliczenia zawiodły i ojczym był jeszcze w domu, Zosia „wychodziła z siebie”.

Szeptała do mnie:
– On jest w domu! Kasia, zostań u mnie w pokoju.
A sama teatralnie zamykała się w łazience i czekała, aż ojczym wyjdzie. Gdy tylko drzwi się za nim zatrzaskiwały, Zosia natychmiast wychodziła z dobrowolnego więzienia, wzdychała z ulgą:
– Wreszcie poszedł! Kasia, masz szczęście, że żyjesz z własnym tatą. A ja, no cóż, męczę się. Smutna sprawa – Zosia ciężko westchnęła. – Chodź, Kasia, na obiad.

Mama Zosi była świetną gospodynią. W ich domu jedzenie było prawdziwym kultem. Śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja – wszystko o wyznaczonych godzinach, z odpowiednią ilością kalorii i witamin. Za każdym razem, gdy przyszłam do Zosi, na stole czekał ciepły posiłek. Wszystkie garnki i patelnie przykryte ręcznikiem, gotowe dla głodnych domowników.

Pamiętam też, że Zosia nie lubiła swojej siostry Jadzi, młodszej o dziesięć lat. Dokuczała jej, wyśmiewała się, nawet biła. Dopiero po latach siostry stały się nierozłączne.

Zosia wyjdzie za mąż, urodzi córkę. Później cała rodzina, z wyjątkiem ojczyma, wyjedzie na stałe do Izraela.
…Po dwunastu latach Zosia urodzi jeszcze jedną córeczkę. Jadzia zostanie starą panną, ale będzie pomagać siostrze w wychowaniu dzieci. W obcym kraju ich rodzina zwiąże się jeszcze mocniej. Z własnym ojcem Zosia będzie korespondować aż do jego śmierci. Miał nową żonę. Zosia była jego jedyną córką.

Choć wychowałam się w pełnej rodzinie (z mamą i własnym tatą), wszystkie moje przyjaciółki były bez ojców. W dzieciństwie nie zdawałam sobie sprawy z ich żalu do ojczymów. Ale, jak się okazało, nie miały łatwego życia.

U Irenki mama i ojczym byli nałogowymi alkoholikami. Irenka się ich wstydziła. Nigdy nie zapraszała nikogo do domu. Wiedziała, że ojczym będzie krzyczał, a mama go poprze, jeszcze przy okazji wymierzy pięścią. Ale gdy Irenka skończyła piętnaście lat, sama potrafiła się obronić, więc ojczym i mama dali jej spokój.

– Kasia, zapraszam cię na urodziny – powiedziała Irenka z radością.
Zdziwiłam się szczerze:
– Do ciebie do domu? Trochę się boję, Irenka. Ojczym mnie nie wyrzuci?
– Niech spróbuje! Jego władza nade mną się skończyła. Mama dała mi adres mojego prawdziwego taty. Teraz on jest moją ochroną. Tata mieszka niedaleko. Przyjdź, Kasia. Mama się krząta, gotuje – Irenka była pewna siebie jak nigdy.

…Nadszedł dzień szesnastych urodzin Irenki. Przygotowałam prezent, dzwonię do drzwi przyjaciółki.
Na progu stoi odświętnie ubrana Irenka:
– Cześć, przyjaciółko! Wchodź! Siadaj do stołu.

Mama Irenki i ojczym stali przy stole. Cicho, z niepewnością, przywitałam się. Małżeństwo skinęło głowami w odpowiedzi.

Na świątecznym stole, nakrytym zniszczoną ceratą, stała duża miska z bigosem, pokrojony chleb na talerzu i oranżada w szklankach. Na szklankach leżały chrupiące rogaliki. I tyle. Ale widać było, że Irenka była dumna z tych „świątecznych” potraw.

Boże, a czym ta rodzina żyła na co dzień? Od razu przypomniały mi się moje urodziny. Moja mama stała cały dzień przy kuchni. Gotowała, smażyła, piekła. Sałatki, mięso, ryby, ciasta, tort, sok, kompot… No cóż, każda chatka ma swoje skrzypki.

Nie okazując zdziwienia, zjadłam bigos z chlebem, popiłam oranżadą. Rogalika nie tknęłam, odłożyłam na bok, bo mocno się kruszył, a bałam się pobrudzić ceratę.

Mama Irenki i ojczym stali nieruchomo przy stole, obserwując nas. W kącie pokoju, gdzie świętowaliśmy, stało łóżko. Leżała na nim babcia Irenki:
– Zosiu, nie pij! Bo zapomnisz o mnie i nie nakarmisz.
Irenka zawstydziła się:
– Babciu, nie martw się, mama nie pije. Mamy tylko oranżadę, alkoholu nie ma.

Staruszka uspokoiła się, odwróciła twarzą do ściany, jęknęła.
– Dziękuję za pyszne jedzenie! – wstałam od stołu.

Z Irenką szybko wyszłyśmy. Młodość ma swoje przyjemności. Cośmy miały, młode dziewczyny, siedzieć ze starymi…

Irenka straci mamę, ojczyma i babcię w ciągu jednego roku. Zostanie sama w wieku dwudziestu pięciu lat. Nigdy nie wyjdzie za mąż, nie będzie miała dzieci. Byli adoratorzy, ale jakoś nie wyszło. Wśród nich znalazł się mój były mąż…

Właściwie to Irenka sama „zbierze” mojego porzuconego męża, przygarnie go na jakiś czas. Ale i z nim nic jej nie wyjdzie. Widocznie miała trudny charakter.

…Byłam też przyjaciółką z Anią. Miałyśmy po czternaście lat. Ania mieszkała ze starszą siostrą Kasią. Kasia skończyła osiemnaście lat. Wydawała mi się dorosła i niedostępna. Była surowa, poważna, rozsądna.

Do sióstr co tydzień przychodziła ich mama. Przynosiła jedzenie, gotowała. Sama mieszkała z pierwszym mężem. Kasia urodziła się w pierwszym małżeństwie, Ania – w drugim. Ich mama, po kilku latach z drugim mężem i urodzeniu Ani, wróciła do pierwszego. Pamiętam, jak zazdrościłam Ani całkowitej wolności. Jej mama pewnie wciąż odpokutowywała winy wobec pierwszego męża, a siostra Kasia miała „stadko” adoratorów. Ania byłaAnia umrze przedwcześnie, a nasze wspomnienia pozostaną tylko w moich myślach.