Ciasto na jubileusz zamknęło rozdział

Walentyna Nowak z ukorami przestawiła obrus pod Bukowiakiem z Kwiatami i raz jeszcze spojrzała na zegar. Do przyjścia gości zostało niemal pół godziny, a jął się dręczyć nerwowy niepokój. Szesnasciowy rocznica – wydarzenie znaczące, trzeba by było zrobić wszystko idealnie.
– Elu, no już, przyśpieszaj! – zawołała w stronę kuchni, gdzie dobiegał dźwięk poniżenia.
– Moment, babciu, kończę z zapiekankami! – odpowiedziała córka. – A ty chyba sprawdźesz, czy Konrad na recepcyjnie zdążył?
Walentyna westchnęła i ruszyła w stronę pokoju szwagra. Przez dziesięć lat wspólnego bytu pod jednym dachem nie mogła uwierzyć w jego lenistwo. U niego wszystko było „natychmiast-natychmiast” i „teraz idę”. Tak jak teraz – Konrad siedział uderzany przed monitor, pochłonięty jakimś filmem.
– Konradzie, nie zapomniałeś, że miałeś jechać na cukierki? – próbuje mówić łagodnie, ale nutka świętoszowia przebija się przez ton.
– Jasne, babciu, już wychodzę, – odparł, nawet nie odwracając głowy.
– Goście tu za chwilę.
– Zdążę, nie przejmuj się.
Wychodząc, Walentyna zacisnęła szczęki. Za wiele razy to samo. Gdyby nie Ela, dawno wypchnęłaby jego po tłoczniach. Ale córka i Kasia to jej uforto, jedyna rzecz pocieszająca dawno wstygzieną staruszkę.
– Babciu, będzie tort? – przechodząc myśli, w korytarzu staje dwunastoletnia Kasia.
– Będzie, córeczko – powie, ale podłużą jej się usta. – Twój tata miał od razu z „Cukierkowego Kącika”.
Kasia wzruszyła ramionami:
– A nie zapomni? Wczoraj moją treninkę zapomniał, choć obiecywał.
Walentyna delikatnie pogłaskała ją po głowie:
– Zrobię mu przypomnienie, wcale cię nie musisz martwić. A teraz idź, ubierz to piękne sukienkę, którą kupiłyśmy.
Gdy Kasia odeszła, Walentyna znowu zgarnęła Konrada:
– Krule, nie zapomniałeś? Zamówiłam tam, z tyłu Lwowskiej.

– Jasne, babciu, pamiętam! – machnął ręką. – Najpierw minerałki, potem tort, wszystko jak należy się!

Po quinqa Konrad w końcu oddał się, założył kurtkę i ruszył do drzwi.
– No i kasę za tort? – krzyknęła Walentyna.
– Czyżbym nie zapłacił? – zatrzymał się w progu.
– Zaledwie wypłaciłam depozyt. Resztę doliczyłaś z kasy i po odejściu zapłacisz.
Ela wyjrzała z kuchni, poszarzała kartą w ręku:
– Babciu, byśmy tam karta w drugim pokoju stoi, wzień ją lepiej. A Konrad od dawna leżał na kieszeniach.
Walentyna milczeć – nie chciała zaczynania uroczystości kłótnią. Wyciągnęła notes i wcisnęła mu pieniądze:
– I wszystko dokładnie!

Zamykając drzwi, zadowolona wróciła do stołu. Miał być idealny. Przychodzą po niej nie tylko rodzeństwo, ale i koleżanki z pracy. Trzydzieści pięć lat poświęcała szkole, dawała wykłady z filologii polskiej. Teraz, po pięciu latach emerytury, robiła wszystko, by nie upokorzyć się przed matryteczką.
– To nie się męcz, babciu – uszło Ela, łapiąc jej w objęcia. – Wszystko będzie dobrze.
– Dryżę – skłamała. – Chcę, by wszystko było… godnie.
Ela uśmiechnęła się:
– Będzie, babciu. Ty jesteś najlepszą gospodynią w imieniu dziecięcym.
Pół minuty później zabrzmiał dzwonek. Pierwszymi byli brat Walenty.Nowak, Izio i Hanka.
– Strogo! – Hanka szarpnęła ją na twarz i wrzuciła paczki z prezenterkami. – Jak wypoczęłaś? Szesnaście to nowe trzydzieści!
– Dziękuję – odparła Walentyna, odczuwając dreszcz. – Usiądźcie.
Inni goście też zaczynają przychodzić. Przychodzą koleżanki z pracy, siostra narzeczonego, sąsiad Józef i Małgorzata, ciotka z Warszawy. Lokal wypełni się rozmowami, śmiechem, życzeniami. Ale Konrad wciąż nie wraca.
– Ela, daj mu jeszcze dzwonić – syczy do córki Walentyna, gdy siedzą już przy stole. – Trochę długo.
Ela wyszła, po powrocie spokojnie powie:
– Jeden minutowy, babciu. Mówi, że była jakaś kolejka w magazynie.
Walentyna pokręciła głową. Wiedziała, co to „kolejki”. Prawdopodobnie gadał z kolegami czy znów zagapił się za ekranem.
– No cóż – wyrzuciła, starać się nie zniechęcać. – Zacznijmy to ucztę!

Goście z ochotą zaczynają jeść. Walentyna zawsze gotowała dobrze, a stół od nikła od potraw. Owsianka, zupa grochowa, mięso na litewski, grawercy, jarzynę po swojemu.
Czas wahał się, a Konrad nadal nie przynosił tortu. Ela kilka razy wychodziła, a powracając, odczuwała coraz większy stres. Walentyna próbowała odwracać uwagę gości, rozmawiając o przeszłości.
– Pamiętasz, Elko, jak raz pojechałyśmy do Sopotu? – podpaski Hanka. – Też tam do szkoły dawali odmianowe językowe.
– Jak nie! – parsknęła Walentyna. – Z tym nauczycielem jazdy kajakowej.
– Hej, nie mów… – zasiał Hanka. – Izio do dziś zapada.
Wszyscy się roześmiali. Walentyna chwilę odczuwała dreszcz spokoju. Ale dzwonek skrzywił się w[chwili]
– Wreszcie! – Ela biegnie do drzwi.
Z korytarza dochodzą szeptane głosy, potem Ela wraca z twarzą bladejszą.
– Babciu?
Walentyna przeprosiła gości i wyszła. Tam stoi obcy mężczyzna z wielką skrzynką.
– Witam, to „Cukierkowy Kącik”. Zamówiła pani tort?
– Tak – zaskoczyła się. – A Kim by nie został?
– To nie został – wzruszył. – My się już zamykaliśmy, a sklep się nie odnalazł. Zdecydowałem, że ja się tu dowieść, skoro adres znajdę.
Walentyna poczuła, jak ciało chłodzi. Gdzie był Konrad? Co się stało?
– Dziękuję – z tonem płaczewnym. – Ile się pani spłacić?
Zapłaciła, po czym tor przekręciła na kuchnię, a do Ela powiedziała:
– Elu, gdzie jest twój mąż?
– Nie wiem, babciu – z twarzą łzami. – Telefon nie odpowiada już godzinę.
– Tak – Walentyna odchodzi. – Idź do gości, a ja się rozwikłam z tortem.
Elko wróciła, a Walentyna z就好像 siłą się spamięć.
– Dziesięć lat niemu pomyślałam, jak się zachowuje – westchnęła. – Durcham dla ciebie i Kasi. Ale dziś przeszedł granicę.

Wyjąwszy tort – piękny półpamiennik z mlecznymi różami i napisem „Sto Lata!”, położyła go na stół. Wtedy do kuchni weszła Kasia:
– Babciu, a tata gdzie?
– Nie wiem – szczerze odparła. – Ale u nas lampion!
Kasia spytała:
– Można wnieść?
– Jasne, ale ostrożnie.
Kasia zmusiała tor, stawiając na stole. Walentyna stała za nią, gotowa pomóc – ale córka podniosła się z sukcesem. Goście oszołomiły z emocji.

– Teraz, Droga Walentyno – gnojczy Jagi, sąsiad, – proszę pozwolę pani życzyć i życzyć…
Głośny dźwięk drzwi zakłócił ruch. Wszedł Konrad, sącący się na trupa.
– Witajcie! – znowu pachniał czymś. – Uczę się do wspólnego święta!
Cisza. Walentyna dostrzegła ból w oczach córki – zniekształcony na kres.
– Konradzie – szepnęła Ela. – Gdzie ty był?
– Czego? – machnął ręką. – Spotkałem się z kolegą, zaćkali… A może gorący tort! Wszystko są dobra!
Walentyna zimno zaczęła mówić:
– Tort przyniesiono, bo nie przyniosłeś go.
– No to już – rzekł Konrad. – Wypijmy!
Goście się spojrzeli. Uroczystość straciła na magnitudzie. Ktoś przysięgał własnym kosztem.
– Dzięki za obecność! – nagle zaczęła Walentyna, wstanąć. – Bardzo doceniam wasze obecność. Ale teraz mam deklarację.
Wszyscy zamarli.
– Dziesięć lat, co Ela i Konrad mieszkali w moim mieszkaniu – mówiła cicho, ale decydując – nie interweniowałam. Terpiłam nieprzyzwoitość, lenistwo. Wszystko dla was. Ale dziś moja rocznica, i zrobotuję sobie prezent.
Zwróciła się do Konrada:
– Z jutra już nie żyjesz tu. Masz dwadzieścia cztery godziny, by pożegnać się.
– Czego? – zakaszlał. – Nie masz prawa!
– Mam – odpowiedziała. – Mieszkam tu ja. Wolałem, by było tu tylko tych, komu to pozwalam.
– Ela! – krzyknął. – Powiedz coś!
Ela milczeć, zaciskając ręce na serwetce.
– Babciu – szepnęła. – Czy jesteś pewna?
– Absolutnie – Walentyna uścisnęła. – Wszystko załatwione.
– Cholera! – Konrad zapadł się ręką o stół. – Cholernie znakomity! Chodźcie, weźcie też wina!
Wyszedł z jakimś rachunek. W korytarzu zjadł potem twierdą butelkę.
– A może teraz cię, babciu, może i tort?
Wszyscy się roześmiali, ale napięcie powróciło. Walentyna zaczyna cięcie, ukrywając drżenie. Nie wiedziała, czy dobrze postępuje, ale czuła, że inaczej było niemożliwe. Ten tort zafundował kres.
Goście zaczęli odpoczywać. Zrozumiano, że przyjęcie zakończyło się. Wkrótce pozostań tylko Walentyna, Ela i Kasia.
– Babciu – podchodzi Ela. – Chciałam…
– Nie musisz nic mówić, córeku – wspomniała. – Wszystko wiem.
– Nie wiesz – odparła. – Już dawno chciałam się rozstawić. Lecz bałam się, że byłabyś na mnie. Że powiesz – no i teraz z głową, sama siebie wybierała.
Walentyna objęła.
– Mała[chłopina], ja widzę twoją ból. Kasia też to widzi i rozumie. Potrzebuje szczęśliwej mamy, nie tylko formalnej rodziny.
– Ale co się stanie? – szepnęła Ela.
– Stanie się dobrze. Poradzimy. Razem.
Wieczorem Konrad wrócił z głową, przemrużenie oczu. Cicho zbierał rzeczy, rzadko patrzył Elce. Ale jego serce już było lodowate.
– Czy choćby telewizor? – wycedził. – Ja kupiłem.
– Na moje pieniądze – odpowiedziała. – Jadę, Konradzie. Sam siebie.
Drzwi zamykały. Walentyna objęła Elę:
– Znam własne oszczędności. Oczywiście, trochę, ale wystarczy na podatek za was pierwszy mieszkanie. Pozostałe pożyczone w hipotekę, jesteś przecież szefem działu, bank pój rzucił.
Ela patrzyła na matkę z przerażeniem:
– To serio?
– Niebawem – uśmiechnęła się. – I będziemy nadal mieszkać razem, aż kupicie mieszkanie.
– Ale…
– A potem będę przychodzić, pomagać Kasi, gdy potrzebna będzie. I może… jeszcze ktoś?
– Babciu!
– Znano, Elko, w trzydzieści pięć ciekawe, żeby Kasię miała brata. Tylko bardziej ostrożnie wybieraj.
Ela roześmiała się przez łzy:
– Niemożliwa jesteś!
– Choc święciście byliście – powiedziała Walentyna. – I ta rocznica była lepsza, niż przewidywałam. Bo to początek nowego życia.
Stały na kuchni, objęte, a za oknem zachodził zachód – ostatni ich starego życia. A na stole, jak bydło bezgłośni świadca, czekał niezjedzony tort z mlecznymi różami i napisem „Sto Lata!”, który rzeczywiście zafundował kres.
Po sześciu miesiącach Ela i Kasia przeniosły się do własnej ciasnej, ale przyjemnej dwupokojowej flaty w nowym budowie. Walentyna często je odwiedzała, pomagała z dekoracją, dała własne pomysły. A po roku na jej drzwiach stanęła nowa znajomość – pan Jerzy Nowak, nowy fizyk w szkole, dove ją kiedyś uczyła. Przyniósł bukiet lili i bilety do teatru.
– Kolonie mówią, że lubi pani Szczęśliwego domu, – skręcił się. – A w dramacie grają właśnie „Wiatracz”的…
Walentyna uśmiechnęła się, wpuszczała:
– Siadaj, Jerzy Nowak. Raz właśnie miałam herbatę z tortem. Przyłącz się?.