Sąsiedzi i ich opowieści o niezwykłym mieszkańcu

Wszyscy sąsiedzi wiedzieli, że Władysław to bezręki, beznogi, pustogłowy, bezrogi bydlak – czasem baran, czasem kozioł, czasem pies. Każde przezwisko było wprost proporcjonalne do jego przewiny. Skala niedoróbek zawsze inna, zatem i żona doprowadzała się do wściekłości z odmienną intensywnością.
Jadwiga dla męża była za to Zajączkiem, Liskiem, Słoneczkiem i Jaskółką. Na jej wrzask ludzie myśleli: „Kiedy ten baran wreszcie da nauczkę temu Zajączkowi?”, lecz przypomniawszy sobie, że przecież jest też bezrogim bydlakiem, konkludowali: „Nigdy”. Władek umiał udawać głuchoniemego, całkowicie ignorując krzyki i obelgi żony. To właśnie jego spokój i obojętność na jej szał powodowały, że jej napady gniewu trwały w nieskończoność. Wykrzyczana Jaga wychodziła z domu. Guł w gardle zaciskał się i dusił. Twarz pokrywały czerwone plamy, ręce trzęsły się, głos świszczał. Chciała wręcz ryknąć, ale łez brakowało. A Władysław, za odchodzącą żoną, pytanym cicho: „A ty gdzie, Zajączku?”
Pierwsze lata po ślubie żyli zgodnie, cicho i spokojnie. Gdyby ktoś powiedział Jagusi, że za parę lat ten spokój zamieni się w sprzeczki i awantury, nigdy by nie uwierzyła. Wszak wychodziła za miłość, za tego, w kim dusza się kochała, nie za jakiegoś kozła. Władek pracował jako spawacz, nigdy nie pił, nie palił, był cichy jak miś w barłogu, zawsze uśmiechnięty, wszystko mu w życiu pasowało. Żony pijaków i łazików stawiały go za przykład, więc Jaga była z niego dumna. Dzieci postanowili nie mieć od razu. Trzeba było postawić warsztat, garaż, kupić samochód. PGR wydzielił dom i Jaga chciała go urządzić na najwyższym poziomie.
Władek był bardzo opieszały, a może zwyczajnie leniwy. Praca zawsze na niego czekała, więc śmiał się: „Robotę zawsze zostaw, czasem rozwiąże się sama. Poco się spieszyć? Ja uważam, że bez chęci to nawet nie zaczynać. To już nie praca, to wyzysk samego siebie”. Szczególnej ochoty na bycie liderem w pracy nigdy nie miał. Jaga brała się za wszystko i wychodziło jej nie gorzej niż Władeczkowi: kopała ogród, malowała dom, kosiła trawę, rąbała drewno do warsztatu.
Na szczęście dom miał wszystkie wygody, nie musiała już, jak dawniej, nosić wody. Szybciej i lepiej było zrobić samej, niż namawiać opieszałego męża. Pewnej nocy obudził ich straszny huk z kuchni. Okazało się, że płytki położone przez Władka zjechały z górnego rzędu na dolny. Jazia nazwała go bezrękim i nazajutrz sprowadziła majstra z rękami.
Pewnego wieczoru wróciła z pracy i nie poznała klombu: cały był rozdeptany przez szkodzącą krowę sąsiada kwiaty połamane, bo Władek nie zamknął furtki. Z każdym dniem Jagę coraz bardziej denerwowała mężowska opieszałość, lenistwo i obojętność.
Obok stał sierocy domek. Staruszki dawno nie żyły, a spadkobiercy początkowo kiedykolwiek kosili chwasty, w końcu porzucili obejście. Aż pewnego dnia podjechała pod nim droga zagraniczna limuzyna. To był wnuk dziadka Stanisława, który przyjechał z rodziną na stałe. Długo pracował w Bydgoszczy, tam się ożenił, teraz wrócił na ziemię rodzinną. Bydgoszcz była dla zarobku, dla życia najlepsza była mała ojczyzna. Dawid zaczął remontować stary dom. Wtedy dopiero pokazał Jagnie, co to znaczy trzymać robotę w rękach. Pokazał klasę budowlańca, spawacza i elektryka, a czegokolwiek by nie robił, żony przy nim nie było. Ona zajmowała się domem i dzieckiem.
Jadwiga, patrząc na sąsiada, coraz bardziej złościła się na męża. Męczyło ją bycie silną, chciała być słaba i delikatna. Nieraz naprowadzała, podpowiadała Władkowi prace, które powinien robić każdy chłop, ale Władek nie był liderem w robotach, jemu i na drugich skrzypcach w życiu rodzinnym było dobrze. Zmęczona Ziaśka coraz częściej złoszcząc się, przechodziła do wyzwisk. Ludzie zaczęli uważać ją za wredną jędzę, a jego za biednego chłopaka. Coraz częściej myślała o rozwodzie, bo całe życie w gospodarstwie sama prowadzić wozu nie może. Stawiała też sąsiada za przykład, na co Władek się uśmiechał i odpowiadał: „Cudzy baran zawsze ma rogi pokaźniejsze i wełnę gęstszą”.
Władek słów żony o rozwodzie nie mógł pojąć. Mnóstwo kobiet cierpi z pijącymi, łazikami, a tu nie bita, nie przeklinana, rozpieszczana – i rozwód? Przecież nigdy nie krzywdził, robiła co chciała, dzięciła, gdzie chciała, a pieniędzy to w ogóle nie kontrolował, gdzie ona je wydawa. „No
Całe osiedle wiedziało, że Jan to bezręka, beznoga, pustogłowa, bezroga szkapa, raz baran, raz cap, raz pies – każde przezwisko ściśle odpowiadało rozmiarowi jego przewinienia. Irena z kolei była dla niego: Zajączkiem, Liskiem, Słoneczkiem i Jaskółką. Słysząc jej wrzaski, sąsiedzi dziwili się, kiedy wreszcie ten baran w końcu przyłoży swojemu Zajączkowi, lecz wspomniawszy, że to przecież ta bezroga szkapa, wyciągali wniosek: nigdy. Jan potrafił udawać głuchoniemego, na krzyki i wyzwiska zupełnie nie reagować. Właśnie ten spokój, ta obojętność na jej wściekłość, doprowadzały żonę do długotrwałych ataków. Zmęczona krzykiem Iwona wychodziła z domu. Gula spazmów tamowała jej gardło, dławiąc ją. Twarz pokrywała się czerwonymi plamami, ręce drżały, głos ochrypł. Pragnęła wyć, ale łez brakowało. A Jan, śledząc wychodzącą żonę, pytał cicho: „A ty gdzie, Zajączku?”

Pierwsze lata małżeństwa upłynęły im zgodnie, cicho i spokojnie. Gdyby ktoś wtedy powiedział, że za kilka lat to spokojne życie przemieni się w wieczne kłótnie i awantury – Iwonka nie uwierzyłaby. Przecież wychodziła za ukochanego, za tego, w którym duszy nie przeczuwała, a nie za jakiegoś capa. Jan pracował jako spawacz, nigdy nie pił, nie palił, był spokojny jak niedźwiedź w gawrze, zawsze w dobrym humorze, wszystko mu w życiu pasowało. Żony pijących i szwendających się mężczyzn stawiały go za przykład, więc Iwona była z niego dumna. Dzieci postanowili na razie nie mieć. Trzeba było wybudować saunę, garaż, kupić samochód. Spółdzielnia mieszkaniowa przydzieliła im dom i Iwonka pragnęła go urządzić na najwyższym poziomie.

Jan był bardzo opieszały, a może po prostu leniwy. Praca zawsze na niego czekała, śmiał się: „Wszystkiego się nie ogarnie. Trzeba czasem odczekać, sprawy się rozwiążą same. Po co się spieszyć? Ja uważam, że bez chęci nawet zabierać się nie warto. To wtedy nie praca, a wyzysk samego siebie.” Szczególnej ochoty na bycie przywódcą w domu też nigdy nie miał. Iwona brała się za każdą robotę, i wszystko wychodziło jej równie dobrze, jak Janowi: potrafiła przekopać ogródek, pomalować dom, skosić trawniki, na saunę narąbać drewna. Na szczęście dom był z pełnym węzłem, nie musiała już jak dawno dźwigać wody z wiader. Szybciej i lepiej było zrobić jej samej, niż namówić do ruchu męża. Pewnej nocy obudził ich przeraźliwy huk z kuchni. Okazało się, że płytki, które Jan ułożył, zjechały z górnego rzędu na dolny. Iwona nazwała go bezrękim i nazajutrz sprowadziła fachowca.

Pewnego wieczoru wróciła z pracy i nie poznała swego klombu: był cały wydeptany kopytami sąsiedzkiej krowy, kwiaty połamane, bo Jan nie zamknął furtki. Z każdym dniem Iwona coraz bardziej drażniła się powolnością, lenistwem, obojętnością męża. Obok ich domu stał dom-sierota. Staruszkowie dawno pomarli, a spadkobiercy najpierw jeszcze sporadycznie kosili chwasty, ale potem posiadłość całkiem zarosła. Aż pewnego dnia podjechało pod ten dom drogie auto. To przyjechał wnuk dziadka Piotra z rodziną, osiedlić się na stałe. Długo pracował na Śląsku, tam się ożenił, a teraz wrócił w rodzinne strony. Śląsk był dobry do zarobków, ale do życia najlepsza była mała ojczyzna. Dawid zaczął przebudowywać stary dom. I wtedy pokazał Iwonie, co to znaczy nie wypuszczać roboty z rąk. Pokazał klasę w budownictwie, spawaniu i elektryce – a dookoła nie było jego żony. Ona zajmowała się tylko domem i dzieckiem. Iwona, patrzał na sąsiada, rosła w niej coraz większa złość do męża. Zmęczyło ją ciągłe bycie silną, pragnęła być słaba i delikatna. Wielokrotnie podpowiadała, kierowała męża w stronę prac, które powinien robić każdy gospodarz, ale Jan nie był liderem w domowych sprawach, dobrze mu się żyło na drugim planie. Zmęczona Iwona coraz częściej się wściekała i zaczęła przechodzić do wyzwisk. Ludzie zaczęli ją uważać za wkurzoną babę, a jego za nieszczęśnika. Coraz częściej myślała o rozwodzie, bo przecież nie da rady ciągnąć całego gospodarstwa sama, i coraz częściej stawiała sąsiada za wzór, na co Jan uśmiechał się i odpowiadał: „Cudzy baran ma rogi zakręcone aż za ucho.”

Jan zupełnie nie łapał aluzji żony o rozwodzie. „Kobiety nieraz męczą się z pijącymi, łajdakującymi mężami, a tu? Nie bita, nie złajdaczona, zadbana, a myśli o rozwodzie. Nigdy jej nie skrzywdził, robiła co chciała, szła gdzie chciała, co do pieniędzy – nie miał pojęcia gdzie je wydawa
Dopiero teraz Iwona zrozumiała prawdziwą wartość spokojnego Jana i jego mądrości życia bez pośpiechu, gdyż lepszy spokojny żywot niż burzliwy niedol.