Wszystko mam — tylko ciebie brak

Dziennik, 15 września

Znowu spotkałam Zofię przy skrzynkach pocztowych. „Marianno, spójrz tylko na to piękno!” – machała telefonem. – „Nasza nowa działka nad jeziorem! A tu auto syna – taki drogi model! A tu wnuczka przy fortepianie, uczy się w szkole muzycznej!”

Kiwałam głową, przeglądając rachunki. „Tak, tak, bardzo ładnie. Ale śpieszę się, Zosiu, wybacz…”

„Dokąd tak? Sąsiadujemy tyle lat, a nigdy nie ma czasu!” – nie ustępowała. – „A to my z mężem w Turcji, zeszłego miesiąca. Hotel pięć gwiazdek, all inclusive! A pani kiedy ostatnio odpoczywała?”

Westchnęłam, spojrzałam w jej oczy. Moje zmęczenie musiało być w nich widoczne. „Nie odpoczywam, Zofio. Nie mam kiedy”.

„Jak to? Dzieci dorosłe, wnuki są, pani na emeryturze…”

„Dzieci dorosłe, tak” – przytaknęłam cicho. „Tylko mieszkają daleko”.

„I co z tego? Mój syn też w Gdańsku pracuje, ale ciągle rozmawiamy, przyjeżdża co weekend! A zarobki ma, mój Boże!” – znów sięgnęła po telefon. – „Patrz, nową norek mi podarował!”

Bez słowa weszłam na drugie piętro, zostawiając ją z jej zdjęciami.

W domu powitała mnie znajoma cisza. Dwupokojowe mieszkanie, niegdyś ciasne dla czwórki, teraz puste. Na parapecie fiołki – jedyna żywa istota tutaj.

„Moje dziewczynki” – szepnęłam, podchodząc. „Przynajmniej wy mnie nie opuścicie”.

Włączyłam telewizor, dla szumu, nie dla oglądania. W wiadomościach o podwyżkach emerytur, nowych świadczeniach. Uśmiechnęłam się gorzko. Mojej emerytury starcza na podstawowe potrzeby. I nic więcej.

Zadzwonił telefon. Serce zabiło mocniej – może Mikołaj? Albo Agnieszka?

„Marianna Nowak? Z administracji. Proszę o uregulowanie zaległości…”

„Jakie zaległości? Zawsze płacę terminowo!”

„System pokazuje brak opłaty za zeszły miesiąc…”

Długo tłumaczyłam, że płaciłam, wspominałam potwierdzenia, ale w słuchawce już tylko krótkie sygnały.

Wieczorem, przy herbacie, oglądałam zdjęcia – te stare, na błonie. Mikołaj w pierwszej klasie, poważny, z gigantycznym bukietem. Agnieszka na studniówce, piękna, roześmiana. Wszyscy razem na działce teściowej, kiedy mąż jeszcze żył…

„Gdzie teraz jesteście, moje drogie? – spytałam zdjęć. – Dlaczego tak wyszło, że jestem sama?”

Rano znów spotkałam Zofię na podwórku. Niosła ciężkie torby.

„O, Marianno! Właśnie chciałam opowiedzieć! Wnuczka dostała się na uniwersytet! Na państwowe miejsce! Syn obiecał jej nowego iPhone’a!”

„Gratuluję” – powiedziałam.

„A u pani jak? Wnuki?” – spytała z grzecznościowym uśmiechem.

„Nie mam wnuków” – odparłam cicho.

„Jak to? A dzieci?”

„Są. Mikołaj i Agnieszka. Tylko… bardzo zajęci. Mikołaj w Niemczech, programista. Agnieszka w Chicago, tam wyszła za mąż…”

„To cudownie! – wykrzyknęła. – Wszystko pani ma wspaniale! Dzieci świetnie ustawione! Powinna pani być dumna!”

„Jestem” – przytaknęłam.

„No właśnie! A pani taka smutna chodzi. Pewnie pieniądze przysyłają? Pomagają?”

„Przesyłają” – skłamałam. „Oczywiście, że pomagają”.

Prawda? Ostatni raz Mikołaj przesłał pół roku temu, na urodziny. Sześćdziesiąt złotych. Agnieszka nie przysyłała wcale – mówiła przez telefon o kredytach, o domu w Ameryce.

W domu usiadłam do starego komputera po Mikołaju. Otworzyłam Skype’a. Kontakty. Mikołaj „Zajęty”. Agnieszka offline od trzech tygodni.

Napisałam do syna: „Mikołajku, co u Ciebie? Jak zdrowie? Tęsknię”.

Odpowiedź po dwóch godzinach: „Cześć, mamo. W porządku. Dużo pracy. Pisz na Messengerze, Skype’a nie używam”.

Nie znam Messengera. Próbowałam znaleźć, zgubiłam się w ustawieniach. Zrezygnowałam.

Zadzwoniłam do Agnieszki. Długo nie odbierała. Wreszcie słuchawka.

„Mamo, co jest? Jest druga w nocy!”

„Przepraszam, córeczko, zapomniałam o różnicy czasu. Chciałam tylko wiedzieć…”

„Mamo, nie mogę rozmawiać. Jutro ważna prezentacja. Zadzwonimy w weekend, dobrze?”

„Dobrze” – powiedziałam, ale słuchawka już milczała.

Weekend minął. Telefon nie zadzwonił.

Poszłam do przychodni – znów ciśnienie. W kolejce spotkałam dawną sąsiadkę, Bożenę.

„Marianna! Jak dobrze cię
Dziennik, 15 maja

Stały przy skrzynkach, przeglądając rachunki, gdy nagle usłyszałam: „Pani Mario, niech pani spojrzy, jaka cudność!”. Halina Markowa wymachiwała telefonem przed moim nosem. „Oto nasza nowa działka w Zakopanem, a tu auto syna – wyobraża pani sobie, ile kosztuje? A to wnucie grające na pianinie w szkole muzycznej!”.
Kiwałam głową, ściskając koperty. „Tak, tak, bardzo ładnie. Przepraszam, śpieszę się…”.
„Ale dokąd? Tyle lat jesteśmy sąsiadkami, a nigdy nie ma czasu!” – nie ustępowała. „Patrzy pani? To my z mężem w Bułgarii, w zeszłym miesiącu. Hotel pięć gwiazdek, all inclusive! A pani kiedy ostatnio odpoczywała?”.
Westchnęłam, patrząc w jej rozradowane oczy. Moje zmęczone, szare oczy odbiły się w szybie klatki. „Ja nie odpoczywam, Halino. Nie mam czasu”.
„Jak to? Dzieci dorosłe, wnuki, pani na emeryturze…”.
„Dzieci dorosłe, tak” – przyznałam cicho. „Tylko daleko mieszkają”.
„I co z tego? Mój Tomek też w Londynie pracuje, ale codziennie dzwoni, co weekend przyjeżdża! A zarobki? Boże, jakie on ma zarobki!” – sięgnęła ponownie po telefon. „Proszę spojrzeć, futro norek, prezent ode mnie!”.
W milczeniu weszłam na drugie piętro, zostawiając ją z jej ekranem pełnym blasku.

W mieszkaniu powitała mnie cisza. Dwupokojowe wnętrze, niegdyś ciasne dla czworga, teraz było puste jak ulał. Na parapecie stały fiołki – jedyna oznaka życia w tych ścianach. „Moje dziewczynki” – szepnęłam, dotykając aksamitnych liści. „Przynajmniej wy mnie nie opuściłyście”.
Włączyłam telewizor – nie by oglądać, tylko by zagłuszyć milczenie. W wiadomościach mówili o waloryzacji emerytur, nowych świadczeniach. Uśmiechnęłam się gorzko – moje 1700 zł starczało na najpilniejsze potrzeby. Na więcej nie.

Zadzwonił telefon. Serce podskoczyło – może Krzysiek? Albo Ania?
„Pani Kowalska? Z administracji osiedla. Ma pani zaległość za media…”
„Jaką zaległość? Zawsze płacę terminowo!”
„Niestety, system wykazuje brak wpłaty za czerwiec…”
Długo tłumaczyłam, że przecież płaciłam, lecz słuchawka warczała już głuchymi sygnałami.

Wieczorem, przy herbacie, przeglądałam zdjęcia w starym albumie. Oto Krzysio w pierwszej klasie z goździkami wielko niczego. Oto Ania na studniówce, promienna. Oto my wszyscy na działce teściowej, gdy Józef jeszcze żył… „Gdzie teraz jesteście, kochani?” – spytałam papierowych uśmiechów. „Czemu zostawiło się mnie samą?”

Nazajutrz znów spotkałam Halinę, dźwigającą siaty z Biedronki.
„O, pani Mario! Właśnie chciałam opowiedzieć! Wnusia dostała się na prawo, na państwową uczelnię! Wyobraża pani? A syn obiecał jej nowego iPhona!”
„Gratuluję” – odparłam krótko.
„A u pani? Wnuki?” – pytała z udawanym zaciekawieniem.
„Nie mam wnuków” – szepnęłam.
„Jak to? A dzieci?”
„Są. Krzysiek i Ania. Tylko… są bardzo zajęci. Krzysiek w Niemczech, programista. Ania w Irlandii, tam wyszła za mąż…”
„Wspaniale!” – zawołała. „Wszystko pani ma! Powinna pani być dumna!”
„Jestem” – skłamałam. „A pomagają? Pieniądze przysyłają?”
„Przesyłają” – skłamałam po raz drugi.

Prawda była inna: Krzysiek przesłał 50 zł na urodziny pół roku temu. Ania nie przesyłała nic – tłumacząc się kredytem hipotecznym. Przy komputerze po Krzysiu sprawdziłam Skype’a: „Zajęty”. Ania offline od dwóch tygodni.
Napisałam: „Krzysiu, jak się masz? Tęsknię”.
Odpowiedź nadeszła po trzech godzinach: „Cześć mamo. W robocie zawalenie. Pisz na Messengerze, Skype’a nie używam”.
Messengera nie umiałam obsłużyć.

U lekarza spotkałam dawną sąsiadkę, Elżbietę.
„Maryśka! Jak ci zdrowie służy?”
„Lekkie ciśnienie. A tobie?”
„Ach, córka urodziła! Wnusia Małgosia. Niańczę całe dnie – to jest szczęście!”
„Szczęście” – powtórzyłam, patrząc na jej błyszczące oczy. „A twoje? Pamiętam Krysię i Anię jak przez mgłę!”
„Dobre dzieci” – skinęłam. „Krzysiek w Niemczech, Ania w Irlandii”.
„Już babcią jesteś?”
„Nie” – odparłam. „Ani myślą”.
„To dzwonić trzeba! Ja z Magdą codziennie gadam, choćby minutę!”.

W sklepie wzięłam chleb, mleko, jajka. Przy kasie kobieta z wózkiem pełnym mięsa, owoców, zabawek. „Wnuki z Wrocławia na wakacje!”.

W lodówce półpuste pólka. W kalendarzu zakreślałam kolejny dzień. Do urodzin miesiąc. Rok temu Krzysiek zadzwonił wieczorem: „Sorki, mało czasu, narada”. Ania SMS: „Sto lat Mamo! ☕🎂”.

Upiekłam wtedy babeczkę, jedną świeczkę zdmuchałam
Ileż miałam w życiu – tylko nie to, czym inni się tak chwalą, a głęboko w środku czułam jedynie tę niewypowiedzianą pustkę po was, moje ukochane dzieci. Podszedłszy do fiołków na parapecie, ich delikatne liście zdawały się zagłębiać w szklanej tafli okna, jakby szukały czegoś za jego szybą, a może tylko odwracały się od mojego smutku. Wszystko mam przy sobie – oprócz tego, co najważniejsze. Oprócz was, moje kochane. I tylko czułam, jak ta cisza wypełnia pokój po brzegi.