Obcy, ale najbliższy

— Bożeno Stanisławowo, co pani wyprawia?! Tak nie można! — głos Zbigniewa Kazimierzowicza drżał z oburzenia. — Przecież ja nie jestem pani rodziną!

— A kto jest rodziną?! — ostro wyprostowała się kobieta, ściskając w dłoniach pognieciony arkusz ze szpitala. — Mój syn, który dzwoni raz na pół roku z tego swojego Krakowa? Czy wnuczka, która zupełnie zapomniała o babci? A ty od trzech lat codziennie pytasz, jak się mam, kupujesz leki, kiedy nie mam pieniędzy!

Zbigniew Kazimierzowicz niepewnie przestępował z nogi na nogę w przedpokoju. Wysoki, przygarbiony mężczyzna po sześćdziesiątce, z siwą szczeciną na twarzy i dobrymi, zmęczonymi oczami. Przyszedł rano, jak zwykle, zapytać, czy trzeba coś kupić, a tu taka niespodzianka…

— Ale mieszkania nie można przepisywać na mnie! Co ludzie powiedzą? Co sąsiedzi pomyślą? — nerwowo obracał w dłoniach starą czapkę.

— A mnie w dupie, co sobie myślą! — Bożena Stanisławowa przeszła do pokoju i usiadła w swoim ulubionym fotelu przy oknie. — Siadaj, stoisz jak słup.

Zbigniew Kazimierzowicz nieśmiało zajął miejsce na brzegu kanapy. Za oknem mżył październikowy deszcz, po szybie spływały krople, a w pokoju było wyjątkowo przytulnie. Na parapecie kwitły fiołki – to Zbigniew przyniósł je wiosną, mówiąc, że u niego w domu nie chcą się przyjąć, a tu, kto wie, może ucieszą gospodynię.

— Słuchaj mnie uważnie — Bożena Stanisławowa złożyła dłonie na kolanach. — Wczoraj byłam u lekarza. Serce już całkiem kiepskie, ciśnienie skacze. Mówi, że w każdej chwili może się stać… No, wiesz, o co chodzi.

— Niech pani tak nie mówi! — przestraszył się Zbigniew. — Jeszcze pani pożyje, będę pomagał, jak dotąd. Są nowe leki, dobre…

— Zbyszek — szepnęła kobieta, a on drgnął. Rzadko zwracała się do niego po imieniu, zwykle bardziej oficjalnie. — Rozumiesz, o czym mówię? Strasznie boję się umierać sama. A z tobą jest mniej strasznie.

Poznali się trzy lata temu w kolejce do przychodni. Bożena Stanisławowa stała z skierowaniem do kardiologa, trzymała się za piersi, ciężko oddychając. A on siedział obok, czekając na swoją kolej do urologa. Zobaczył, że jest jej słabo, podszedł, podał wodę ze swojej butelki.

— Dziękuję, kochanie — szepnęła wtedy Bożena Stanisławowa. — Dobry z ciebie człowiek.

Później okazało się, że mieszkają w sąsiednich blokach. Zbigniew zaczął zaglądać, pytać o zdrowie. Najpierw raz w tygodniu, potem częściej. Bożena gotowała mu obiad, on naprawiał w mieszkaniu co się dało. Tak się jakoś przyzwyczaili do siebie.

Zbigniew Kazimierzowicz miał swoją historię. Żona zmarła pięć lat temu na raka, dzieci nie mieli. Został sam w pustym mieszkaniu, gdzie każdy przedmiot przypominał o przeszłości. Całe życie pracował jako ślusarz w fabryce, dostawał niewielką emeryturę, żył cicho i niewidocznie.

A Bożena Stanisławowa miała syna Artura, który zaraz po studiach wyjechał do Krakowa, zrobił karierę jako programista, ożenił się, doczekał się dzieci. Najpierw przyjeżdżał na święta, potem coraz rzadziej. Dzwonił w urodziny i na Nowy Rok, pytał o zdrowie, obiecywał przyjechać, ale nie przyjeżdżał.

— Zajęty jest bardzo — tłumaczyła syna przed sąsiadkami Bożena. — Praca odpowiedzialna. No i dzieci małe, żona często choruje…

W rzeczywistości syn po prostu zapomniał o matce. Nie ze złośliwości, nie z egoizmu — po prostu życie go poniosło, sprawy się nawarstwiły, a matka znalazła się gdzieś na marginesie jego świadomości. Jest tam, w swoim miasteczku, dostaje emeryturę, żyje. No to dobrze.

Wnuczka Zosia czasem wysyłała zdjęcia przez komunikator. Ładna dziewczynka, bystre oczy, ale zupełnie obca. Babcię pamiętała słabo, widywały się rzadko.

— Zbyszek, a ty nigdy nie chciałeś dzieci? — zapytała kiedyś Bożena, gdy siedzieli w kuchni, pili herbatę z drożdżowym pierogiem, który upiekła rano.

— Chciałem. Bardzo — wolno mieszał cukier w szklance. — Ale nie wyszło. Żona moja, niech tam spoczywa w pokoju, ciągle się leczyła, jeździła do lekarzy. A potem już było za późno… Mówiła mi: „Weź sobie młodszą, dzieci rób”. A ja jak miałem pokochać inną? Ona była… jedyna.

Bożena położyła dłoń na jego ręce.

— Dobry z ciebie człowiek, Zbyszek. Rzadko teraz takich spotkać.

Zbigniew zaczerwienił się, spuścił wzrok.

— Co tam dobrego… Zwykły jestem.

— Nie, nie zwykły. Zwykli to obojętni. A ty duszą się przejmujesz za wszystkich.

Prawda była w tych słowach. Zbigniew naprawdę nie potrafił przejść obok cudzej biedy. W całym bloku wiedzieli: jeśli coś się dzieje, trzeba wołać Zbigniewa. Kran kapie u cioci Basi na parterze? On naprawi. Wózek się zepsuł młodej matce z drugiego piętra? On nowy kupił. Staruszka z sąsiedniego klatki trafiła do szpitala? On karmił jej kotkę.

— Jakbyś za wszystkich odpowiedzialność brał — mówiła mu Bożena. — Zmęczysz się tak.

— A jak inaczej? — dziwił się szczerze. — Ludziom przecież ciężko.

Sąsiedzi go szanowali, ale za plecami się śmiali: za bardzo dobry, aż jakby święty. A Bożena wiedziała — takich ludzi jest mało, trzeba ich chronić.

Ona też nie była łatwa. Całe życie pracowała w bibliotece, dużo czytała, myślała. Mąż zmarł młodo, syna wychowywała sama, dawała mu całe serce. A on wyrósł i odleciał, jak ptak z gniazda. Typowa historia, ale od tego nie mniej bolesna.

— Wiesz, co mnie w życiu najbardziej zabolało? — wyznała kiedyś Zbyszkowi wieczorem. — Nie to, że syn wyjechał. Dzieci muszą swoje życie budować. Ale to, że stał się obcy. Dzwoni, a w głosie słychać taką uprzejmość, oficjalną. Jak do mało znanej cioci.

— Może po prostu nie wie, jak inaczej? — ostrożnie zasugerował Zbigniew. — My,I po długiej chwili milczenia Zbigniew wziął jej dłoń w swoje i cicho odpowiedział: „Zgadzam się, Bożenko, nie zostawię cię samej”.