Od pierwszego kroku w naszym domu staliśmy się jej wrogami.

Od pierwszego wejrzenia znienawidziliśmy ją, gdy tylko przekroczyła próg naszego domu.
Kędzierzawa, wysoka, chuda.

Sweater miał się całkiem nieźle, ale ręce różniły się od maminych. Palce były krótsze i grubsze, trzymała je splecione w koszyczek. Nogi miała chudsze, a stopy dłuższe.
Siedzieliśmy z bratem Władkiem — on siedmioletni, ja dziewięcioletnia — i ciskaliśmy w nią spojrzeniami jak piorunami.
Długa jak mila, a nie Żaneta wcale!

Tato zauważył naszą niechęć i syknął: — Zachowujcie się przyzwoicie! Co wy za maniery?
— A ona zostanie u nas na długo? — fochliwie zapytał Władek. Mógł sobie na to pozwolić, był mały i to chłopiec.
— Na zawsze — odparł ojciec.
Słychać było, że zaczynał tracić cierpliwość. A jeśli się wkurzy, będzie źle. Lepiej go nie denerwować.

Po godzinie Żaneta zabierała się do wyjścia. Włożyła buty, a gdy wychodziła, Władek podciął jej nogę.
Omal nie runęła na klatkę schodową.

Tato zaniepokoił się: — Co się stało?
— Tylko się potknęłam o buty — odrzekła, nawet nie patrząc na Władka.
— Wszystko tu porozrzucane. Posprzątam! — obiecał z zapałem.
I wtedy zrozumieliśmy. On ją kocha.

Nie udało nam się wykluczyć jej z naszego życia, choć bardzo się staraliśmy.
Pewnego razu, gdy Żaneta została z nami w domu bez taty, na kolejne nasze niestosowne zachowanie powiedziała spokojnym głosem:
— Wasza mama umarła. Tak bywa, niestety. Teraz patrzy na was z nieba i widzi wszystko. Myślę, że nie podoba jej się wasze zachowanie. Wie, że robicie to na złość. W ten sposób szanujecie jej pamięć?

Zamarliśmy.
— Władku, Krysia, przecież jesteście dobrymi dziećmi! Czy tak należy pamiętać o mamie? Czyny świadczą o człowieku. Nie wierzę, że zawsze jesteście tacy kolczasty jak jeże!
Stopniowo, takimi rozmowami, oduczyła nas złych zachowań.

Raz pomogłam jej rozpakować zakupy. Jakże mnie chwaliła! Pogłaskała po plecach.
Tak, jej dłonie nie były mamą, ale i tak było mi przyjemnie…
Władek się zazdrościł.
Też poukładał umyte kubki na półce. Żaneta i jego pochwaliła.
A wieczorem jeszcze opowiedziała tacie z przejęciem, jacy jesteśmy pomocni. Był szczęśliwy.

Jej obcość długo nie dawała nam spokoju. Chcieliśmy już wpuścić ją do serca, ale nie wychodziło.
Nie mama, i koniec!

Po roku nie pamiętaliśmy już, jak żyliśmy bez niej. A po jednym wydarzeniu pokochaliśmy Żanetę na zabój, tak jak nasz tata.

…Władkowi w siódmej klasie nie było lekko. Tego cichego i zamkniętego chłopca gnębił jeden urwis — Jarek Dębski. Był tego samego wzrostu, tylko bardziej bezczelny.
Wybrał Władka na swój cel, bo tak mu się podobało.

Rodzina Dębskich była pełna, Jarek czuł ochronę ojca. Tamten mówił mu wprost: „Jesteś mężczyzną, bij wszystkich. Nie czekaj, aż oni zaczną cię miażdżyć”. I tak Dębski upatrzył sobie Władka.
Ten wracał do domu i nawet mnie, rodzonej siostrze, nic nie mówił. Czekał, aż sprawa sama się rozmyje. Ale takie rzeczy nie znikają. Prześladowcy rosną w siłę, gdy ofiara milczy.

Dębski już otwarcie bił Władka. Ile razy przechodził, tyle razy uderzał go w ramię.
Wydusiłam z brata te informacje z wielkim trudem, gdy zobaczyłam siniaki. Uważał, że mężczyźni nie powinni obciążać sióstr swoimi problemami, nawet starszych.
Nie wiedzieliśmy, że pod drzwiami stoi Żaneta i słucha naszej rozmowy.

Władek błagał, żebym nic nie mówiła tacie, bo będzie jeszcze gorzej.
Prosił też, żebym nie biegła od razu drapać Jarkowi twarzy! A tak bardzo chciałam! Za brata mogłabym zabić!
Wciąganie taty też nie wchodziło w grę. Pobiłby się z ojcem Dębskiego, a stąd już blisko do aresztu…

Jutro był piątek.
Żaneta pod pretekstem zakupów odprowadziła nas do szkoły i potajemnie poprosiła, żebym pokazała jej Dębskiego.
Pokazałam. Niech wie, drań!

A potem stała się rzecz niesamowita.
W trakcie lekcji polskiego Żaneta uprzejmie zajrzała do klasy, cała uczesana i wypielęgnowana, i miłym głosem poprosiła Jarka Dębskiego, by wyszedł, bo ma do niego sprawę.

Nauczycielka pozwoliła, niczego nie podejrzewając. Chłopak też wyszedł spokojnie, myśląc, że to nowa organizatorka. Jarek miał dostać goździki dla całej klasy na składanie hołdu żołnierzom.

Żaneta złapała go za koszulę, oderwała od podłogi i syknęła:
— Czego chcesz od mojego syna?
— Od j-j-jakiego syna? — zająknął się.
— Od Władka Nowaka!
— N-n-nic…
— Właśnie! I chcę, żeby tak zostało! Bo jeśli jeszcze raz dotkniesz mojego dziecka, spojrzysz na niego krzywo, zatłukę cię, gnidzie!
— Proszę pani, niech mnie pani puści — zapiszczał Dębski. — Już nigdy więcej!
— Wynoś się! — postawiła go na miejscu. — I spróbuj komuś o mnie pisnąć. Ojca wpakuję do więzienia za wychowanie młodocianego przestępcy! Rozumiesz? Nauczycielce powiesz, że jestem twoją sąsiadką i prosiłam o klucz! A po lekcjach przeprosisz Władka! Ja sama to sprawdzę…

Chłopak wślizgnął się do klasy, poprawiając mundurek. Bełkotał coś o sąsiadce.

…Nigdy już nie spojrzał na Władka źle. Właściwie w ogóle przestał na niego patrzeć, bo go unikał! Przeprosił jeszcze tego samego dnia. Krótko, urywanie, cały drżący, ale przeprosił.

— Tacie nie mówcie — prosiła nas Żaneta. Ale nie wytrzymaliśmy, wszystko opowiedzieliśmy.
Był zachwycony.

Pewnego dnia ona i mnie naprowadziła na dobrą drogę.
Zakochałam się w wieku szesnastu lat tą głupią miłością, gdzie hormony przesłaniają rozum i ciągnie do zakazanego.

Wstyd się przyznać! No dobrze, powiem. Związałam się z bezrobotnym, wiecznie pijanym pianistą, kompletnie nie widząc oczywistości. Wpajał moim naiwnym uszom,Grał mi o tym, że jestem jego muzą, a ja topniałam w jego rękach jak wosk, aż pewnego dnia Żaneta stanęła w drzwiach naszego pokoiku i spokojnie zapytała: „Córko, czy na pewno o takim życiu marzyłaś?” – a ja nagle zobaczyłam go jej oczami: zaniedbanego, śmierdzącego wódą, i po raz pierwszy poczułam wstyd.