Gdybym tylko wiedział, co mnie czeka…

Gdyby tylko wiedzieć, że tak się stanie…

Autobus podskakiwał na wybojach. Kierowca klął, omijając kałuże, czasem nawet wyjeżdżał na przeciwległy pas. Ludzi w środku było niewielu, dzień roboczy przecież.

Stanisław patrzył przez okno na zszarzały, osiadły śnieg. Jeszcze chwila, a stopnieje całkiem, a potem lato już tuż-tuż. Na kolejnej nierówności autobus znów podskoczył, a kierowca głośno zaklął.

– Tak można i kół pozbawić.

Wreszcie przed nimi ukazał się płot cmentarza, za którym ciemniały rzędy nagrobków.

Za każdym razem, gdy tu przyjeżdżał, Stanisław czuł ciężar nieuchronności i ulotności życia. Myśleć, że kiedyś i on znajdzie tu spokój, nie chciało mu się. Przybywał nie z potrzeby serca, lecz z obowiązku. Tak wypada – odwiedzać groby bliskich w wyznaczone dni. Zawstydził się własnych myśli i głośno westchnął.

Autobus zatrzymał się przed bramą. Drzwi rozwarły się z hałasem, a pasażerowie ruszyli rozprostować nogi. Ludzie od razu skierowali się ku stoiskom z plastikowymi kwiatami ustawionym wzdłuż ogrodzenia. Stanisław też powoli przeszedł obok, wypatrując żywych kwiatów. Od barwnych, nasączonych woskiem płatków aż oczy bolały. Na końcu zobaczył kobietę, przed którą stało wiadro z czerwonymi goździkami.

Kupił cztery i wszedł na cmentarz. Ścieżki tonęły w kałużach. Starał się je omijać, ale pod rozmiękłym śniegiem też chlupała woda. Żałował teraz, że włożył stare zimowe buty.

Doszedł niemal do skraju lasu i skręcił w lewo. Grób żony odnalazł od razu po krzyżu. „Trzeba postawić nagrobek. A może poczekać? Syn zrobi później jeden dla nas obojga?” Wokół już nie było tymczasowych krzyży. Powiódł wzrokiem po rozciągającym się przed nim mieście zmarłych. Od ostatniej jesieni przybyło wiele nowych mogił.

Przestąpił niskie ogrodzenie i stanął w miękkim śniegu, udeptując go stopami. Poczuł, że i tak przemoczył nogi.

– Witaj, Jadziu.

Z wyblakłej fotografii w ramce, stojącej przy krzyżu, uśmiechała się do niego żona. Lubił to zdjęcie. Zapamiętał ją właśnie taką, choć miała tu zaledwie trzydzieści sześć lat.

Przypomniał sobie tamte urodziny. Rano pobiegł po kwiaty, a gdy wrócił, Jadzia już była ubrana w nową sukienkę. Podarował jej złote kolczyki. Natychmiast włożyła je do uszu i rozpromieniła się. Zdążył uwiecznić tę chwilę. Jakby to było wczoraj…

– Z okazji urodzin. Dziś skończyłabyś pięćdziesiąt sześć lat. – Stanisław zastanawiał się, gdzie umieścić goździki.

Cały grób pokryty był sztucznymi kwiatami wbitymi w ziemię. Oczywiście, one nie blakły, nie traciły kolorów, jakby przyniesiono je dopiero wczoraj.

Stanisław pochylił się, wyciągnął spod śniegu żółte kwiatki tuż przed krzyżem, wetknął je w śnieg u stóp mogiły. Na ich miejsce położył goździki. Ziemia była zmarznięta, delikatnymi łodygami nie dało się przebić, a śnieg i tak wkrótce stopnieje, kwiaty opadną. Wyglądały skromnie na tle jaskrawych sztucznych kwiatów. Ale przynajmniej były żywe.

– Tęsknię za tobą. Ale nie mogę tu często przychodzić. Wybacz i nie gniewaj się. To ja zasłużyłem, by tu leżeć, nie ty. A życie rozporządziło inaczej…

Mówił długo, opowiadał nowiny, patrząc na portret, aż nogi całkiem zesztywniały z zimna. Od czasu do czasu ciszę przerywało krakanie wron. I od tego robiło się jeszcze smutniej.

– Pójdę już, Jadziu. Włożyłem stare buty i przemoczyłem nogi. I nawet nie ma mnie kto połajać. Przyjdę po świętach, gdy będzie sucho. Wtedy uporządkuję grób, przyniosę nowe zdjęcie, takie samo. Zbyt tu pięknie wyglądasz. Wybacz mi wszystko. – Westchnął, przeszedł przez ogrodzenie i nie oglądając się, ruszył ku wyjściu.

Na przystanku czekało już kilku ludzi. Gdy w końcu wsiadł do autobusu, niemal nie czuł palców u nóg.

Ledwo dotarł do domu. Natychmiast zdjął mokre buty i skarpety, postawił czajnik na gazie, a gdy zagotowała się woda, wypił dwie szklanki herbaty z miodem. Włożył suche wełniane skarpety, włączył telewizor i położył się na kanapie. Leciał jakiś film. Od herbaty zrobiło mu się sennie…

***

Hania przyszła na ich budowę po technikum. Młoda, ciemnooka, z piegami na nosie i uśmiechem, jakby wiosenne słońce wyjrzało zza chmur. Stanisław nie potrafił oderwać od niej wzroku. Miał żonę, syna w trzeciej klasie, a jednak ta dziewczyna go hipnotyzowała. I co miał zrobić, gdy wciąż mu się nawijała na oczy? Udawać, że nie widzi?

Pewnego dnia, niedługo przed świętami, spotkali się na przystanku. Hania otulała się kołnierzem płaszcza. W dużych oczach odbijały się światła latarni. Stanisław zerkał na nią ukradkiem. Gdy nadjechał autobus, przepchnął się za nią i usiadł obok.

– Witaj, Haniu. Do domu? – zapytał, by nawiązać rozmowę.

– Tak. A ty?

– Ja też. – Zamilkł na chwilę. – Choinkę już ubraliście?

– Nie. Tata zawsze kupował żywą. Leżała na balkonie. A trzydziestego grudnia ozdabialiśmy ją razem. I ten zapach w mieszkaniu! Od razu robiło się świątecznie.

– Ale dziś jest trzydziesty grudnia. Masz na balkonie żywą choinkę? – dopytywał się Stanisław.

Hania roześmiała się dźwięcznie. Stanisław nie mógł się napatrzeć.

– Rodzice daleko, a ja mam sztuczną. Jak wrócę, wyjmę z pudełka, ustawię i ubiorę. Na pewno powieszę cukierki. Tak robiła mama. Potem napiję się herbaty i będę się nią zachwycać. – Znowu się zaśmiała.

Stanisław wyraźnie widział ten pokój, choinkę, rozbawioną Hanię, sięgającą po bombkę… A w kuchni cicho bulgoczący czajnik…

– Mogę do ciebie przyjść? W gości? – wyrwałoHania spojrzała na niego swymi dużymi oczami i odparła cicho: „Nie, Stanisławie, czas już iść swoją drogą”, a on zrozumiał, że niektóre błędy naprawić można tylko ciężarem samotności.