Gdybym tylko wiedział, co mnie czeka…

Gdyby tylko wiedzieć, że tak będzie…

Autobus przeskakiwał przez wyboje. Kierowca klął pod nosem, omijając kałuże, a czasem nawet wyjeżdżał na przeciwległy pas. W środku było pusto—zwykły dzień pracujący.

Marek wpatrywał się przez okno w szarą, osiadłą szadź. Jeszcze trochę, a zniknie zupełnie, a potem lato nadejdzie szybciej, niż się spodziewał. Kolejna dziura w autostradzie, kolejny podskok i przekleństwo za kierownicą.

– Jeszcze trochę, a zostaniemy bez kół.

Wreszcie w oddali ukazał się cmentarny mur, za którym majaczyły rzędy nagrobków.

Każdy raz, gdy tu przyjeżdżał, Marek czuł ciężką, przytłaczającą świadomość nieuchronności—myśl, że pewnego dnia i on znajdzie tu miejsce, bolała go jak otwarta rana. Nie przychodził tu z potrzeby serca, lecz z obowiązku. Trzeba odwiedzać groby bliskich w odpowiednie dni. Łapał się na tych myślach i głośnie westchnął.

Autobus zatrzymał się przed bramą. Drzwi otwarły się, pasażerowie wysiedli, przeciągając zdrętwiałe nogi. Ludzie od razu kierowali się ku straganom z sztucznymi kwiatami ustawionym wzdłuż ogrodzenia. Marek też powlókł się w tę stronę, wypatrując żywych kwiatów. Od jaskrawych, woskowych płatków aż oczy bolały. Na końcu w końcu dostrzegł kobietę z wiadrem pełnym czerwonych goździków.

Kupił cztery, wszedł na cmentarz. Ścieżki tonęły w kałużach. Omijał je, ale nawet pod miękkim śniegiem woda chlupała pod butami. Właściwie to szkoda, że nie założył lepszego obuwia.

Doszedł niemal do skraju lasu, skręcił w lewo. Grób żony znalazł od razu—po krzyżu. *Powinienem zamówić pomnik. A może zaczekać? Syn później postawi jeden na nas dwoje?* Wokoło już nie było tymczasowych krzyży. Rozejrzał się po rozciągającym się przed nim *mieście umarłych*. Od jesieni przybyło wiele nowych mogił.

Przekroczył niskie ogrodzenie, stanął w miękkim śniegu, udeptał go. Czubki butów już przemokły.

– Cześć, Lidka.

Na wyblakłej fotografii w ramce, stojącej przy krzyżu, uśmiechała się jego żona. Kochał to zdjęcie. Taką ją zapamiętał, choć wtedy miała zaledwie trzydzieści sześć lat.

Przypomniał sobie tamte urodziny. Pobiegł rano po kwiaty, a gdy wrócił, Lidka już była ubrana w nową sukienkę. Podarował jej złote kolczyki, a ona od razu je założyła i roześmiała się—zdążył zrobić jej wtedy zdjęcie. Jakby to było wczoraj…

– Wszystkiego najlepszego. Dziś skończyłabyś pięćdziesiąt sześć lat. – Powstrzymał westchnienie, przyglądając się wątłym kwiatom, szukając miejsca, gdzie je wbić.

Cały grób był już zasypany sztucznymi kwiatami—one nie blakły, nie niszczały, jakby wciąż świeżo przyniesione.

Marek pochylił się, wyciągnął spod śniegu gałązkę żółtych kwiatów pod samym krzyżem, wbił ją z powrotem, ale już przy samym końcu grobu. Na ich miejsce położył goździki. Ziemia była zmarznięta, delikatne łodyżki nie wbijały się łatwo—w końcu i tak spadną, gdy śnieg stopnieje. Wyglądały skromnie wśród krzykliwych sztucznych bukietów. Ale były prawdziwe.

– Tęsknię. Ale nie mogę tu przychodzić często. Wybacz i nie gniewaj się. To ja powinienem tu leżeć, nie ty. Życie jednak zdecydowało inaczej…

Mówił długo, opowiadał nowiny, wpatrując się w fotografię, aż nogi zdrętwiały od zimna. Ciszę raz po raz przerywało wronie krakanie. Robiło się przez to jeszcze smutniej, jeszcze bardziej nieswojo.

– Muszę iść, Lidziu. Włożyłem stare buty i przemoczyłem stopy. A nikt mnie nawet nie zbeszta. Wrócę po świętach, gdy tu będzie sucho. Wtedy uporządkuję grobik, przyniosę nowe zdjęcie—takie samo. Jesteś tu zbyt piękna, by tak blaknąć. Wybacz mi wszystko. – Westchnął, przekroczył ogrodzenie i odszedł bez oglądania.

Na przystanku czekało już kilka osób. Gdy w końcu wsiąAutobus ruszył, a Marek zamknął oczy, czując, jak ciężar wspomnień przygniata go jeszcze mocniej niż zimny wiatr za szybą.