Mieszkanie, czyli Opowieść o Rodzinie

Mieszkanie, czyli historia pewnej rodziny

Zosia wracała powoli ze szkoły, rozmyślając, jak ukryć przed mamą jedynkę w dzienniku. Najlepiej, żeby w ogóle nie było jej w domu. Wtedy schowałaby dziennik pod łóżkiem i powiedziała, że zostawiła go w szkole. Ale co z jutrem? Nie da się przecież codziennie „zapominać” dziennika. Mama i tak się dowie.

„Dzisiaj schowam, a jutro postaram się poprawić ocenę. Wtedy mama nie będzie aż tak zła” – zdecydowała Zosia i przyspieszyła kroku.

Mama ciągle powtarzała, że musi się dobrze uczyć. Po pierwsze, by nie hańbić nazwiska ojca – był profesorem. Po drugie, by ćwiczyć umysł. Babcia chorowała na Alzheimera. Zmarła, gdy Zosia miała dwa lata.

Ostrożnie weszła do mieszkania, by nie trzasnąć drzwiami. Na wieszaku wisiał płaszcz mamy – była w domu. Zosia cicho się rozebrała i na palcach przemknęła do swojego pokoju. Schowała dziennik pod poduszką i dopiero wtedy odetchnęła z ulgą. Przebrana, od razu zabrała się za lekcje. Przeczytała nawet rozdział z historii dwa razy, a mama wciąż nie zaglądała do niej. To było dziwne.

Otworzyła drzwi i nadsłuchiwała. W mieszkaniu panowała cisza. Może mama źle się czuje i śpi? Mieszkali w dużym mieszkaniu z wysokimi sufitami i szerokimi oknami, w samym centrum Warszawy. Meble były ciężkie, antyczne i ciemne. Korytarz wydawał się długi i mroczny, zastawiony szafami.

Nagle w salonie wybiły ścienne zegary. Zosia o mało nie krzyknęła ze strachu. Po chwili przypomniała sobie, że to tylko zegar po dziadku. Przeszła korytarzem i zajrzała do kuchni. Mama siedziała przy stole, z twarzą ukrytą w dłoniach.

„Mamo?” – dotknęła jej ramienia.

Mama podniosła głowę. Miała zaczerwienione oczy.

„Tata nie żyje. Zmarł podczas wykładu…” – powiedziała matka pustym głosem.
Przytuliła Zosię i wybuchnęła płaczem. Dziewczyna przez chwilę się trzymała, ale w końcu też się rozpłakała.

Następnego dnia nie poszła do szkoły. Byli w szpitalu, w kostnicy, gdzie mama zabrała najlepszy garnitur taty i niemal nowe buty.

Na pogrzebie było dużo ludzi, głównie z uniwersytetu, gdzie ojciec wykładał. Zosia nie rozpoznała go w trumnie. Leżał tam obcy, zmęczony życie mężczyzna. Ale mama płakała nad nim, powtarzając: „Jak my bez ciebie… Dlaczego nas zostawiłeś?”

Po pogrzebie mama całymi dniami leżała w łóżku, płakała i nie jadła. Zosia gotowała sobie makaron lub pierogi. Gdy skończyły się zapasy, poprosiła mamę o pieniądze.

„Weź” – odpowiedziała, nawet nie pytając, po co.
Kupiła parówki, chleb i dwie paczki makaronu.

Pewnego dnia wróciła ze szkoły i zobaczyła mamę przy kuchence – gotowała zupę. „Jak w szkole? Co jadłaś cały ten czas?” – zapytała. Zosia opowiedziała. „Wybacz mi. Zupełnie o tobie zapomniałam. Jutro pójdę na katedrę, może mnie zatrudnią. Musimy jakoś żyć dalej.”

Mama wyglądała na wynędzniałą i bladą, ale przynajmniej nie płakała.

Nowy kierownik katedry, dawny uczeń ojca, zatrudnił ją jako laborantkę. Płaca była niska, więc zaproponowano jej dodatkowe sprzątanie. Zgodziła się, ale pracowała wieczorami, gdy nikogo nie było.

„Wstyd. Żona profesora myje podłogi” – wzdychała.
Zosia często jej pomagała.

Pieniędzy wciąż brakowało. Mama sprzedała wszystkie złote kolczyki i pierścionki pracownicom katedry. W końcu i one się skończyły.

Przyszła sąsiadka, chcąc kupić meble, ale mama odmówiła.

„To antyki. Tylko w muzeach takie są. Nawet w wojnie ich nie sprzedaliśmy” – wyjaśniła później Zoszy.

Opowiedziała, jak trafili do tego mieszkania. Przyjechała do Warszawy z małej wioski, mieszkała w akademiku. Zakochała się w profesorze, choć był od niej znacznie starszy. Gdy zaszła w ciążę, zabrał ją do siebie. Jego matka nie zaakceptowała tego związku, ale gdy urodziła się Zosia, babcia złagodniała.

Później zaczęła zapominać. Zamknęli stary zegar, bo bała się jego dźwięku. Pewnego dnia wyszła i nie wróciła. Znaleźli ją na dworcu – chciała jechać do domu, który dawno sprzedali.

Opieka nad nią była ciężka. Gdy zmarła, ojciec dostał udaru podczas wykładu.

Gdy Zosia była w liceum, mama wprowadziła do domu Witka.

„Będzie z nami mieszkał?” – zapytała niechętnie.

„Nie pije, dobrze zarabia. Będzie nam lżej” – odparła mama.

Witek nie podobał się Zosi. Unikała go. Pewnego dnia zobaczyła, jak głaszcze meble. „Żeni się dla mieszkania” – próbowała ostrzec mamę, ale ta tylko mówiła o samotności.

Przez kilka miesięcy było dobrze. Mama znów się uśmiechała. A potem zachorowała. Kaszel nie mijał. Lekarze nie znaleźli przyczyny.

Pewnego ranka zadzwonił telefon. Witek odebrał. „Kto dzwonił?” – spytała Zosia.

„Ze szpitala. Twoja mama…”

W szpitalu powiedzieli, że zmarła w nocy.

„Zostaliśmy sami” – płakał Witek, pijąc wódkę.

Dwa dni po pogrzebie Zosia wróciła ze szkoły i usłyszała, jak Witek mówi przez telefon: „Cierpliwości. Jeszcze za wcześnie…”

„Kto dzwonił?” – spytała.

„Pożyczyłem na leczenie. Chcą pieniądze. Proponują sprzedaż mebli” – odparł.

Zosia uwierzyła. Ale gdy zachorowała tak samo jak mama, przypomniała sobie maminą historię.

Poszła na policję. Tam spotkała Krzysia, młodKrzysztof pomógł jej udowodnić, że Witek zatruwał je obie, a teraz, bez ciężaru przeszłości, Zosia mogła wreszcie zacząć żyć pełnią życia.