Trzy listy bez zwrotnego adresu

Było cicho, ani wiatru, ani szelestu liści, ani śpiewu ptaków, jakby nawet natura tutaj zamarła w wiecznym spokoju. Ludzie też stali w milczeniu wokół otwartej trumny i czarnej mogiły obok. Kinga trzymała ojca pod rękę. Stał zgarbiony, zagubiony, wpatrując się w mamę z koncentracją.

Nieco dalej stali przyjaciele rodziców: Krystyna i jej mąż Wiesław. Kinga znała ich od dziecka, mówiła do nich po imieniu. Krystyna co chwilę przykładała chusteczkę do oczu, a jej mąż patrzył gdzieś poza trumnę, w dal. Naprzeciw Kingi i ojca stali trzej koledzy z pracy mamy, z czerwonymi nosami i opuchniętymi od płaczu oczami. Jeszcze jacyś ludzie, których Kinga nigdy nie widziała. Ale skoro przyszli, znaczy, że znali mamę.

Nikt już nie podchodził, nie żegnał się z mamą, nie składał im z ojcem kondolencji. Wszyscy już pożegnali się w kaplicy, tam też odprawiono mszę. Teraz po prostu stali i czekali na koniec ceremonii.

Kinga dostrzegła dwóch grabarzy. Jeden, pewnie ten starszy, jakby tylko na to czekał, spytał wzrokiem: „Czas?” Kinga ledwo dostrzegalnie skinęła głową. Czas. Ożywił się, wziął wieko oparte o drzewo i podszedł do trumny.

— Wszyscy się pożegnali? Zamykamy — powiedział.

Ale wtedy rozległ się cichy, lecz stanowczy męski głos:

— Zaczekajcie!

Wszyscy obecni jednocześnie odwrócili głowy w stronę mówiącego. Wysoki, barczysty mężczyzna w długim czarnym płaszczu i kapeluszu z szerokim rondem podszedł do trumny. Robotnicy stali obok, trzymając wieko. Mężczyzna położył dwie białe róże i nakrył dłonią złożone na piersi dłonie mamy, jakby chciał je ogrzać. Stał tak kilka minut, a reszta patrzyła na niego, zastanawiając się, kim jest. Jeden z grabarzy zakasłał, przynaglając go. Nieznajomy odjął rękę i odszedł na bok. Robotnicy w końcu zamknęli trumnę, przykręcili wieko i opuścili ją do grobu. Kinga pierwsza rzuciła garść ziemi.

Gdy grabarze zasypywali mogiłę, Kinga szukała wzrokiem mężczyzny w kapeluszu, ale zniknął. Kiedy na świeżym kopczyku ustawiono krzyż z tabliczką i wieńce, ludzie powoli ruszyli ku wyjściu z cmentarza. Kinga z ojcem jeszcze chwilę postali sami przy grobie.

— Tato, chodźmy — powiedziała Kinga, a ojciec dał się wyprowadzić.

W drodze cały czas myślała, kim mógł być ten mężczyzna. Przyszedł niezauważony i tak samo zniknął. Stał ze spuszczoną głową, rondo kapelusza zasłaniało mu twarz. Kinga zauważyła tylko gładko ogolony podbródek i okulary, choć nie była pewna co do tych ostatnich.

Stypę zorganizowano w kawiarni niedaleko domu. Kinga nie mogła przełknąć żadnego kęsa. Była straszliwie zmęczona i pragnęła tylko, żeby to wszystko się skończyło. W końcu goście zaczęli się rozchodzić. Oni z ojcem wyszli ostatni. Kinga wciąż podtrzymywała ojca pod rękę, w drugiej dłoni ściskała portret mamy w ramce, identyczny jak ten zostawiony na grobie.

— Jak się czujesz? — spytała ojca.

Ojciec tylko skinął głową.

— Tato, a ten mężczyzna, który podszedł do mamy na cmentarzu… kto to był? — zapytała.

— Skąd mam wiedzieć.

W głosie ojca zabrzmiało rozdrażnienie. W milczeniu doszli do domu. W mieszkaniu czuć było lekami i chorobą, mimo że Kinga zostawiła otwarte wszystkie okna.

Ojciec od razu położył się na kanapie, przymknął oczy. Kinga przykryła go kocem, usiadła obok.

Spojrzała na drzwi do pokoju, w którym leżała mama. „Odmęczyła się” — powtórzyła w myślach słowa niemal wszystkich, którzy przyszli na pogrzeb. Odmęczyli się wszyscy. Mama — od strasznej, wyniszczającej choroby. Kinga — od ciągłego napięcia, niepokoju i oczekiwania na koniec. Ojciec — od bezsilności i niemożności pomocy.

Łzy napłynęły do oczu. Kinga wyszła do kuchni, opadła na krzesło i po cichu się rozpłakała.

Z czasem ból przygasł. Kinga sprzątnęła z pokoju mamy wszystkie ślady choroby. Chodziła na uczelnię, ale czuła się pusta i samotna.

Ojciec cały czas milczał, chodził w kapciach, szurając po podłodze jak starzec. To szuranie i cisza drażniły Kingę. Całą swoją posturą pokazywał, jak bardzo cierpi. A jej niby było łatwo? Straciła mamę. Na jej wątłe barki spadły wszystkie domowe obowiązki i opieka nad ojcem.

— Tato, co zrobić z ubraniami mamy? Do mnie zupełnie nie pasują — spytała któregoś dnia, by zmusić go do mówienia.

— Nie wiem. Oddaj komuś.

Łatwo powiedzieć. Ale komu? W weekend postanowiła przejrzeć rzeczy mamy. Te nowsze odłożyła, później pomyśli, co z nimi zrobić. Starsze i znoszone zebrała w worek i wyniosła na śmietnik. Nie było jej szkoda, tylko trochę wstyd.

Rozmiar butów też się nie zgadzał. Stare pantofle i kozaki zostawiła przy kontenerach — może się przydadzą bezdomnym. W jednym pudełku znalazła zupełnie nowe białe szpilki. Nie potrafiła ich wyrzucić. Kinga przymierzyła je — były za duże. Gdy chciała schować je z powrotem, zobaczyła na dnie trzy pożółkłe koperty sprzed prawie dwudziestu lat. Dwie były adresowane do mamy, wysłane z miesięczną różnicą, trzecia — dwa lata później. Wszystkie bez zwrotnego adresu.

Po co mama je schowała w pudełku po butach? Dlaczego ich nie wyrzuciła? Nie wolno czytać cudzych listów, ale mamy już nie ma. Może nie ma też tego, kto je napisał. Kinga porządkowała rzeczy, ale co chwilę spoglądała na koperty.

Nie, nie uspokoi się, dopóki ich nie przeczyta. Gdyby była w nich jakaś tajemnica, mama pewnie by ich nie zachowała. Może właśnie dlatego ich nie zniszczyła — żeby ktoś je znalazł i przeczytał. Zresztą nie były jakoś szczególnie ukryte. Może o nich zapomniała? Gdyby w pudełku były stare buty, Kinga by ich nie wyjmowała, wyrzuciłaby wszystko razem. I listy też.

Z tego wszystkiego Kinga wywnioskowała, żeKinga schowała koperty głęboko do szuflady, postanawiając nigdy więcej do nich nie wracać, bo prawdziwa rodzina to ci, którzy pozostają przy tobie do końca.