Życie z uczuciem niewypowiedzianego

Życie z uczuciem niedokończenia

– Mamo, gdzie moje pluszaki? – Weronika szybkim spojrzeniem obrzuciła pokój, który w jedno poranek przemienił się z przytulnego gniazdka w coś na kształt sterylnego szpitalnego oddziału. – Na półce stały też moje zabawki z Kinder Niespodzianek, ich też nie ma!

– Nico, dałam je cioci Basi. Ma taką śliczną wnuczkę, prawdziwy aniołek. Ciocia Basia mówiła, że jej Zosia cały ranek nie odchodzi od paczki z twoimi zabawkami – dobiegł głos mamy z drugiego pokoju.

– Co? Żartujesz? Mamo, to moje rzeczy! Moje zabawki! – ze łzami w oczach Weronika wpadła do mamy, niemal krzycząc.

– Boże, dorosła panna, a płacze przez jakieś szmelce. Dałam je cioci Basi, niech wnuczka się pobawi. Twoje tylko kurzyły się na półce. Albo w twoim wieku będziesz się bawiła jak dziecko? I przestań wyć, jakbym ci cały pokój komuś oddała!

– Nic bym się nie zdziwiła, gdyby następnym razem tak było! Wrócę, a mnie już wyrzuciła kolejna wnuczka albo córka twojej koleżanki! – warknęła Weronika i ruszyła w stronę drzwi.

I tak zawsze. Od piętnastego roku życia Weronika dorabiała, żeby nie prosić mamy o dodatkowe pieniądze na ubrania czy kosmetyki. A ledwo kupiła z pierwszej wypłaty sweter i dżinsy, mama zrobiła przegląd w jej szafie i wyciągnęła stamtąd cały worek „niepotrzebnych” rzeczy.

– Teraz sama zarabiasz, a sąsiadka z trzeciego piętra ma dorastającą córkę. Sam widziałaś, jak biednie żyją. Żal ci, co? – z wyrzutem powiedziała mama, gdy Weronika godzinę szukała ulubionej koszulki.

– Mamo, ale tak nie można! To. Moje. Rzeczy! Choćby mnie zapytać!

– Ja tobie nic nie muszę, a ty, niewdzięcznico, nie masz prawa mi wymawiać! Ja ci te rzeczy kupowałam za swoje ciężko zarobione pieniądze – odcięła się mama.

„Czy ona naprawdę tego nie rozumie?” – wściekała się Weronika, siedząc przy opróżnionej szafie. „Jak można tak po prostu oddać rzeczy obcej osobie?”.

Następnym razem Weronika wróciła ze szkoły i zobaczyła pustą półkę z książkami. Seria, którą kolekcjonowała od czwartej klasy, zniknęła.

– Mamo, dawała mi je babcia! Nie ty kupowałaś! Po co tak robisz? – znów ze łzami w głosie dopytywała się dziewczyna.

– I tak ich nie czytasz, jaka różnica. Tylko kurz zbierają. To książki dla dzieci, a ty już dorosła, po co ci one? I tak byśmy je na działkę zawieźli i w piecu spalili – znów nie mogła zrozumieć mama.

– Jaka różnica, czy czytam, czy nie! To moje rzeczy! Dzwoni do tej swojej koleżanki i niech oddaje!

– Oszalałaś? Wstyd. Do nikogo nie zadzwonię. Nie wiem, jak cię taką wychowałam. Chciwa i drobiazgowa jak twój ojciec. On mnie za każdą skarpetkę beształ, a ty taka sama.

Tego dnia mama nie przyznała się, komu oddała książki. Od tamtej pory Weronika kupowała tylko niezbędne rzeczy, a od prezentów od mamy starała się wymigać, żeby uniknąć wyrzutów. Część czasopism i książek, których jeszcze nie rozdano, przewiozła do babci. Nowe rzeczy trzymała tylko na swojej półce, zawsze przypominając mamie, że ich nie wolno ruszać. Mama obrażała się i godzinami nie odzywała. „Doprowadziliśmy do tego, że już szmaty dzielimy. A co, wkrótce każdy będzie sobie jedzenie osobno kupował?” – rzucała mama i zamykała się w sobie.

Ostatnią kroplą był znik ulubionych zabawek. Wracając do domu i widząc, że mama wszystko oddała cioci Basi, Weronika nie wytrzymała. Wiedziała, gdzie mieszka koleżanka mamy, i mimo „wstydu” pobiegła odebrać swoje rzeczy. „Niech sobie myślą, co chcą. Nie pozwolę rozdawać moich rzeczy” – Weronika była gotowa pokłócić się z całym światem, ale nie oddać swoich praw.

– Nico! Gdzie lecisz? – krzyknęła mama za nią. – Tylko się nie waż iść do Basi i mnie kompromitować!

Ale dziewczyna już nie słuchała. Dla innych to zwykłe zabawki, dla niej – cały świat.

Zapukała do drzwi. Otworzyła sześćdziesięcioletnia kobieta. Ciocia Basia była dawną znajomą rodziny. Kiedyś pomogła mamie znaleźć pracę po rozwodzie z ojcem, a czasem wieczorami opiekowała się małą Nicią.

– Weronika, co się stało? – zaniepokoiła się Barbara.

– Dzień dobry. Nie, nic… A właściwie nie do końca – zawahała się Weronika w progu, oblewając się gorącem ze wstydu i poczucia winy. Resztki zdecydowania gdzieś uciekły, a w środku zakradło się zwątpienie – czy robi dobrze, czy może powinna pogodzić się z utratą zabawek?

– Nie stój w drzwiach. Wejdź, spokojnie wszystko opowiesz – ciocia Basia zaprosiła ją do środka.

Weronika weszła i, nie zdejmując butów, usiadła na małym pufie przy wejściu.

– Ciociu Basiu… Mama dała ci dziś paczkę z moimi zabawkami…

– O, tak! Dziękujemy! Zosia uwielbia pluszaki. Właśnie chciałam dać ci coś w podzięce, myślałam, że mama przyjdzie. Ale skoro ty jesteś, to zaraz… – Barbara odwróciła się, lecz Weronika ją zatrzymała.

– Ciociu, proszę, chwileczkę – powstrzymała ją Weronika. – Strasznie mi głupio, że przychodzę z taką prośbą. Mama pewnie będzie wściekła, ale… chciałabym je odebrać.

Basia spojrzała na nią zdziwiona:

– Ale ja już wszystko Zosi dałam. Będzie trochę niezręcznie…

– Wiem, jak to wygląda. I strasznie się wstydzę. Nie chcę wszystkiego, tylko kilka… Ciociu, mama mnie nie spytała. Gdyby zapytała, sama bym wybrała i oddała, naprawdę. Ale tam był stary miś, brązowy, i wyszywana lalka, wielkości dłoni. Proszę, zrozum, to nie są zwykłe zabawki. Tata mi je dał, zanim… oni z mamą się rozstali. Są dla mnie ważne – nagle rozpłakała się i ukryła twarz w dłoniach.

– Jezu, dzieciaku – ciocia Basia uklękła i mocno ją przytuliła. – Myślałam, że ci niepotrzebne, tak mama mówiła. Wzięłam te nieszczęsne zabawki bez złych zamiarów!

Łzy Weroniki płynęły bez końca.

– No do– No to chodź – ciocia Basia podniosła się z kolan, wzięła Weronikę za rękę i pociągnęła w stronę kuchni. – Właśnie zaparzyłam świeżą herbatę, uspokoisz się, pogadamy, a potem wymyślimy, co zrobić z zabawkami.

Weronika trzymała w dłoniach gorącą filiżankę i wpatrywała się w ciemnobrązowy napar. Przypomniał jej się tata – po rozwodzie mama zabroniła im się spotykać, a w te rzadkie chwile, gdy przychodził, była najszczęśliwsza. Zawsze czuła z nim szczególną więź, ale dopiero teraz, gdy ostatnie ślady po nim rozdała mama „z dobrego serca”, uświadomiła sobie, jak bardzo go potrzebowała. A kilka lat temu tata zginął w wypadku, nie zostawiając jej nic poza pustką i niewypowiedzianym żalem. Nawet pożegnać się nie zdążyli.

Myśli przerwała ciocia Basia, która wróciła na kuchnię z zawiniątkiem.

– Nico, pokażę ci coś… – rozwinęła szarą wełnianą chustę. – Ta chusta ma już trzydzieści lat. Dostałam ją od mamy. Dzieci się ze mnie śmieją, że już dawno powinnam ją wyrzucić, ale nie mogę. Patrz, jakie dziury – zaśmiała się, pokazując zacerowane miejsca. – A ja wciąż łatałam i łatałam. Wstydzą się, że w takiej starej rzeczy nawet na działkę nie powinnam zakładać, ale co mi tam. To pamiątka. Zakładam ją i czuję, jakby mama mnie przytulała.

W oczach Basi szkliły się łzy.

– Rozumiem, co dla ciebie znaczą twoje rzeczy. Widziałam twojego tatę – dobry był człowiek, ale nie wyszło. I nie złość się na mamę – kochała go jak nikogo, do dziś kocha. Gdyby nie ten wypadek, może by się pogodzili, ale nie zdążyli. A zabawki jutro ci przyniosę. Niech moje dzieci się dziwią, ale ja cię rozumiem! Trzymaj się pamiątek po tych, których kochasz. Nie wstydź się walczyć o nie, ale pamiętaj też, że ważni są ci, którzy jeszcze przy nas są – ciocia Basia pogłaskała chustę i przycisnęła ją do nosa, wdychając zapach wełny.

***
Weronika weszła do mieszkania i zastała mamę opartą o komódkę. Spodziewała się krzyków o niewdzięczności, ale zamiast tego mama przytuliła ją mocno, szepcząc:

– Przepraszam, córeczko… Basia do mnie zadzwoniła… Wstyd mi, że tak wyszło. Nigdy nie pomyślałam, że te zabawki, książki są dla ciebie takie ważne. Myślałam, że po prostu nie możesz wyjść z dzieciństwa – teraz płakały już obie, tuląc się jak dawno niewidziane przyjaciółki. – Gdy rozstaliśmy się z tatą, ty pewnie nie pamiętasz, jak wyrzucałam jego rzeczy. Część oddałam na złość temu Borysowi z parteru, temu pijakowi, co dzieci straszył… Na złość, żeby ojciec widział, jak jego rzeczy nosi pijaczyna. Resztę spaliłam na działce, w beczce z chwastami. A kiedy zginął w tej kraksie, wściekłam się jeszcze bardziej. Jakby nas specjalnie zostawił. I tak żyję z tym niedopowiedzeniem… A gdy komuś coś dobrego zrobię, coś podaruję, to jakoś lżej. Wybacz mi, córuś.

Tej nocy rozmawiały godzinami. Weronika wypytywała o ojca, o ich wspólne życie, a potem opowiedziała o chuście cioci Basi. Żal do mamy stopniał. Był to wieczór, w którym wreszcie się otworzyły – nie jako matka i córka, ale jak dwie przyjaciółki, które poznały swoje tajemnice.

– Pamiętam tę chustę! Zawsze w niej chodziła do pracy. Dla mnie to szmata jak szmata. Nigdy bym nie pomyślała, że dla kogoś rzecz może trzymać całe życie i pamięć o bliskich – mama otarła łzy Weroniki i pocałowała ją w czoło. – Wybacz mi!

– Mamo, jeśli to ci pomaga, zbierajmy stare rzeczy i oddawajmy potrzebującym – uśmiechnęła się Weronika, przyciskając chustkę do piersi – ale tylko razem.