Dlaczego psy szczekają na niektórych ludzi, a na innych nie: zachowanie, instynkty i percepcja

No słuchaj, bo to ciekawa sprawa z tym szczekaniem psów. Wieczorem siedzisz na ławce w parku w Krakowie, a tu jeden przechodzień idzie – pies nawet nie zareaguje, a za chwilę drugi – i już pies szczeka jak oszalały. Nie jest to przypadkowe, tylko ma swoje konkretne przyczyny. Psy po prostu inaczej postrzegają świat niż my.

Dla nich najważniejszy jest węch. My skupiamy się na tym, co widzimy, a one „widzą” nosem. Każdy zapach to dla nich sygnał, informacja, historia. Poza tym wyłapują nawet najdrobniejsze ruchy, dźwięki, których my nawet nie zauważamy. Jak pies spotyka nową osobę, to w kilka sekund ocenia, czy to ktoś bezpieczny, czy może lepiej uważać. Bierze pod uwagę zapach, sposób poruszania się, ton głosu, a nawet wyraz twarzy.

Czasem pies zaczyna szczekać na kogoś, kto nic mu nie zrobił, ale przypomina mu kogoś, kto go skrzywdził w przeszłości. Jak np. jakiś mechanik w roboczych spodniach o zapachu oleju silnikowego – jeśli kiedyś taki go uderzył, to teraz każdy podobny człowiek może wzbudzić jego niepokój. Psy potrafią generalizować – przenosić negatywne doświadczenia na podobne sytuacje.

A co jeszcze je niepokoi? No np. ludzie, którzy wyglądają inaczej niż większość. Okulary, kapelusz, wąsy, jaskrawa kurtka – dla psa to może być dziwne. Albo ktoś chodzący niestabilnie, śmiejący się głośno, pijany. Zwierzęta nie mają naszej abstrakcyjnej logiki – dla nich coś nowego = potencjalne zagrożenie.

No i psy świetnie wyczuwają emocje. Jak ktoś się boi, to pies to od razu wyczuje. Nawet jak udajesz spokój, to zwierzę zobaczy napięcie w mięśniach, drobne zmiany w oddechu. I jeśli człowiek jest spięty, pies może zareagować szczekaniem – jakby mówił: „Hej, skoro ty się mnie boisz, to może ja pierwszy zacznę?”.

Teraz jeszcze kilka słów o instynkcie terytorialnym. Owczarki niemieckie, podhalańskie, dobermany – to rasy, które pilnują swojego terenu. Nawet jeśli ktoś jest neutralny, ale wejdzie na ich podwórko w Poznaniu czy Wrocławiu, mogą zacząć szczekać. A jeśli pies jest przywiązany do swojego właściciela, to będzie go bronił – bo w jego głowie to jego „stado”.

Bardzo ważna jest też socjalizacja. Szczeniak, który nie miał kontaktu z różnymi ludźmi, miejscami, dźwiękami, może później szczekać na wszystko, co nowe. Dlatego warto od małego przyzwyczajać psa do świata. Ale nawet dorosłego można oduczyć nadmiernej reakcji – szkolenie i pozytywne wzmocnienie potrafią zdziałać cuda.

Jak się zachować, żeby pies na ciebie nie zaczął szczekać? Przede wszystkim – nie panikuj. Nie wykonuj gwałtownych ruchów, nie patrz mu prosto w oczy, nie nachylaj się nad nim. Lepiej stanąć bokiem, mówić spokojnie, pozwolić, żeby sam podszedł i cię obwąchał. Jeśli szczeka – nie krzycz, nie uciekaj, tylko zachowaj neutralną postawę.

A jeśli pies jest na łańcuchu lub pilnuje posesji? Nie wchodź na jego teren. To jego strefa i możesz się narazić.

Podsumowując – pies nie szczeka bez powodu. To skomplikowana mieszanka instynktów, doświadczeń i aktualnej sytuacji. Jeśli nauczymy się czytać ich sygnały, to łatwiej będzie nam unikać konfliktów i lepiej zrozumieć naszych czworonożnych przyjaciół.