Ostatnia szansa

Ostatni raz
— Zabiję, cholera!

Wojciech bił pięściami w drzwi domu, a zebrani ludzie próbowali go powstrzymać:

— Władek, co ty wyprawiasz? Jutro znowu będziesz przepraszał! I nie wstyd? Dwójkę dzieci wychowaliście, twoja Janka nigdy ci nie dała powodu, a ty się ośmieszasz i ją też!

Władek odwrócił się do furtki:

— Co wy tu za komedia? Cyrk się zrobił? Wynocha stąd!

Ludzie ani drgnęli. Sąsiadka Wojtka i Janki odezwała się łagodnie:

— Władek, co ci tak odbiło? Musi być jakiś powód?

— Powód? Janka jest powodem! Ja… ja dla niej żyję, a ona? Uśmiecha się do wszystkich, zamknęła się w domu, ale z kim?

Wojtek zszedł z ganku, usiadł na ławce. Mówił zmęczonym, płaczliwym głosem — dziwnie i nieprzyjemnie było słyszeć taki ton od zdrowego chłopa.

Sąsiadka przemówiła ciepło:

— Niepotrzebnie żonę obwiniasz… Dobra z niej kobieta. Uczciwa.

Władek odpowiedział już ledwie słyszalnym szeptem:

— Ona mnie nie kocha, ciociu Marysiu. Ja wieśniak, a ona z miasta, więc ciągle patrzy na lewo.

— Głupi jesteś… Takich głupków jak ty to ze świecą szukać…

Ale Wojtek już nie słyszał jej słów. Spał, z głową zwieszoną na piersi. Ciocia Marysia delikatnie go popchnęła, ktoś podłożył mu pod głowę czapkę, i Władek wyciągnął się na ławce.

— No, teraz, póki się nie wytrzeźwi — nie wstanie.

***

Piętnaście lat temu Wojtek pojechał do miasta, żeby skończyć kurs na koparkę. Wieś wtedy rosła, domy stawiali. Ludzie mówili, że jeszcze trochę, i będzie można ją nazwać miastem. Co to, nie żart — tyle gospodarstw. I nieważne, że nie ma bloków, a ubikacje na dworze, ważne, że ludzie.

We wsi była swoja brygada budowlana. Stawiali domki dla specjalistów, a teraz wzięli się za klub. Nie byle jaki, bo taki już mieli, w zwykłym drewnianym domku. A teraz murowany, dwupiętrowy, żeby różne kółka działały.

Koparkę też mieli, i wiele innych rzeczy, tylko brakowało fachowców. Kierowcy byli, traktorzyści, ale specjalistów tego poziomu — brak. Wtedy wybrali Władka i Darka z drugiego końca wsi, i wysłali do miasta.

Władek i Darek nigdy się nie lubili. Wręcz przeciwnie — ciągle się kłócili. A wszystko przez to, że podobali im się te same dziewczyny. Nawet kilka razy dali sobie w nos.

W mieście ulokowali ich w jednym pokoju — chcą nie chcą, musieli ze sobą gadać. Darek od razu oznajmił:

— Ja sobie tu miejską znajdę, żeby zostać.

Władek się wtedy zdziwił:

— Jak to? Gospodarstwo za ciebie płaci, a ty chcesz tu osiąść?

Darek się roześmiał:

— No i baran z ciebie. Normalni tak robią. Co ty tam, na wsi, masz?

Władek tylko prychnął:

— No, czekają tu na ciebie, takiego przystojniaka.

Po trzech dniach Władek zobaczył Darka z dziewczyną. Zobaczył — i mało nie oszalał. Zakochał się od pierwszego wejrzenia, jak tylko ujrzał Jankę.

Wieczorem spytał Darka:

— Co to za dziewczyna była z tobą?

— A, Janka. Miejska, z babcią mieszka, czyli niedługo mieszkanie wolne.

— Zakochałeś się, czy co?

— Żartujesz? Deska jak deska, ja wolę te z kształtami…

Władek od razu mu przyłożył. Potem jeszcze raz. Darek otarł krew z nosa i rzucił:

— A widzę, że ty się zadurzył… No to patrz, jak ja się z nią ożenię, i będę chadzał na lewo i prawo! A ona będzie mnie w domu czekać i wszystko wybaczać.

Następnego dnia, ledwie Darek wyszedł, Władek podążył za nim ukradkiem. Zobaczył, jak Darek spotkał Jankę, objął ją po swojemu w pasie — i rzucił się do przodu.

Władek wygarnął Jance wszystko, ona patrzyła zdziwiona to na niego, to na Darka, w końcu powiedziała:

— Idźcie sobie — i odeszła.

Z Darkiem znowu się pobili. I tego samego dnia Darek dogadał się z komendantem i wyprowadził do innego pokoju. A Władek dzień i noc czatował na Jankę.

Dziewczyna przechodziła obok, udawała, że nie widzi. A po dwóch tygodniach zatrzymała się:

— I długo będziesz stał jak cień? Może zaprosisz mnie do kina?

Zabrał na wieś nie tylko Jankę, ale i jej staruszkę babcię. Babcia zmarła po dziesięciu latach, mieli już wtedy dwóch synów.

Wojtek dla rodziny gotów był ziemię kopać, dom postawił, płot taki, jakiego nikt we wsi nie miał. Chłopcy mieli najdroższe rowery. Janka pracowała jako felczer. Władek zdmuchywał z niej pyłki.

A rok temu stało się to, czego Wojtek się nie spodziewał. Do wsi wrócił Darek. Widocznie miejskiej żonie przestał być potrzebny, szybko spakowała mu walizkę i wyprawiła go z powrotem.

Gdy tylko Władek dowiedział się o jego powrocie, wrócił do domu czarny jak chmura. Janka spojrzała na niego zdziwiona:

— Władek, co się stało?

Wyciągnął butelkę z szafki, nalał sobie, wypił. Janka przestraszona przysiadła. Nigdy nie widziała męża takim. A pił raz do roku, na Wielkanoc.

Władek spojrzał na nią ponuro:

— Darek wrócił.

Janka zmarszczyła brwi.

— Darek? Jaki Darek?

— Ten sam Darek, z którym ty…

Janka się roześmiała:

— A, już wiem. Nie przyjął się w mieście?

Potem spoważniała:

— No to wrócił i wrócił, co cię tak ruszyło?

— Powiem ci tak, Janka… Jak coś się dowiem — zabiję!

Janka uniosła brwi:

— Władek, co ty chcesz się dowiedzieć? Nie rozumiem cię dziś!

— A potem zrozumiesz!

Od tego dnia w ich domu skończył się spokój. Trzeźwy Władek słuchał Janki, kiwał głową:

— Głupi jestem, Janka… Wybacz…

Janka wybaczała. Nie minął miesiąc, a Władek znowu się upijał, i wszystko się powtarzało. Z każdym razem awantury były coraz gorsze. Ale — choć groził żonie, choć obrzucał ją wyzwiskami — nigdy nie podniósł na nią ręki.

***

Rano Wojtek obudził się w przedsionku. WidoczMinęło kolejne dziesięć lat, i kiedy już nikt nie pamiętał tamtych burz, Władek z Janką siedzieli na tej samej ławce przed domem, trzymając za ręce wnuczkę, która śmiała się do słońca, a oni wiedzieli, że zło minęło na zawsze.