Stare przyjaźnie

Ta mała kawalerka od razu przypadła mi do gustu. Skromna, ale przytulna, z meblami z czasów PRL-u, nawet ścianka była – ta znana, jugosłowiańska, z kryształami. Dywan na ścianie, zakopcony czajnik na kuchence i stary lodówka „Polar” w kącie. A do tego radio na ścianie w pokoju. To stare radio, z którego nadawało „Radio Maryja”. Ciepło tak grało. Z lekkim szumem, trzaskami i tymi starymi piosenkami. Telewizora nie miałem, ale wcale mi to nie przeszkadzało.

Przychodziłem po pracy, przykręcałem radio głośniej, stawiałem czajnik na gazie. Potem nalewałem wrzątku do kubka, wdychałem aromatyczną parę i stałem przy oknie, patrząc na ulicę. Radio gadało, a ja wpatrywałem się w to ciemnoniebieskie niebo, w rozmyte guziki gwiazd i w ten księżyc z wyszczerbionym brzegiem. I milczałem. Z kim miałem gadać? Sam mieszkałem w tej kawalerce. Tak żyłem, aż poznałem nowego sąsiada. Nazywał się Aleksy. Alek. Fajny chłopak.

Tego dnia wróciłem późno z huty. Cały dzień przy maszynie, aż krzyż bolał, a nogi miałem jak z waty. Wchodzę do kuchni, a on tam siedzi. Alek. Patrzy na mnie. Chciałem się w pierwszej chwili wściec, może nawet pasek by poszedł w ruch, ale jak spojrzał tymi swoimi błyszczącymi ślepiami, to ręka mi opadła. Postawiłem czajnik i usiadłem obok. Ja na niego, on na mnie. I nie odchodził. Po prostu milczał.

Nalałem sobie herbaty, wyciągnąłem ciastka z paczki i położyłem na stole. Alek aż szyję wyciągnął, jak zobaczył słodkości. Podsunąłem mu jednego herbatnika, on powąchał, grzecznie się odwrócił i siedzi, słucha radia. Posłuchaliśmy wiadomości, dowiedzieliśmy się, co się na świecie dzieje, a potem poszedłem spać. Alek został w kuchni, radio grało. Dopiero rano gdzieś się ulotnił. Pewnie po swoje sprawy. Mnie czekała huta i wierna maszyna, a czym on się zajmował, nie wiedziałem. Wrócił dopiero wieczorem, kiedy już byłem w domu i postawiłem na stole reklamówkę ze sklepu. A w niej solone śledzie, dzbanek z zimnym piwem i owsiane ciasteczka. I tak zaczęliśmy żyć razem. Ja i Alek.

Przychodziłem do domu, nalewałem piwo, czyściłem śledzia i gadałem z Alkiem. On nie pił, gdzie mu tam. Tylko słuchał i milczał. Czasami, jak za bardzo się rozgadałem, zaczynał chodzić po kuchni. Tam i z powrotem. Postąpi, uspokoi się i znów siada przy stole. Patrzy tymi swoimi błyszczącymi oczami. Słucha. A mnie dobrze. Wygadałem się, wyrzuciłem z siebie całą złość i od razu lżej na sercu. Alek to rozumiał, dlatego milczał.

A do tego uwielbiał słuchać radia. Zwłaszcza tych starych piosenek. Czasem wracam z pracy, a Alka nie ma w kuchni. Włączam radio, ledwo czajnik postawię, odwrócę się, a on już tu jest. Siedzi i słucha, patrzy tymi swoimi oczami. I jemu dobrze, i mnie też. Zjemy coś, posłuchamy radia i do późna w noc gadamy. Opowiadałem mu o wszystkim. Co nowego w hucie, jakie żelazo przywieźli, jak Władzio o mało nie wpadł na pijanym. Mówiłem też o swoim dawnym życiu. Alek słuchał uważnie. Milczał, błyszczał oczami i słuchał. Dobry chłopak. Najbardziej lubił, jak opowiadałem o wojsku.

Och, wszystko mu opowiedziałem. Jak młodym chłopakiem trafiłem na front, jak o mało nie wpadłem w niewolę, jak płonęły czołgi. Mówiłem o gorącej kaszy, o kontuzji. A Alek słuchał. Był mądry. Nie każdy potrafi podtrzymać rozmowę milczeniem, a on umiał. Opowiadałem o przyjaciołach, towarzyszach, ocierałem łzy, a on patrzył tak współczująco, dotykał mojej dłoni i od razu było lżej. Miałem szczęście z sąsiadem. Kochałem go, a on mnie. Nie lubił tylko, jak wracałem pijany. Spojrzałby z dezaprobatą i odwrócił się. Nawet radio przestawało go interesować.

Raz się tak urżnąłem z chłopakami, a gdy wróciłem do domu, Alek, jak mnie zobaczył, od razu schował się w pokoju. Zrobiło mi się wstyd, że zalewam przeszłość wódką, zamiast dzielić się nią z nim, jak kiedyś. Schowałem butelkę do lodówki, włączyłem radio i zapaliłem papierosa. Zrobiło mi się smutno, a kiedy tak było, Alek zawsze przychodził. Nawet jeśli się obraził. I wtedy przyszedł. Usiadł obok, dotknął mojej ręki i patrzył, milczał. Zacząłem narzekać na życie, zagryzając gorzkim dymem. A potem zdałem sobie sprawę – na co narzekać? Kawalerkę mam, jedzenie mam, nawet przyjaciela mam. Który wysłucha, uspokoi i pomilczy obok. Ech! Wyrzuciłem wtedy wszystkie alkohole z domu. Zostawiłem tylko zimne piwo ze śledziem. I Alek nie protestował. Siedział, wąchał rybę i słuchał, aż nie poszedłem spać. Wiedziałem, że długo jeszcze zostaje w kuchni, gdy ja już śnię.

Aż pewnego dnia zniknął. Przez tydzień go nie było. Zrobiło mi się smutno, samotnie bez Alka. Przyzwyczaiłem się już do naszych nocnych rozmów w kuchni. Włączałem radio, brząkałem butelkami, ale Alek się nie pojawiał. Więc zawiódł mnie diabeł do sklepu. Po butelkę. Było mi smutno. Ale Zosia, sprzedawczyni, ręce w boki i głową kręci. Butelki nie sprzedała, ale dała pierogi. Z ziemniakami. A trzy dni później przyszła do mnie. Różowa, uśmiechnięta, dobra. DI wtedy zrozumiałem, że czasem starzy przyjaciele odchodzą, by zrobić miejsce nowym, ale ich obecność zostaje z nami na zawsze.