Ostatnia chwila

Marcin stał przy oknie swojego mieszkania w Bytomiu i patrzył, jak po porannej ulicy pędzą uczniowie. Niektórzy w szarych kurtkach puchowych, inni w jeansach i z gołymi kostkami, choć za oknem było minus dwadzieścia. Wiatr wciskał zimno w szyby, ale dzieci wydawały się nieczułe na chłód. Wykrzywił się – niemal z zazdrością. Pociągnął łyk kawy. Gorzka. Zauważył to za późno, ale nie miał już ochoty wracać do kuchni. Palce lekko mu drżały. Wiek. Ciśnienie. A może samotność.

Na ekranie telefonu migało nieodebrane – syn. Marcin wiedział, że powinien oddzwonić. Jeśli nie teraz, to wieczorem usłyszy w słuchawce: „Znowu jesteś zajęty, jak zawsze”. A on nie był zajęty. Po prostu nie wiedział, o czym mówić. Synek miał trzydzieści jeden lat, dorosły facet. A ich rozmowy przypominały negocjacje na krawędzi dyplomatycznego kryzysu. Sztywne. Ostrożne. Z dystansu. Wszystko, co ważne, dawno zostało pogrzebane pod warstwami niewypowiedzianych żalów i niewyrażonych słów. Próbował nawet ćwiczyć w głowie, co powie. Ale za każdym razem schodziło na banalne: „Jak w pracy?”

Włożył starą jesionkę, wziął wełniane rękawiczki – ciepłe, choć śmieszne. I wyszedł. Zimno uderzyło w twarz jak bat. Powietrze pachniało spalenizną i świeżym chlebem – z tego straganu, który codziennie rano stawał obok sklepu. Ślisko. Jakby całe miasto pokryte było niewidzialnym szkłem. Na rogu kobieta sprzedawała drożdżówki – wóz z uchyloną klapą, z którego buchała para i zapach smażonego ciasta. Przypomniał sobie, jak kiedyś kupował takie same dla Ewy. Gorące, z jagodami. Uwielbiała jagody, marszczyła nos, gdy wypływał sok. Śmiała się wtedy – szczerze. A potem przestała. Śmiać się, czekać, być z nim.

Teraz mieszkała w Łodzi. Nowy mąż, nowa praca, nowe życie. Dzwoniła od święta. Głos suchy jak wiór. Żadnych emocji, żadnego ciepła. Zawsze słyszał w nim coś ostrożnego. Jakby chciała się upewnić – że ciągle tkwi tam, gdzie go zostawiła. Albo przeciwnie – że go tam już nie ma.

Skręcił w stronę parku. Mieszkał tu ponad dwadzieścia lat. Dzielnica się zmieniła – bloki wyższe, klatki obce. Sąsiedzi – nowi. Tylko wspomnienia pozostały na swoich miejscach. Oto ławka, na której trzymał Ewę za rękę w dziewięćdziesiątym ósmym. Oto krawężnik, na którym usiadł, gdy dostał telefon o śmierci ojca. Wszystko tu było. Tylko ludzi już nie.

Na ławce przy fontannie – dziewczyna. Młoda. Palila papierosa. Włosy rozczochrane, oczy niespokojne. Jakby na kogoś czekała, ale nie była pewna, czy przyjdzie. Obok – torba i kocyk. Marcin mijał ją, lecz nagle złapał jej spojrzenie. I było w nim tyle… samotności, że mimowolnie się zatrzymał.

– Przepraszam – szepnęła. – Pan stąd?

– Można tak powiedzieć – odparł. – A pani?

– Czekam na kogoś. Miał przyjść. Chyba jednak nie przyjdzie.

Mówiła spokojnie. Prawie bez emocji. Ale głos jej drżał.

– Mogę posiedzieć z panem pięć minut? Jakoś nieswojo… Wiem, dziwne.

– Nic dziwnego – powiedział Marcin i usiadł obok. – Czasem trzeba po prostu, żeby ktoś był. Bez znaczenia, kto.

Milczeli.

Zgasiła papierosa o brzeg kosza i ścisnęła dłonie między kolanami.

– Rozstaliśmy się rok temu. Powiedział wtedy, że może jeszcze pogadamy. Wczoraj napisał, umówił spotkanie. Tu. Na dziesiątą. Teraz jest jedenasta.

– Ludzie rzadko przychodzą, gdy obiecują. Zwłaszcza jeśli myślą, że wszystko już powiedzieli. Czasem spotkanie to tylko sposób pożegnania. Cichy, bez słów.

– A pan… czekał kiedyś na kogoś? – spytała.

Marcin nie odpowiedział od razu. Patrzył na oszronione drzewa, na cichy park.

– Całe życie – odrzekł w końcu. – Najpierw na ojca. Potem na kobietę. Potem na siebie samego. Czasem czekasz, nie wiedząc na kogo. Masz nadzieję, że przyjdzie ktoś, kto powie: „Wiem, jak ci ciężko”. A przychodzi cisza. Albo – ktoś zupełnie inny.

Nie zapytała, kogo miał na myśli. On nie tłumaczył.

Po prostu siedzieli. Pięć minut. Dziesięć.

W końcu wstała:

– Dziękuję.

– Za co?

– Że pan był. Po prostu – był.

Odeszła. On został. Spojrzał na pustą ławkę. Potem wyjął telefon.

„Syn”

Kliknął.

Tamten odebrał od razu:

– Tato, dzwoniłeś?

– Tak. Chciałem… spytać. Może w sobotę do parku? Tak po prostu. Posiedzimy. Pogadamy.

Chwila ciszy.

– Jasne – odpowiedział syn. – Sam o tym myślałem.

Marcin rozłączył się. Powoli wstał. Patrzył, jak w śnieg wsiąkają ślady butów. Wziął głęboki oddech. I ruszył przed siebie.

Ostrożnie.

By nie przeoczyć tego, co najważniejsze.