Szlachetny zdrajca — opowieść o iluzji

Szlachetny zdrajca – historia jednej iluzji

Poznaliśmy się w czasach, gdy każda miłość wydaje się przeznaczeniem. Wojtek był niezgrabnym, chudym chłopakiem z gitarą na plecach i pomiętym zeszytem w ręce, w którym bazgrołami zapisywał swoje wiersze. Czekał na mnie pod blokiem po szkole, udając, że jest tam przypadkiem, i zawsze uśmiechał się dziecinnie szczerze.

„Aniu, posłuchaj nowej piosenki” – szeptał, przebierając palcami po strunach.

Słuchałam. Choć fałszował, a jego wiersze były mdłe aż do bólu. Ale w jego oczach płonęło takie czułe uczucie, że nie umiałam odmówić.

Po szkole rozdzieliły nas studia: ja w Warszawie na pedagogice, on w technikum w Łodzi. Ale Wojtek nadal pisał. Czasem dzwonił na recepcję akademika, czasem wysyłał pogniecione pocztówki z napisami w rodzaju: „Bez ciebie wszystko jest szare, moja ruda”. Przyjeżdżał do mnie na gapę, wydając ostatnie grosze, by spędzić choć jeden wieczór razem.

Pamiętam, jak raz miałam gorączkę, a on pojawił się pod oknem o trzeciej w nocy z termosem i lekami. Szeptał przez szybę: „Mówiłem, że beze mnie sobie nie poradzisz”. A ja stałam owinięta w kołdrę i płakałam ze szczęścia.

Po studiach Wojtek oświadczył mi się – prosto, bez pierścionka ani kwiatów, na tej samej ławce w parku, gdzie po raz pierwszy razem się całowaliśmy:

„Wyjdź za mnie, Aniu” – powiedział, a jego oczy były takie same jak w siedemnastce.

„Tylko jeśli obiecasz, że nigdy nie staniesz się nudnym facetem w garniturze” – zaśmiałam się.

„Przysięgam uroczyście!”

Planowaliśmy wyjazd do Krakowa, ale matka Wojtka ciężko zachorowała. Zostaliśmy w rodzinnym Poznaniu. On poszedł do pracy w sklepie z elektroniką, ja do wiejskiej szkoły. Wszystko miało być tymczasowe. Tak myśleliśmy. Ale tymczasowe stało się stałe.

Wynajmowaliśmy zniszczone kawalerki, piliśmy tanią kawę, urządzaliśmy „wieczory taneczne” na starym dywanie przy muzyce z magnetofonu. Gdy Wojtka pierwszy raz premiowano, zabrał mnie do restauracji, gdzie rachunek za deser przewyższał jego tygodniową pensję. „Ale ładnie” – powiedział, całując moje palce.

Potem zmarła teściowa. Dostała się nam przestronna kawalerka, więc postanowiliśmy mieć dziecko. Wojtek marzył o rudej córeczce, takiej jak ja. Ale urodził się syn. Żył tylko 32 dni.

I od tamtej pory wszystko się posypało.

Nie umieliśmy razem przeżywać żałoby. Przywykliśmy do lekkiego życia, z żartami, ucieczką od problemów. Ból zapędził nas w różne kąty. On zanurkował w pracy, ja w depresji. Gdy się podniósłam, rzuciłam szkołę – nie znosiłam widoku obcych dzieci.

Po paru latach Wojtka awansowali, ale jemu to nie wystarczyło. Zwolnił się, postanowił otworzyć własny interes. Powiedział: „Znam rynek, mam kontakty, znalazłem niszę”. Nie pomylił się. Po roku mieliśmy samochód, garderobę na każdą porę roku, wakacje za granicą. Nie wierzyłam, że to moje życie.

Ale razem z pieniędzmi zniknęła bliskość. Prawie ze sobą nie rozmawialiśmy. Próbowałam – gotowałam jego ulubione dania, zapraszałam do teatru, planowałam rodzinne spotkania. On tylko machnął ręką: „Później”. A potem nigdy nie nadchodziło.

Mama mówiła coraz częściej: „Aniu, bez dziecka rodzina jest niepełna. Ryzykuj, nie czekaj, potem będzie za późno”. Chciałam. Byłam gotowa. Ale Wojtek spuszczał wzrok. Gdy próbowałam poruszyć temat, odpowiadał krótkim „nie” i zamykał się w sobie.

„Minęło sześć lat” – powiedziałam pewnego dnia. „Może już czas?”

Odrzucił gwałtownie widelec.

„Przestań.”

Zmarszczyłam brwi.

„Dlaczego? Jesteśmy rodziną…”

„Nie, Aniu. Nie teraz.”

Wyszedł od stołu. A ja zostałam w tej pięknej kuchni, z drogą zastawą i uczuciem pustki.

Wtedy pojawił się Marek. Wojtek sam go przyprowadził – jako wspólnika. Postawny, uprzejmy, z dobrymi manierami. Zapraszał na wystawy, znał nazwiska malarzy, słuchał. Pewnego razu, nie patrząc, podał mi katalog o Malczewskim.

„Wojtek mówił, że uwielbiasz Malczewskiego.”

„Pomylił się” – prychnęłam. „Lubię Boznańską.”

Marek się uśmiechnął.

„To porozmawiajmy o Boznańskiej. Przy kawie?”

Nie zareagowałam. Ale Marek się nie poddawał. Bilety do teatru, kwiaty, rozmowy. Postanowiłam porozmawiać z Wojtkiem:

„Słuchaj, Marek zaprasza mnie na wystawę. Zachowuje się jak…”

„Idź” – przerwał. „Nudzisz się przecież.”

„Słyszysz, co mówisz?”

„To dobry człowiek, Aniu. I podoba mu się.”

Zdrętwiałam. Patrzył na mnie bez cierpienia. Spokojnie. Jakby przygotowywał ten moment od dawna.

„Masz kogoś, prawda?”

„Tak. Ale nie chcę, żebyś cierpiała. Po prostu chciałem, żebyś nie zostawała sama.”

Roześmiałam się. Gorzko. Prawie histerycznie:

„Czyli popychałeś mnie do niego, żeby samemu nie czuć się zdrajcą?”

Milczał. Telefon zadrżał. Spojrzał na ekran – a w jego oczach błysnęła ta sama iskra. Ta, która kiedyś płonęła tylko dla mnie.

„Idź” – szepnęłam. „Ona czeka.”

Staliśmy w naszej idealnie wysprzątanej kuchni. A między nami było wszystko, czego już nie dało się odzyskać.

„Przepraszam” – westchnął.

Ale nie było przebaczenia. Nie tylko odszedł do innej. Zrobił wszystko, by wyjść na szlachetnego. By nie być winnym. By w tej grze przegrała ja – z „nowym mężem” w pakiecie i zatrutym poczuciem obowiązku.

Spakowałam się rano. Bez histerii. Bez kłótni. Taksówka skręciła za róg, gdy nagle przypomniałam sobie, jak ten chudy chłopak z gitarą kiedyś szeptał:

„Aniu, nauczę się dla ciebie pisać prawdziwe wiersze.”

Nie nauczył się. Za to nauczył się kłamać tak, że sam w to wierzył.