Skradzione serce

Zima tego roku na Podlasiu była bezlitosna: mróz grubo poniżej minus trzydziestu stopni ściskał wszystko w żelaznym uścisku, a nocą termometr spadał jeszcze niżej, jakby sama natura wystawiała ludzi na próbę.

— Jan, otul się porządnie! Załóż ten sweter, ten wełniany, co ci zrobiłam — krzątała się Krystyna, żegnając męża idącego do pracy.

Choć mróz szczypał w policzki, obowiązki w gospodarstwie nie znosiły zwłoki. Krowy, głodne i zniecierpliwione, domagały się opieki. Jan, już niemłody, zbliżający się do emerytury, szykował się do roboty jak co dzień. Tymczasem Krystyna została w domu — wyczekiwała córki z wnukiem, ale ta zadzwoniła z miasta:

— Mamo, póki temperatura nie wzrośnie, nie ryzykujemy podróży. Przyjedziemy w weekend.

— Słusznie, córeczko. A nuż autobus zepsuje się w taki mróz? Trzymajcie się ciepło — odparła Krystyna, chowając niepokój głęboko w sercu.

Odłożyła telefon i zastygła w bezruchu, pozwalając, by wspomnienia pochłonęły ją bez reszty. Przed oczami stanęła jej tamta zima, sprzed prawie pięćdziesięciu lat, gdy jako młoda Kasia z przyjaciółką Bogusią wybrały się do zapadłej wsi, gdzie mieszkała babcia Bogusi. Wtedy też mróz dawał się we znaki, sięgając minus trzydziestu, ale młodość dodawała im odwagi.

— Kasieńka, pojedź ze mną do babci! — namawiała Bogusia. — Ferie zimowe, samej nudno, a ty zobaczysz naszą wieś. Prawda, że potem jeszcze kawał drogi, ale damy radę!

Obie miały po szesnaście lat. Kasia, przekonawszy matkę, spakowała się w drogę. Ciepłe ubranie, dusza pełna zapału — mróz nie był im straszny. Autobus dowiózł je do większej wsi, ale dalej kierowca odmówił jazdy:

— Koniec trasy! Zasypało drogę, traktor nie przejechał. Nie ruszę, utkniemy! — burknął, ignorując protesty pasażerów.

Kasia z Bogusią, jak inni, wysiadły.

— Kasia, do wsi jeszcze z dziesięć kilometrów — westchnęła Bogusia. — Gdzie w taką pogodę? Chodźmy do ciotki Haliny, siostry mamy. Przenocujemy, rano zdecydujemy. Mama dała adres na wszelki wypadek.

Tak też zrobiły. Ciotka Halina nakarmiła je gorącym żurem, napoiła herbatą z miodem i ułożyła w małej izbie. A rano sąsiad, wujek Stanisław, zgodził się podwieźć je do wsi saniami. Ciotka Halina już wieczorem się z nim umówiła:

— Stasiek, weź dziewczyny, muszą do babci.

— A jakże nie wziąć? — odparł dobrodusznie. — Z wiatrem je zawiozę!

Kasia z Bogusią wskoczyły do sań.

— No, dziewczyny, przykryjcie się kożuchem, bo zmarzniecie! — Wujek Stanisław troskliwie otulił je ciężkim futrem i ruszył koniem.

Sanie pomknęły po zaspach. Za wsią rozciągał się sosnowy bór, a dalej bezkresna równina, przysypana śnieżnym całunem. Droga była wyboista, miejscami zawiana, ale koń szedł pewnie.

— Wujku Stanisławie, a ile pan ma lat? — zapytała Bogusia, by przerwać ciszę.

— Pod siedemdziesiąt pięć — uśmiechnął się. — Ale jeszcze daję radę! Latem owce pasę, jestem bacą. Nasza równina to cudo, wszystko kwitnie, pachnie. Przyjedźcie latem, zobaczycie sami!

Wujka Stanisława we wsi kochali. Serdeczny, otwarty, potrafił opowiadać tak, że zapominało się o mrozie i długiej drodze. Gadali o byle czym, gdy nagle Stanisław, mrużąc oczy, rzekł:

— Tą drogą, dziewczyny, przywiozłem swoją Helenę. Dawno, z pięćdziesiąt lat temu. Ukradłem ją, można powiedzieć…

— Jak to ukradł? — zdziwiła się Bogusia. — Niech pan opowie, wujku Stanisławie!

— Tę babcię Helenę, co nas żegnała? — dopytywała Kasia.

— Tak, moją Helę — skinął głową, a oczy mu zabłysły. — Wtedy była młodziutka, jak wy.

Kasia z Bogusią zamilkły, by nie uronić ani słowa.

— Dawno to było — zaczął Stanisław. — Pojechałem do tej wsi, gdzie was wiozę. Ojciec wysłał mnie w sprawach do stryja, wuja Mariana. Miałem dwadzieścia pięć lat, nieżonaty, ciągle szukałem tej jedynej, co serce by mi rozpaliła. W naszej wsi takiej nie znalazłem.

Przyjechał Stanisław do wuja Mariana. Ten miał syna, Kazika, w jego wieku.

— Witaj, Staś! — powitał go Kazik. — Ojciec w stajni, wróci niebawem. A wieczorem do klubu pójdziemy, u nas dziewczyny jak malowane!

W klubie rzęziła muzyka. Dziewczęta wirowały w tańcu, podbiegały do Stanisława, ciągnęły go w wir. Ale on, ochłonąwszy, ujrzał ją — tę, która właśnie weszła. Niska, z długim, lnianym warkoczem, w białych kierpcach i zgrabnym kożuszku, odwiązywała chustę, a jej policzki pałały od mrozu.

— Kazik, kto to? — spytał Stanisław, nie mogąc oderwać wzroku.

— Hela, córka wuja Gracjana, naszego sąsiada. Świetna dziewczyna, ale ojciec u niej — bestia. Nikt z nim nie zadziera — odparł Kazik.

Stanisław nie zwlekał — podszedł do Heli. Tańczyli cały wieczór, śmiali się, rozmawiali. Hela okazała się lekka, szczera. Potem z Kazikiem odprowadzili ją do domu. Kazik odszedł, zostawiając ich samych pod gankiem.

Od tamtego wieczoru Stanisław bywał we wsi coraz częściej. Hela rozpalała mu krew, spędzała sen z powiek. Ale gdy pewnego razu zagadnął o ślub, zobaczył, jak zalewa się łzami:

— Ojciec nie odda mnie do innej wsi. Mówi, że za wcześnie, i że już jest kandydat, miejscowy. Zabronił mi się z tobą widywać.

— Nie, Helu, ty będziesz moja — powiedział twardo Stanisław. — Czekaj, przyjadę po ciebie.

Stanisław zamilkł, patrząc na zaśnieżoną równinę, jakby znów przeżywał tamte dni. Bogusia nie wytrzymała:

— No i co było dalej, wujku Stanisławie?

— A potem był zakaz — westchnął. — Ojciec Heli, Gracjan, pokazał mi drzwi. Powiedział, że córka nigdzie nie pojedzie, wyjZa miłością trzeba gonić, nawet gdy cały świat staje na drodze.