Kiedy Irena miała dwa lata, mieszkała w domu dziecka. Przyjechałam zrobić zdjęcia dzieciom. Przydzielono mi te najtrudniejsze do adopcji.

Kiedy Inka miała dwa lata, mieszkała w domu dziecka. Przyjechałam tam zrobić zdjęcia dzieciom. Przydzielono mi te najtrudniejsze do adopcji. Weszłam do jej grupy i zobaczyłam dziewczynkę z posępną, przekrzywioną, niemal starczą twarzą. Jaki nieurodziwy to maluch, przemknęło mi przez myśl. Potem zaczęłam ją fotografować. I DOSTRZEGŁAM ją. Przez tą nieruchomą, smutną maskę. Ożyła.

Trudno złapać spojrzenie dziecka zaniedbanego emocjonalnie. To dziwne dziecko patrzyło prosto w obiektyw. Bez mrugnięcia.

I nagle ujrzałam jej duszę. Samotną, przejmująco samotną. Cierpiącą. I nawet nie nadzieję. Po prostu pierwszy w jej życiu moment, kiedy ktoś ją dostrzegł. Zauważył duszę odtrąconą, wszystko rozumiejącą. Taką samą, jak moja. Potem spuściła wzrok i jej oczy wypełniły się łzami.

Zwróciłam się do wychowawczyni: Opowie mi pani coś o Ince? Potrzebuję napisać tekst. A cóż tu opowiadać? odpowiedziała bez zastanowienia. No, co potrafi, co mówi? Ona nic nie potrafi. I nic nie mówi. Tylko siedzi w szpagacie i kiwa się aż do ziemi. I jak się kiwie, to jęczy. Nie ma o niej co pisać. Ona jest żadna.

Dwa miesiące przed tym spotkaniem zmarła nasza najmłodsza córka.
Nasze piękne życie roztrzaskało się o mur i przestało istnieć. A my nie. Trwaliśmy w tym innym życiu. W ŻYCIU PO. Chodziliśmy, mówiliśmy, jedliśmy, próbując nie okazywać dzieciom rozpaczy, żeby ich nie przestraszyć. Żeby dać nadzieję, której sami ledwie się trzymaliśmy. Myślałam sobie: Czy kiedykolwiek jeszcze coś mnie ucieszy? Jechałam na zdjęcia i płakałam w samochodzie. Potem stawałam na śniegu, wycierałam twarz, i szłam, udając zwykłego człowieka. Mówiłam zwykłym głosem i uśmiechałam się. Na niby.

Nie chciałam żadnego dziecka w zamian. Chciałam po prostu przeżyć. I nagle Inka ze swoją samotnością i rozpaczą. Jakby to nie było już tysiąc dziecięcych samotności, które widziałam przy tym projekcie, dzieci-czekających. Jakby to była ta jedyna, która znalazła klucz do mojego serca, samotność moja.

W domu powiedziałam mojemu złotemu mężowi: Nie wiem nawet, jak o tym z tobą rozmawiać, i co to jest ale fotografowałam jedną dziewczynkę, wiem, rozumiem wszystko, ale nie mogę o niej przestać myślećzobacz, może jednak powinniśmy o niej pomyśleć? A Andrzej odpowiedział: Wiesz, że nie jesteś sobą? Jakie dziewczynki? Ledwie oddychamy.

Tak, nie jestem sobą. Ale chyba już nigdy nie będę. Muszę się nauczyć żyć, jak jest.

Pojechaliśmy do domu dziecka. Zobaczyć Inkę. Wychowawczyni przyprowadziła ją drobniutką, z tą samą przekrzywioną twarzyczką, z trudem dreptała koślawo jak krab. Pod nosem miała zieloną smugę z kataru. Boże, jakaż ona była brzydka, pomyślałam. To tylko jakiś nieudany zalążek człowieka. Boże, co ja w niej ujrzałam?

Inka dotknęła przyniesionej przez nas zabawki, usiadła na podłodze, rozstawiła nogi i zaczęła się kołysać, energicznie, dotykając czołem podłogi.

A pani dyrektor domu dziecka wygłosiła przy tym przemówienie:
Pani Lado, to dziecko nawet nie jest z lekkim upośledzeniem! To głębokie upośledzenie umysłowe! Nie ma żadnych perspektyw. Przekażemy ją do opieki społecznej. Rozumie pani? To dziecko głęboko upośledzone, nie do nauczenia. Bardzo panią szanuję, bardzo szanuję pani męża, ale to OPIEKA! Miałam już siedem odmów adopcji tej dziewczynki. Ona NIC nie potrafi i nic nie robi, co by wypadało w tym wieku. Tylko siedzi w szpagacie i się kiwa. Wołamy na nią Wołoczkowa

I wtedy mój mąż, którego bałam się przez cały czas spojrzeć w oczy, powiedział: Wie pani, ale nam się ta dziewczynka podoba. Weźmiemy ją.

Pytałam go potem: Dlaczego to powiedziałeś? Przecież nie chciałeś? A Andrzej odpowiedział: Zrozumiałem, że jej trzeba pomóc. Nikt inny jej nie pomoże, tylko my.

Adoptowaliśmy Inkę, zostawiając personel w niezręcznym zdumieniu.

Inka była w stanie głębokiej depresji. Nie wierzyła w świat. Świat był niebezpieczny i zdradziecki. Przez te dwa lata świat jej nie zauważał, nie kochał. I przez te dwa lata nie mogła na niego w żaden sposób wpłynąć. Nie umiała prosić. Nie umiała się bawić. Wszystko rwała i łamała. Bała się wszystkiego, łamała się i kiwała. Potrafiła się rozpłakać aż do bezdechu. Jadła tylko papki. Ledwie chodziła, bała się wody, nocnika, taty, windy, wiatru, samochodu

W środku wyło moje własne cierpienie. Na zewnątrz wyła Inka. Wiem, czemu zdecydowanie odradza się adopcję dziecka po stracie własnego. Dosłownie nie ma się siły. Wszelka siła idzie na to, by samemu się nie rozsypać. A na dziecko trzeba mieć jej dużo. Bardzo dużo. Trzeba ją skądś wziąć. Ja czerpałam siłę z naszego nieszczęścia.

Powtarzałam sobie: Jakże niewielkie twoje nieszczęście w porównaniu z tragedią tej biednej dziewczynki. Straciłaś córkę, ale masz syna, córkę, męża, mamę, przyjaciół, ukochaną pracę, dom. Inka nie miała nigdy niczego. Nic. Jej jest o wiele trudniej.

Czy wiecie, kim okazało się to mizerniutkie, posępne, połamane, bezustannie jęczące, depresyjne stworzenie, które przygarnęliśmy będąc półżywi z rozpaczy?

To stworzenie okazało się naszą cudowną córką Inką. Krótko się to opowiada, ale ile to pracy minęło już dziewięć lat w naszym domu.

Inka stała się tym, kim miała być z Bożego zamysłu lekką i pogodną, zalotną, życzliwą i bezinteresowną, wrażliwą, kruchą i bardzo wyrozumiałą dla nas, śliczną dziewczynką. Uczy się w zwyczajnej szkole w klasie logopedycznej. Chodzi na nurkowanie. Nurkowanie!

Mówi: Mamo, tym razem od razu udało mi się nabrać powietrza pod wodą i zmienić ustnik W tym miejscu zawsze płaczę.

Dziś Inka jest na obozie nurkowym nad Bałtykiem. Poleciała tam samolotem. Ma 11 lat. Dzwoni do mnie i radośnie trajkocze: Mamo, tu jest pięknie, kąpaliśmy się, tylko była burza i morze się przewróciło, zrobiło się zimne! Ale już się ociepla, przywieźli nam pianki, jutro będziemy schodzić pod wodę! Na kolację była ryba, ale nakarmiłyśmy nią koty, tutaj jest pełno kotów, wiesz przecież, nie lubię ryb! Ale zjadłam purée. Byliśmy na wycieczce w górach, 13 kilometrów, prawie straciłam nogi tu są drzewa z Czerwonej Księgi! Zaprzyjaźniłam się z dziewczynkami. I kupiłam krakersy za te pieniądze, co mi dałaś. Częstowałam je. Huśtamy się w hamaku Tęsknię!

Bo my ją uratowaliśmy. Uratowaliśmy ją. I siebie. Razem, na tej tratwieCzasem myślę, ile Inka straciła, zanim do nas przyszła, i ile my straciliśmy, zanim ją spotkaliśmy. A jednak to właśnie w tej stracie narodziło się coś, czego nie da się już odebrać. Nauczyłam się patrzeć dalej niż poza to, co widać. Życie nie oddaje utraconego, ale codziennie, cichutko podsuwa dary ponad nadzieję.

Dziś wieczorem usiadłam na tarasie, patrząc w rozgwieżdżone niebo. Długo wsłuchiwałam się w krótki sygnał telefonu, tę dziecięcą wiadomość zakończoną: Tęsknię! Poczułam spokój. Moje serce kiedyś puste pod ciężarem straty teraz wypełnia wdzięczność. Bo już wiem, że kruchość, czasem brzydka, czasem boląca, jest początkiem cudów. Trzeba tylko odważyć się je zobaczyć.

Kiedy Inka wróci z obozu, zapytam ją o koty, chłodną falę, schodzenie pod wodę. Przytulę ją mocno i być może znowu zapłaczę ale będą to łzy osób uratowanych. Nas wszystkich.